TÌNH HUỐNG 150 : THIẾU TẦM NHÌN CHIẾN LƯỢC 5 NĂM, DOANH NGHIỆP RƠI VÀO TÌNH TRẠNG “CHỈ BIẾT TỒN TẠI QUA NGÀY” – KHI KHÔNG CÓ CHIẾN LƯỢC DÀI HẠN THÌ DOANH NGHIỆP SẼ ĐI VỀ ĐÂU?

“Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.”

1. Tóm tắt tình huống thực tế

Anh M và anh K là hai nhà sáng lập Công ty Cổ phần Công nghệ GreenFuture. Anh M giữ chức Giám đốc điều hành (CEO), phụ trách kinh doanh và tài chính. Anh K là Giám đốc phát triển sản phẩm (CPO), phụ trách nghiên cứu và đổi mới công nghệ.

Sau hơn bốn năm hoạt động, GreenFuture có doanh thu ổn định nhưng tốc độ tăng trưởng bắt đầu chững lại. Mỗi khi xuất hiện cơ hội kinh doanh mới, anh M đều quyết định đầu tư ngay mà không đánh giá sự phù hợp với định hướng phát triển của doanh nghiệp. Có thời điểm công ty đồng thời kinh doanh phần mềm quản lý, thiết bị IoT, thương mại điện tử, đào tạo kỹ năng số và tư vấn chuyển đổi số.

Mọi quyết định đều nhằm giải quyết doanh thu trước mắt. Công ty không xây dựng chiến lược phát triển 3–5 năm, không xác định ngành nghề cốt lõi, không có kế hoạch đầu tư nhân sự, công nghệ hay thị trường dài hạn. Mỗi quý, mục tiêu kinh doanh lại thay đổi theo xu hướng thị trường.

Sau hai năm, GreenFuture liên tục phải cắt giảm các dự án đã đầu tư, nhiều nhân sự chủ chốt nghỉ việc vì không nhìn thấy định hướng phát triển lâu dài. Các nhà đầu tư từ chối góp vốn do doanh nghiệp không trình bày được chiến lược tăng trưởng rõ ràng. Anh K cho rằng công ty đang “chạy theo cơ hội” thay vì “đi theo chiến lược”, còn anh M lại cho rằng startup phải linh hoạt thì mới tồn tại.

Mâu thuẫn giữa hai nhà sáng lập ngày càng gay gắt khi doanh nghiệp rơi vào tình trạng “làm rất nhiều nhưng không tạo được lợi thế cạnh tranh bền vững”.

2. Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Dưới góc độ pháp luật doanh nghiệp, việc không xây dựng chiến lược phát triển không phải là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, người quản lý doanh nghiệp vẫn có nghĩa vụ quản trị công ty một cách trung thực, cẩn trọng và vì lợi ích tốt nhất của doanh nghiệp.

• Nghĩa vụ quản lý cẩn trọng của người quản lý doanh nghiệp

Theo Điều 165 Luật Doanh nghiệp năm 2020, người quản lý doanh nghiệp phải thực hiện quyền và nghĩa vụ được giao một cách trung thực, cẩn trọng và tốt nhất nhằm bảo đảm lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

Điều này đòi hỏi Ban lãnh đạo không chỉ điều hành hoạt động hằng ngày mà còn phải xây dựng định hướng phát triển dài hạn, quản trị rủi ro và sử dụng hiệu quả nguồn lực của doanh nghiệp.

• Trách nhiệm trước cổ đông và nhà đầu tư

Đối với công ty cổ phần, Ban lãnh đạo có trách nhiệm sử dụng vốn góp của cổ đông đúng mục đích, hiệu quả và minh bạch. Việc đầu tư dàn trải, thay đổi định hướng liên tục hoặc thiếu căn cứ kinh doanh có thể làm suy giảm giá trị doanh nghiệp và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cổ đông.

