TUYÊN TRUYỀN, GIÁO DỤC PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT: LUẬT VIỆC LÀM 2025 (LUẬT SỐ 74/2025/QH15)

TUYÊN TRUYỀN, GIÁO DỤC PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT: LUẬT VIỆC LÀM 2025 (LUẬT SỐ 74/2025/QH15)

Luật số 74/2025/QH15 là Luật Việc làm (sửa đổi) do Quốc hội khóa XV thông qua.

📋 Thông tin cơ bản

• Tên văn bản: Luật Việc làm
• Cơ quan ban hành: Quốc hội khóa XV
• Người ký: Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn
• Ngày ban hành: 16/06/2025
• Ngày có hiệu lực: 01/01/2026

Chìa khóa bảo đảm an sinh xã hội, thúc đẩy thị trường lao động hiện đại và nhân văn

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG “ĐIỂM NGHẼN” TRONG CUNG – CẦU LAO ĐỘNG VÀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP

Thực tế phát triển kinh tế – xã hội những năm qua cho thấy không ít người lao động (NLĐ) và doanh nghiệp rơi vào những hoàn cảnh trăn trở, bế tắc do các quy định pháp lý cũ chưa theo kịp tốc độ chuyển dịch của thị trường:

Câu chuyện chuyển đổi nghề nghiệp: Anh Văn Hải (38 tuổi, công nhân may tại một khu công nghiệp) bị mất việc do dây chuyền tự động hóa. Khi làm thủ tục hưởng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), anh mong muốn được hỗ trợ học nghề ngắn hạn về vận hành thiết bị công nghệ mới. Tuy nhiên, danh mục hỗ trợ học nghề còn hạn chế, mức hỗ trợ chưa đáp ứng thực tế và chưa gắn liền với nhu cầu số hóa của thị trường, khiến anh loay hoay suốt nhiều tháng không tìm được việc làm mới.

Câu chuyện kết nối tuyển dụng: Chị Thu Trang (chủ một doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ) liên tục gặp khó khăn trong việc tuyển dụng nhân sự phù hợp. Các kênh kết nối lao động truyền thống bị chia cắt theo địa phương, thiếu dữ liệu chuẩn hóa trên quy mô toàn quốc, dẫn đến tình trạng “nơi thừa vẫn thừa, nơi thiếu vẫn thiếu”.

Tâm lý chung của người lao động khi mất việc là hoang mang, tự ti và thụ động; trong khi doanh nghiệp lại chịu áp lực lớn về chi phí tuyển dụng và đào tạo lại. Luật Việc làm (sửa đổi) số 74/2025/QH15 ra đời chính là giải pháp căn cơ tháo gỡ triệt để những “điểm nghẽn” này.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC” TỪ LUẬT VIỆC LÀM SỐ 74/2025/QH15

Luật Việc làm năm 2025 (do Quốc hội khóa XV thông qua ngày 16/06/2025, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026) tạo dựng một hành lang pháp lý hiện đại, đồng bộ. Dưới đây là các điểm cốt lõi người dân và người sử dụng lao động cần nắm vững:

1. Hiện đại hóa và số hóa thị trường lao động

Đăng ký lao động và cơ sở dữ liệu quốc gia: Luật quy định cơ chế đăng ký lao động gắn liền với số hóa, xây dựng và vận hành hệ thống thông tin thị trường lao động thống nhất toàn quốc.

Sàn giao dịch việc làm quốc gia: Phát triển hạ tầng dịch vụ việc làm số, kết nối dữ liệu việc làm đồng bộ, giúp người lao động và doanh nghiệp chủ động tìm thấy nhau mà không bị giới hạn bởi địa giới hành chính.

2. Khuyến khích việc làm trong các lĩnh vực mới

Bổ sung chính sách ưu đãi, hỗ trợ tạo việc làm đối với các ngành nghề thuộc chuyển đổi số, khoa học công nghệ, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Mở rộng chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ tạo việc làm cho các đối tượng yếu thế và lực lượng lao động trẻ khởi nghiệp.

3. Đổi mới đột phá về chính sách Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)

Linh hoạt điều kiện và mức hưởng: Điều chỉnh linh hoạt điều kiện hưởng BHTN nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của NLĐ khi gặp rủi ro mất việc.

