TÌNH HUỐNG 149: NHÂN VIÊN BỊ ỐM NHƯNG DOANH NGHIỆP KHÔNG TRẢ LƯƠNG NHỮNG NGÀY NGHỈ ỐM (THEO LUẬT BHXH) – DOANH NGHIỆP CÓ VI PHẠM KHÔNG?

“Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.”

1. Tóm tắt tình huống thực tế

Anh M và anh K là hai nhà sáng lập Công ty Cổ phần Giải pháp Công nghệ SmartOffice. Anh M giữ chức Giám đốc điều hành (CEO), phụ trách nhân sự và tài chính. Anh K là Giám đốc vận hành (COO), chịu trách nhiệm quản lý các phòng ban chuyên môn.

Tháng 8 năm 2027, chị H là chuyên viên kinh doanh của công ty không may mắc bệnh viêm phổi và phải điều trị nội trú 10 ngày. Sau khi xuất viện, chị H nộp đầy đủ giấy ra viện và giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội theo đúng quy định để làm thủ tục hưởng chế độ ốm đau.

Đến kỳ trả lương, chị H phát hiện công ty không thanh toán tiền lương cho 10 ngày nghỉ bệnh. Anh M giải thích rằng: “Không đi làm thì không có lương, công ty chỉ trả lương khi có ngày công thực tế.” Đồng thời, công ty cũng không hướng dẫn chị H lập hồ sơ hưởng chế độ ốm đau từ cơ quan bảo hiểm xã hội.

Cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm, chị H gửi đơn khiếu nại đến Ban Giám đốc và phản ánh tới cơ quan bảo hiểm xã hội. Anh K sau khi kiểm tra quy định pháp luật mới phát hiện doanh nghiệp đã hiểu sai bản chất của chế độ nghỉ ốm theo Luật Bảo hiểm xã hội. Sự việc khiến nhiều nhân viên hoang mang, lo ngại nếu chẳng may bị bệnh sẽ không được bảo đảm quyền lợi.

2. Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Dưới góc độ pháp luật lao động và bảo hiểm xã hội, doanh nghiệp không có nghĩa vụ trả tiền lương cho những ngày người lao động nghỉ hưởng chế độ ốm đau, nhưng có trách nhiệm phối hợp lập hồ sơ để người lao động được cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả chế độ.

• Chế độ ốm đau do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả

Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi bị ốm đau và đáp ứng các điều kiện theo luật thì được hưởng chế độ ốm đau từ Quỹ bảo hiểm xã hội. Khoản trợ cấp này do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả, không phải là tiền lương do doanh nghiệp thanh toán.

Điều này có nghĩa, khoản tiền người lao động nhận trong thời gian nghỉ ốm không phải là tiền lương do doanh nghiệp trả, mà là tiền trợ cấp do cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả.

• Trách nhiệm của người sử dụng lao động

Theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, người sử dụng lao động có trách nhiệm:

•Tiếp nhận hồ sơ nghỉ hưởng chế độ ốm đau của người lao động;

•Lập danh sách và gửi hồ sơ đến cơ quan bảo hiểm xã hội đúng thời hạn;

•Phối hợp giải quyết để người lao động được hưởng đầy đủ chế độ theo quy định.

Nếu doanh nghiệp không thực hiện hoặc cố tình không lập hồ sơ làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động thì có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

• Phân biệt giữa tiền lương và trợ cấp BHXH

Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn rằng nghỉ ốm thì phải trả lương. Thực tế:

•Tiền lương chỉ được trả cho thời gian người lao động làm việc hoặc các trường hợp pháp luật quy định người sử dụng lao động phải trả lương.

•Chế độ ốm đau là khoản trợ cấp do Quỹ Bảo hiểm xã hội chi trả, không phải do doanh nghiệp thanh toán.

Do đó, nếu công ty không trả lương cho những ngày nghỉ ốm thì chưa chắc đã vi phạm pháp luật, nhưng nếu không thực hiện thủ tục để người lao động được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội thì đó là hành vi ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người lao động.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục

• Người lao động dễ hiểu nhầm quyền lợi của mình

Nhiều người lao động cho rằng nghỉ bệnh thì doanh nghiệp vẫn phải trả lương. Ngược lại, không ít doanh nghiệp lại nghĩ rằng chỉ cần không trả lương là đã hết trách nhiệm. Chính sự thiếu hiểu biết pháp luật của cả hai bên là nguyên nhân làm phát sinh tranh chấp không đáng có.

• Thiếu sự đồng hành khi người lao động gặp khó khăn

Khi bị bệnh, điều người lao động cần không chỉ là khoản trợ cấp mà còn là sự hỗ trợ của doanh nghiệp trong việc hướng dẫn thủ tục và bảo đảm quyền lợi. Việc doanh nghiệp thờ ơ hoặc từ chối hỗ trợ dễ khiến nhân viên cảm thấy mình không được tôn trọng.

Góc nhìn Quản trị

• Quản trị nhân sự không chỉ là trả lương

Một bộ phận nhân sự chuyên nghiệp phải hiểu rõ sự khác biệt giữa tiền lương, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ phúc lợi khác để tư vấn đúng cho người lao động.

• Thiếu quy trình BHXH làm gia tăng tranh chấp

Nhiều startup chú trọng tuyển dụng và kinh doanh nhưng lại xem nhẹ việc quản lý hồ sơ bảo hiểm xã hội. Khi phát sinh các chế độ như ốm đau, thai sản hoặc tai nạn lao động, doanh nghiệp thường lúng túng, dẫn đến khiếu nại và mất niềm tin từ người lao động.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Bước 1: Bảo đảm quyền lợi người lao động (Ngắn hạn)

• Doanh nghiệp cần tiếp nhận đầy đủ giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội, giấy ra viện và các hồ sơ liên quan để lập thủ tục gửi cơ quan bảo hiểm xã hội đúng thời hạn.

• Chủ động giải thích cho người lao động hiểu rằng khoản tiền nghỉ ốm được chi trả từ Quỹ bảo hiểm xã hội, không phải từ quỹ lương của doanh nghiệp, tránh phát sinh hiểu lầm.

• Trường hợp doanh nghiệp chậm lập hồ sơ, cần khẩn trương phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội để bảo đảm người lao động không bị ảnh hưởng quyền lợi.

Bước 2: Chuẩn hóa quy trình quản lý chế độ BHXH (Trung hạn)

• Ban hành quy trình nội bộ hướng dẫn giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và dưỡng sức sau điều trị.

• Đào tạo bộ phận nhân sự và quản lý trực tiếp về quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội để tránh áp dụng sai.

• Thiết lập hệ thống theo dõi hồ sơ và thời hạn nộp hồ sơ hưởng chế độ nhằm hạn chế việc chậm giải quyết quyền lợi của người lao động.

Bước 3: Xây dựng văn hóa doanh nghiệp lấy người lao động làm trung tâm (Dài hạn)

• Doanh nghiệp cần coi việc bảo đảm đầy đủ các chế độ bảo hiểm xã hội là một phần trong trách nhiệm của người sử dụng lao động.

• Định kỳ phổ biến kiến thức pháp luật về bảo hiểm xã hội cho người lao động để họ hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

• Xây dựng môi trường làm việc nhân văn, trong đó mọi chế độ liên quan đến sức khỏe và an sinh của người lao động đều được giải quyết minh bạch, đúng pháp luật và kịp thời.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

• Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS.Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

• Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.