TÌNH HUỐNG SỐ 547: STARTUP BỊ KIỆN DO TÊN GỌI DỊCH VỤ GIỐNG ĐỐI THỦ?

TÌNH HUỐNG SỐ 547: STARTUP BỊ KIỆN DO TÊN GỌI DỊCH VỤ GIỐNG ĐỐI THỦ?

Một tên gọi dịch vụ giống với đối thủ có phải ngay lập tức bị coi là xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ? Khi tranh chấp xảy ra, doanh nghiệp cần dựa vào quyền được bảo hộ, phạm vi bảo hộ và khả năng gây nhầm lẫn, thay vì chỉ dựa vào việc tên gọi giống nhau hay ai sử dụng trước.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cho vấn đề này.

I. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Startup X thành lập một nền tảng cung cấp dịch vụ tư vấn và kết nối việc làm trực tuyến. Sau khi nghiên cứu thị trường, nhóm sáng lập đặt tên cho dịch vụ chủ lực là “JOBLINK” và bắt đầu quảng bá trên website, mạng xã hội, ứng dụng điện thoại và các tài liệu giới thiệu dịch vụ.

X cho rằng đây chỉ là tên gọi dịch vụ, không phải tài sản trí tuệ cần đăng ký ngay nên chưa thực hiện thủ tục đăng ký nhãn hiệu.

Sau một thời gian hoạt động, công ty X nhận được văn bản từ Công ty Beta – doanh nghiệp đã kinh doanh dịch vụ tương tự trước đó – yêu cầu X ngừng sử dụng tên “JOBLINK”, cho rằng tên gọi này trùng hoặc tương tự với dấu hiệu mà Beta đang sử dụng và có khả năng khiến khách hàng nhầm lẫn về nguồn gốc dịch vụ.

Beta cho rằng X đang hưởng lợi từ uy tín và lượng khách hàng mà Beta đã xây dựng trước đó. Công ty X phản bác rằng “JOBLINK” chỉ là tên dịch vụ thông thường, hơn nữa X  đã tự lựa chọn tên này và không sao chép thương hiệu của Beta.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”

Việc tên dịch vụ “JOBLINK” giống hoặc tương tự tên của Beta chưa đủ để kết luận Alpha xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cần xác định đối tượng được bảo hộ là nhãn hiệu, tên thương mại hay tên miền.

Theo Điều 87 Luật Sở hữu trí tuệ 2005( sửa đổi, bổ sung 2009,2019,2022,2025), tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu. Đối với nhãn hiệu, Điều 90 Luật Sở hữu trí tuệ 2005( sửa đổi, bổ sung 2009,2019,2022,2025) quy định nguyên tắc nộp đơn đầu tiên. Vì vậy, việc Alpha cho rằng mình sử dụng tên trước không đồng nghĩa với quyền độc quyền.

Nếu Beta có nhãn hiệu được bảo hộ, cần đối chiếu phạm vi bảo hộ, dấu hiệu sử dụng, hàng hóa/dịch vụ và khả năng gây nhầm lẫn. Trường hợp Alpha sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự cho dịch vụ trùng hoặc tương tự và đáp ứng điều kiện luật định thì có thể bị xem xét xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu.

Đối với tên thương mại, cần xem xét khả năng việc sử dụng “JOBLINK” của Alpha gây nhầm lẫn về chủ thể kinh doanh hoặc hoạt động kinh doanh của Beta.

Kết luận pháp lý

Công ty X không thể chỉ dựa vào lập luận “đây là tên dịch vụ do chúng tôi tự nghĩ ra” để khẳng định mình có quyền sử dụng độc quyền. Đồng thời, Beta cũng không thể chỉ dựa vào việc “tên giống nhau” để kết luận X vi phạm. Cần xác định chính xác đối tượng sở hữu trí tuệ, chủ thể quyền, thời điểm xác lập quyền, phạm vi bảo hộ, mức độ tương tự và khả năng gây nhầm lẫn. Đây là cơ sở để xác định X có thực sự xâm phạm quyền của Beta hay không.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Startup thường tập trung nguồn lực vào sản phẩm, công nghệ, khách hàng và gọi vốn, trong khi tài sản trí tuệ thường được xử lý sau. Đó là lý do nhiều startup chỉ nhận ra giá trị pháp lý của tên thương hiệu khi đã đầu tư rất nhiều tiền cho quảng cáo.

Một tên gọi ban đầu có thể chỉ là vài chữ cái, nhưng sau vài năm có thể trở thành tài sản gắn với uy tín, khách hàng và giá trị thương mại của doanh nghiệp. Vì vậy, quản trị thương hiệu cần được thực hiện ngay từ giai đoạn startup lựa chọn tên sản phẩm, tên dịch vụ.

Thông điệp quan trọng không phải là “Cứ đăng ký tất cả mọi thứ.” mà là “Trước khi đầu tư lớn vào một tên gọi, phải biết tên đó có thể bảo vệ được hay không và có đang xâm phạm quyền của người khác hay không.”

Đó chính là tư duy phòng ngừa tranh chấp từ trước khi thương hiệu được tung ra thị trường.

IV. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để tránh rơi vào tranh chấp tương tự Alpha, startup nên thực hiện 06 bước:

1. Tra cứu tên trước khi sử dụng: Kiểm tra nhãn hiệu đã đăng ký, đơn đang chờ xử lý và các dấu hiệu tương tự trong lĩnh vực dự kiến kinh doanh.
2. Xác định đối tượng cần bảo hộ: Không chỉ quan tâm đến tên doanh nghiệp mà phải xem xét nhãn hiệu, tên thương mại, tên miền, logo và các dấu hiệu nhận diện.
3. Đánh giá khả năng gây nhầm lẫn: Không chỉ tìm tên trùng hoàn toàn mà phải kiểm tra cả dấu hiệu tương tự về cấu trúc, cách phát âm, ý nghĩa và hình thức thể hiện.
4. Đăng ký nhãn hiệu sớm: Khi tên dịch vụ đã được lựa chọn và có chiến lược sử dụng lâu dài, doanh nghiệp nên chủ động xác lập quyền thay vì chờ thương hiệu phát triển lớn.
5. Lưu giữ chứng cứ sử dụng: Lưu website, quảng cáo, hóa đơn, hợp đồng, tài liệu marketing và các chứng cứ thể hiện quá trình sử dụng thương hiệu.
6. Khi có tranh chấp, phải xác định quyền trước khi xác định lỗi: Không nên mặc nhiên chấp nhận hoặc phủ nhận yêu cầu của đối thủ. Cần xác định đối tượng quyền, chủ thể quyền, thời điểm xác lập quyền, phạm vi bảo hộ và hành vi sử dụng thực tế.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/

hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.