Chú trọng hỗ trợ học nghề và nâng cao kỹ năng: BHTN không chỉ đóng vai trò “trợ cấp tiền mặt” mà chuyển mạnh sang vai trò “chủ động dự phòng” – hỗ trợ kinh phí học nghề, đánh giá và cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia để NLĐ sớm quay lại thị trường lao động.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Dưới góc nhìn tích hợp của ThS. Nguyễn Hữu Long, Luật Việc làm số 74/2025/QH15 không chỉ là văn bản điều chỉnh quan hệ lao động mà còn mang giá trị tâm lý – xã hội sâu sắc:

1. Góc nhìn Tâm lý xã hội: Chuyển từ “Cứu trợ” sang “Trao quyền”

Trạng thái thất nghiệp dễ dẫn đến khủng hoảng tâm lý, giảm tự trọng cá nhân và tạo ra căng thẳng trong gia đình. Việc Luật số 74/2025/QH15 tập trung vào đào tạo lại kỹ năng và nâng cao năng lực nghề nghiệp giúp NLĐ chuyển từ tâm lý “chờ trợ cấp” sang tâm lý “chủ động tái tạo sức lao động”. Điều này mang lại niềm tin, sự tự chủ và năng lượng tích cực cho NLĐ.

2. Góc nhìn Quản trị công & Giáo dục tinh thần trách nhiệm

Về quản trị công: Việc tập trung số hóa dữ liệu thị trường lao động thể hiện tư duy quản trị hiện đại – minh bạch hóa thông tin, giảm bớt thủ tục rườm rà trong quản lý nguồn nhân lực, đồng thời giúp Nhà nước hoạch định chính sách kinh tế – lao động sát với thực tiễn.

Về giáo dục tính tuân thủ: Luật nâng cao ý thức trách nhiệm của cả doanh nghiệp và NLĐ trong việc tham gia BHTN và đăng ký lao động. Doanh nghiệp không chỉ đóng BHTN như một nghĩa vụ pháp lý mà là đầu tư cho sự ổn định của lực lượng lao động; NLĐ nâng cao ý thức chủ động học tập suốt đời (lifelong learning) để không bị tụt hậu trước làn sóng công nghệ.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để người lao động và cộng đồng doanh nghiệp thụ hưởng tối đa chính sách từ Luật Việc làm số 74/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026), ThS. Nguyễn Hữu Long đưa ra 4 lời khuyên hành động:

1. Chủ động cập nhật thông tin trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia: Người lao động và doanh nghiệp nên chủ động đăng ký, tạo hồ sơ trên hệ thống dữ liệu việc làm số để tiếp cận nhanh nhất các cơ hội nghề nghiệp và nguồn nhân lực chất lượng.

2. Tận dụng tối đa chính sách hỗ trợ học nghề: Khi rơi vào tình trạng mất việc, NLĐ không nên chỉ quan tâm đến khoản tiền trợ cấp thất nghiệp hàng tháng, mà hãy ưu tiên lựa chọn các khóa đào tạo kỹ năng nghề, đặc biệt là kỹ năng số và kỹ năng làm việc thích ứng.

3. Doanh nghiệp cần chủ động kế hoạch đào tạo lại (Reskilling): Các sử dụng lao động nên phối hợp với các trung tâm dịch vụ việc làm để xây dựng phương án nâng cao kỹ năng nghề cho công nhân viên, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

4. Nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về đăng ký lao động: Thực hiện nghiêm túc việc kê khai, đăng ký lao động để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình khi có sự cố hoặc tranh chấp lao động xảy ra.

Thông điệp nhân văn: “Một chính sách việc làm tiến bộ không chỉ dừng lại ở việc phát tiền trợ cấp khi người lao động gặp khó khăn, mà quan trọng hơn là nâng đỡ, trang bị năng lực để họ đứng vững và tự tin bước tiếp. Luật Việc làm số 74/2025/QH15 chính là điểm tựa như thế – nơi pháp luật đồng hành cùng sự phát triển bền vững của con người.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý liên quan đến lĩnh vực lao động, việc làm và bảo hiểm xã hội, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hệ thống website ⁠tuvanphapluattamlygiaoduc.vn⁠ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.