Sự phát triển của mạng xã hội giúp người dân dễ dàng phản ánh những bất cập trong giáo dục. Tuy nhiên, quyền tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác. Việc phụ huynh sử dụng mạng xã hội để livestream, chửi bới, bôi nhọ hiệu trưởng ngay trước cổng trường không chỉ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường giáo dục mà còn có thể kéo theo trách nhiệm pháp lý nếu vượt quá giới hạn của pháp luật.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Một học sinh tiểu học bị nhà trường xếp loại hạnh kiểm yếu sau khi nhiều lần có hành vi đánh bạn trong lớp. Không đồng ý với kết quả đánh giá, phụ huynh đã mang điện thoại đến trước cổng trường, sử dụng tài khoản mạng xã hội để livestream, liên tục chửi bới, bôi nhọ và dùng nhiều lời lẽ xúc phạm danh dự, uy tín của Hiệu trưởng trước sự chứng kiến của đông đảo phụ huynh, học sinh và người dân xung quanh.

Đoạn livestream nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, thu hút hàng nghìn lượt xem và bình luận, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của nhà trường, danh dự của Hiệu trưởng cũng như trật tự, an toàn trong môi trường giáo dục.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về Tội làm nhục người khác

Theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025): Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm nhục người khác. Việc sử dụng mạng xã hội để phát trực tiếp, lan truyền những lời lẽ thô tục, xúc phạm công khai có thể được xem là tình tiết làm tăng mức độ nguy hiểm của hành vi nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

2. Nguyên tắc bảo vệ không gian mạng an toàn

Theo điểm c) khoản 1 Điều 7 Luật An ninh mạng năm 2025, pháp luật nghiêm cấm:

“ Điều 7. Các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng

1. Đăng tải, phát tán thông tin có nội dung sau trên không gian mạng:

…

1. b) Xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc;

2. c) Bịa đặt, vu khống, thông tin sai sự thật, xâm phạm nhân phẩm, danh dự, uy tín của người khác hoặc gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác;”

Áp dụng vào tình huống

• Trong vụ việc trên: Phụ huynh lựa chọn livestream công khai ngay trước cổng trường thay vì thực hiện quyền khiếu nại, phản ánh theo trình tự pháp luật. Nếu trong nội dung livestream còn đưa ra những thông tin sai sự thật nhằm hạ thấp uy tín của Hiệu trưởng thì tùy tính chất, mức độ còn có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vu khống theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Kết luận pháp lý

Nếu cơ quan có thẩm quyền xác định nội dung livestream có tính chất xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của Hiệu trưởng hoặc cố ý phát tán thông tin sai sự thật nhằm hạ thấp uy tín cá nhân thì người thực hiện có thể bị xử lý theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); đồng thời hành vi đăng tải, phát tán nội dung xúc phạm trên mạng xã hội cũng vi phạm điểm c khoản 1 Điều 7 Luật An ninh mạng năm 2025 và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Tâm lý bao che, bênh vực con là điều dễ hiểu ở nhiều bậc cha mẹ. Tuy nhiên, khi tình yêu thương biến thành sự cực đoan, phủ nhận mọi sai phạm của con và công khai tấn công người thực thi nhiệm vụ giáo dục thì chính phụ huynh đang vô tình dạy trẻ một bài học sai lệch về trách nhiệm và cách ứng xử với pháp luật. Giáo dục không thể thành công nếu nhà trường và gia đình đối đầu với nhau bằng những lời lẽ xúc phạm. Sự hợp tác trên tinh thần tôn trọng và đối thoại mới là nền tảng giúp trẻ nhận thức đúng về hành vi của mình và biết chịu trách nhiệm trước những sai phạm đã gây ra.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Dưới góc độ quản trị nhà trường, việc livestream xúc phạm người đứng đầu cơ sở giáo dục ngay trước cổng trường là rủi ro nghiêm trọng đối với uy tín tổ chức, trật tự trường học và an ninh công cộng. Một môi trường giáo dục chỉ thực sự an toàn khi mọi mâu thuẫn được giải quyết bằng đối thoại, chứng cứ và pháp luật, thay vì bằng áp lực đám đông trên không gian mạng.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để hạn chế các vụ việc tương tự, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp:

1. Bước 1 – Thiết lập cơ chế đối thoại minh bạch: Nhà trường cần xây dựng quy trình tiếp nhận, giải quyết kiến nghị của phụ huynh công khai, nhanh chóng và đúng pháp luật, hạn chế phát sinh mâu thuẫn dẫn đến hành vi bột phát.
2. Bước 2 – Nâng cao văn hóa ứng xử trên không gian mạng: Tăng cường tuyên truyền cho phụ huynh về trách nhiệm pháp lý khi sử dụng mạng xã hội; khuyến khích giải quyết tranh chấp thông qua đối thoại, hòa giải và các thủ tục pháp luật thay vì livestream, công kích cá nhân.
3. Bước 3 – Hoàn thiện cơ chế bảo vệ nhà giáo và người quản lý giáo dục: Xây dựng quy trình phối hợp giữa nhà trường, cơ quan công an và chính quyền địa phương để xử lý kịp thời các hành vi xúc phạm, bôi nhọ hoặc phát tán thông tin sai sự thật; đồng thời bảo vệ danh dự, uy tín hợp pháp của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên.

Thông điệp: Một xã hội văn minh được xây dựng trên nền tảng đối thoại, tôn trọng pháp luật và trách nhiệm của cả gia đình lẫn nhà trường trong việc giáo dục trẻ em.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.