Mặc dù chiến lược kinh doanh là quyền tự chủ của doanh nghiệp, nhưng nếu quyết định quản trị được đưa ra thiếu cơ sở, thiếu thận trọng và gây thiệt hại thì người quản lý có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật và Điều lệ công ty.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục

• Hội chứng “chạy theo cơ hội”

Nhiều startup rơi vào trạng thái luôn sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO – Fear of Missing Out). Mỗi xu hướng mới đều được xem là cơ hội kiếm lợi nhuận mà quên rằng nguồn lực của doanh nghiệp luôn có giới hạn.

• Nhân viên mất niềm tin khi doanh nghiệp liên tục đổi hướng

Khi mục tiêu thay đổi liên tục, người lao động không còn biết mình đang xây dựng điều gì. Họ dễ rơi vào tâm lý làm việc cầm chừng, thiếu động lực và có xu hướng tìm kiếm môi trường ổn định hơn.

Góc nhìn Quản trị

• Chiến lược là kim chỉ nam của doanh nghiệp

Một doanh nghiệp không có chiến lược giống như con tàu không có hải đồ. Có thể vẫn di chuyển nhưng rất dễ lệch hướng, lãng phí nguồn lực và bỏ lỡ mục tiêu dài hạn.

• Thiếu tầm nhìn dẫn đến đầu tư dàn trải

Không có chiến lược 5 năm khiến doanh nghiệp khó xác định lĩnh vực ưu tiên, không xây dựng được năng lực cốt lõi, đồng thời làm gia tăng chi phí đầu tư vào những dự án thiếu hiệu quả.

• Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào doanh thu

Đối với startup, nhà đầu tư thường đánh giá cao tầm nhìn phát triển, năng lực quản trị và khả năng mở rộng trong tương lai. Một doanh nghiệp không có chiến lược rõ ràng sẽ rất khó thuyết phục nhà đầu tư rót vốn, dù doanh thu hiện tại vẫn khả quan.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Bước 1: Xác định lại định hướng phát triển (Ngắn hạn)

• Ban lãnh đạo cần tổ chức cuộc họp chiến lược để đánh giá toàn bộ hoạt động kinh doanh, xác định đâu là sản phẩm, dịch vụ tạo giá trị cốt lõi và đâu là lĩnh vực cần dừng đầu tư.

• Rà soát hiệu quả từng dự án, mạnh dạn cắt giảm các hoạt động không phù hợp với định hướng phát triển dài hạn nhằm tập trung nguồn lực.

• Thống nhất tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của doanh nghiệp để toàn bộ đội ngũ cùng hướng tới một mục tiêu chung.

Bước 2: Xây dựng chiến lược phát triển 5 năm (Trung hạn)

• Xây dựng kế hoạch phát triển 5 năm với các mục tiêu cụ thể về doanh thu, thị phần, sản phẩm, công nghệ, nhân sự và tài chính.

• Thiết lập các chỉ tiêu đo lường (KPI) theo từng năm, từng quý; định kỳ đánh giá kết quả để điều chỉnh chiến lược khi cần thiết nhưng không thay đổi mục tiêu cốt lõi một cách tùy tiện.

• Phân tích rủi ro thị trường, xu hướng công nghệ và nhu cầu khách hàng để bảo đảm chiến lược có tính khả thi và thích ứng.

Bước 3: Xây dựng văn hóa quản trị chiến lược (Dài hạn)

• Chuyển từ tư duy “giải quyết việc hôm nay” sang tư duy “xây dựng doanh nghiệp cho 5–10 năm tới”.

• Thiết lập cơ chế ra quyết định dựa trên dữ liệu, phân tích thị trường và đánh giá hiệu quả đầu tư thay vì cảm tính hoặc chạy theo xu hướng.

• Định kỳ rà soát và cập nhật chiến lược nhưng vẫn giữ vững mục tiêu phát triển dài hạn, bảo đảm doanh nghiệp luôn thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh mà không đánh mất bản sắc và năng lực cốt lõi.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

• Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS.Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

• Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.