Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (Luật số 92/2025/QH15)

Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc (Luật số 92/2025/QH15)

Luật số 92/2025/QH15 là Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc do Quốc hội Việt Nam ban hành.

Thông tin cơ bản

• Cơ quan ban hành: Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
• Ngày ban hành: 26/06/2025.
• Ngày có hiệu lực: 01/01/2026.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG “ĐIỂM NGHỄN” KINH ĐIỂN TRONG VIỆC CUNG CẤP LỰC LƯỢNG THAM GIA SỨ MỆNH QUỐC TẾ

Thực tế cho thấy, dù Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu lớn khi cử các quân nhân, sĩ quan công an tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình (GGHB) Liên hợp quốc, nhưng quy trình triển khai trước đây vẫn vấp phải những rào cản mang tính nội bộ và thủ tục:

Câu chuyện của sĩ quan tham gia sứ mệnh: Thiếu tá Hoàng Nam (cán bộ quân y) chia sẻ trước đây, quy trình từ khâu tuyển chọn, đào tạo ngoại ngữ, huấn luyện sinh tồn đến khi chính thức nhận quyết định xuất quân phải trải qua quá trình phối hợp liên ngành (Quốc phòng, Công an, Ngoại giao) kéo dài. Sự thiếu hụt một cơ chế chỉ đạo thống nhất đôi khi khiến tiến độ triển khai lực lượng bị thụ động, thiếu tính kịp thời khi Liên hợp quốc yêu cầu ứng phó khẩn cấp.

Câu chuyện tâm lý hậu phương: Chị Bích Phương, hậu phương của một sĩ quan đang làm nhiệm vụ tại Nam Sudan, chia sẻ sự bất an thường trực khi người thân công tác ở vùng chiến sự nguy hiểm nhưng cơ chế bảo đảm, chính sách hậu phương gia đình hay bảo hiểm rủi ro quốc tế trước đây chưa được thể chế hóa đồng bộ bằng một luật riêng, chủ yếu nằm rải rác ở các văn bản dưới luật.

Tâm lý chung của cán bộ, chiến sĩ và gia đình họ khi nhận nhiệm vụ quốc tế là vừa tự hào nhưng cũng nhiều lo ân về tính pháp lý, chế độ bảo hộ và chính sách lâu dài. Luật số 92/2025/QH15 ra đời chính là “cứu cánh” tháo gỡ hoàn toàn các điểm nghẽn này.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC” TỪ LUẬT SỐ 92/2025/QH15

Luật số 92/2025/QH15 thiết lập khung pháp lý toàn diện, tạo hành lang vững chắc để Việt Nam thực hiện nghĩa vụ quốc tế. Dưới đây là các điểm cốt lõi:

1. Vị trí, chức năng và Nguyên tắc hoạt động

Luật quy định rõ việc tham gia lực lượng GGHB Liên hợp quốc là nhiệm vụ quốc gia dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng và quản lý của Nhà nước.

Nguyên tắc cốt lõi: Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và Hiến chương Liên hợp quốc, pháp luật quốc tế; tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia.

Chỉ tham gia vào các sứ mệnh hòa bình trong phạm vi, lĩnh vực mà Liên hợp quốc yêu cầu và Việt Nam có khả năng đáp ứng.

2. Mở rộng Đối tượng và Hình thức tham gia

Luật xác định rõ ràng và chuẩn hóa các thành phần lực lượng:

Đối tượng: Không chỉ dừng lại ở lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân mà còn mở rộng cơ chế phối hợp đối với các lực lượng dân sự, chuyên gia kỹ thuật trong các trường hợp cần thiết.

Hình thức triển khai: Triển khai theo hình thức cá nhân (sĩ quan liên lạc, quan sát viên quân sự, tham mưu) và hình thức đơn vị (Bệnh viện dũng dã, Đội công binh, đơn vị cảnh sát…).

3. Quy định minh bạch về Lĩnh vực và Hợp tác quốc tế

Luật quy định rõ các mảng hoạt động được phép tham gia như: Giám sát ngừng bắn, tái thiết sau xung đột, hỗ trợ nhân đạo, rà phá bom mìn, bảo vệ dân thường… Đồng thời, tạo cơ sở pháp lý để Việt Nam ký kết các thoả thuận quốc tế về viện trợ trang thiết bị, huấn luyện dùng chung và diễn tập đa quốc gia.

4. Đột phá về Chế độ bảo đảm và Chính sách đãi ngộ

Luật dành riêng một chương quy định về cơ chế tài chính và đãi ngộ:

Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí hoạt động, bên cạnh nguồn hỗ trợ từ Liên hợp quốc.

Sĩ quan, quân nhân tham gia được hưởng tiền lương, phụ cấp đặc thù, chế độ bảo hiểm rủi ro cao, ưu đãi về thâm niên, phong quân hàm và chính sách hậu phương gia đình rõ ràng, minh bạch.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Dưới góc độ tích hợp của ThS. Nguyễn Hữu Long, Luật số 92/2025/QH15 không chỉ là một văn bản pháp lý thuần túy mà còn mang hàm lượng tri thức quản trị và tâm lý xã hội sâu sắc:

1. Phân tích góc nhìn Tâm lý xã hội: Giải tỏa áp lực và Tiếp thêm động lực

Sự nguy hiểm và cách biệt địa lý tại các địa bàn phái sinh ra nhiều áp lực tâm lý cho người chiến sĩ và gia đình. Việc thể chế hóa các chính sách hậu phương, bảo hiểm và chế độ đãi ngộ bằng một Luật của Quốc hội chính là “liều thuốc tinh thần”, giải tỏa sự lo âu, tạo dựng sự an tâm tuyệt đối để người chiến sĩ vững vàng thực hiện nhiệm vụ nơi đất khách.

2. Phân tích góc nhìn Quản trị công & Giáo dục lòng tự hào dân tộc

Về quản trị công: Luật giúp chuẩn hóa quy trình tuyển chọn, đào tạo và điều phối lực lượng. Tư duy quản trị ở đây đã chuyển từ “ứng phó theo sự vụ” sang “chủ động chuẩn bị, sẵn sàng triển khai” với bộ tiêu chuẩn năng lực rõ ràng cho từng vị trí công tác.

Về giáo dục lòng tự hào và bản lĩnh: Luật tạo cơ sở chuẩn hóa nội dung giáo dục, huấn luyện sĩ quan. Việc tham gia GGHB không chỉ là thực hiện nhiệm vụ quân sự, mà còn là giáo dục về lòng nhân ái, tinh thần yêu chuộng hòa bình và bản lĩnh ngoại giao của con người Việt Nam trên trường quốc tế.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để Luật số 92/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026) thực sự đi vào cuộc sống và phát huy tối đa hiệu quả, ThS. Nguyễn Hữu Long đưa ra 4 lời khuyên hành động:

1. Đẩy mạnh chuẩn hóa năng lực đa ngôn ngữ và tâm lý chiến trường: Các đơn vị lực lượng vũ trang cần chủ động nâng cao năng lực ngoại ngữ (Tiếng Anh, Tiếng Pháp) và trang bị các kỹ năng quản trị căng thẳng tâm lý (stress management) cho sĩ quan trước khi lên đường.

2. Chủ động cập nhật và minh bạch chính sách hậu phương: Cơ quan quản lý cần tuyên truyền, phổ biến rõ ràng các quyền lợi, chế độ đãi ngộ theo Luật mới đến từng gia đình sĩ quan, giúp họ nắm rõ các điểm tựa pháp lý mà Nhà nước dành cho mình.

3. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong điều phối, quản lý lực lượng: Xây dựng cơ sở dữ liệu số về nguồn nhân lực sẵn sàng tham gia GGHB để tối ưu hóa thời gian tuyển chọn và làm thủ tục xuất quân khi có yêu cầu từ Liên hợp quốc.

4. Lan tỏa giá trị nhân văn qua công tác truyền thông: Cần tăng cường các bài viết, thước phim giáo dục truyền thông về những đóng góp của lực lượng GGHB Việt Nam, nhằm khơi dậy lòng tự hào dân tộc và tinh thần trách nhiệm quốc tế trong thế hệ trẻ.

Thông điệp nhân văn: “Một đạo luật về hòa bình chỉ thực sự phát huy trọn vẹn giá trị khi nó vừa tạo dựng được uy tín cho quốc gia trên trường quốc tế, vừa trở thành tấm lá chắn ấm áp bảo vệ thể chất lẫn tinh thần cho những người chiến sĩ nơi tuyến đầu.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý hoặc cần tư vấn sâu hơn về các chính sách, chế độ liên quan, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.