Trong công tác quản lý và vận hành tại các trường học hiện nay, nhiều mâu thuẫn giữa quy định nội bộ và quy định pháp luật liên quan đến quyền tự do ngôn luận, quyền sở hữu trí tuệ, nghĩa vụ tài chính và kỷ luật học sinh đã phát sinh. Dưới đây là góc nhìn pháp lý chi tiết cho từng trường hợp tiêu biểu:
1. Phê bình quy định của nhà trường trên báo tường: Học sinh có bị đình chỉ học?
-
Nội dung: Một học sinh lớp 11 viết bài đăng báo tường góp ý thẳng thắn về quy định “cấm yêu đương” của nhà trường và bị Hiệu trưởng xử lý kỷ luật bằng hình thức đình chỉ học 3 ngày.
-
Góc nhìn pháp lý: Việc đình chỉ học 3 ngày trong trường hợp này là không đúng quy định. Theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT về Điều lệ trường THCS và THPT, học sinh có quyền bày tỏ ý kiến, nguyện vọng cá nhân. Việc đóng góp ý kiến mang tính xây dựng không vi phạm quy định pháp luật. Khi xử lý kỷ luật, nhà trường chỉ áp dụng hình thức đình chỉ có thời hạn đối với học sinh vi phạm khuyết điểm nghiêm trọng hoặc lặp lại vi phạm sau khi đã được nhắc nhở.
2. Tiến sĩ bị chấm dứt hợp đồng lao động vì viết bài phản biện cơ chế bổ nhiệm cán bộ
-
Nội dung: Trường đại học công lập đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước hạn đối với một Tiến sĩ sau khi ông xuất bản bài viết phản biện cơ chế bổ nhiệm cán bộ của trường.
-
Góc nhìn pháp lý: Quyết định đơn phương chấm dứt hợp đồng của nhà trường là trái pháp luật. Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ các trường hợp người sử dụng lao động được đơn phương chấm dứt hợp đồng. Việc viên chức/người lao động thực hiện quyền phản biện, đóng góp ý kiến dân chủ không thuộc căn cứ để chấm dứt hợp đồng.
3. Giảng viên lấy bài tập thực chiến của đồng nghiệp để xuất bản giáo trình cá nhân
-
Nội dung: Một giảng viên cao đẳng tự ý lấy toàn bộ bài tập tình huống thực chiến do đồng nghiệp biên soạn trước đó để đưa vào cuốn giáo trình “Kỹ năng mềm” do mình tự xuất bản.
-
Góc nhìn pháp lý: Hành vi này cấu thành vi phạm quyền tác giả theo Luật Sở hữu trí tuệ. Việc sử dụng tác phẩm của người khác mà không được sự đồng ý, không trả tiền bản quyền và không ghi rõ tên tác giả là xâm phạm quyền nhân thân và quyền tài sản của tác giả gốc.
4. Giải cứu quyền đi học của trẻ khi trường mầm non quốc tế phá sản, chủ đầu tư ôm tiền bỏ trốn
-
Nội dung: Trường mầm non quốc tế thu học phí trọn gói 3 năm, đến năm thứ 2 tuyên bố phá sản và chủ đầu tư ôm tiền biến mất, khiến phụ huynh hoang mang về chỗ học của con.
-
Góc nhìn pháp lý: Để bảo vệ quyền học tập của trẻ em theo Luật Giáo dục và Luật Trẻ em, Phòng Giáo dục và Đào tạo địa phương có trách nhiệm hỗ trợ, điều phối và tiếp nhận các bé sang các cơ sở mầm non công lập hoặc tư thục khác trên địa bàn. Về khía cạnh tài chính, hành vi lạm dụng niềm tin để chiếm đoạt tiền học phí của chủ đầu tư có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự.
5. Học sinh bị hạ hạnh kiểm xuống loại Yếu sát kỳ thi tốt nghiệp vì không đóng quỹ “tự nguyện”
-
Nội dung: Một học sinh lớp 12 bị hạ hạnh kiểm xuống loại Yếu ngay trước kỳ thi Tốt nghiệp THPT do không tham gia đóng góp tiền quỹ sơn sửa phòng hội trường mang danh nghĩa “tự nguyện”.
-
Góc nhìn pháp lý: Việc hạ hạnh kiểm trong trường hợp này là hoàn toàn trái quy định. Theo Thông tư 16/2018/TT-BGDĐT, các khoản tài trợ, đóng góp sửa chữa cơ sở vật chất phải đảm bảo nguyên tắc tự nguyện, không được san bằng hay ép buộc. Việc lấy lý do không đóng quỹ “tự nguyện” để đánh giá, xếp loại hạnh kiểm học sinh vi phạm nghiêm trọng Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT.
6. Giáo viên chủ nhiệm xúc phạm năng lực trí tuệ học sinh trên nhóm Zalo chung
-
Nội dung: Giáo viên chủ nhiệm tiểu học thường xuyên nhắn tin vào ban đêm, sử dụng từ ngữ nhục mạ năng lực trí tuệ của học sinh trước toàn thể phụ huynh trong nhóm Zalo chung của lớp.
-
Góc nhìn pháp lý: Hành vi của giáo viên vi phạm nghiêm trọng Quy định về đạo đức nhà giáo (Quyết định 16/2008/QĐ-BGDĐT) và Điều lệ trường tiểu học. Việc dùng ngôn từ nhục mạ học sinh công khai trên môi trường mạng không chỉ xâm phạm danh dự, nhân phẩm của học sinh mà còn vi phạm Nghị định 04/2021/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực giáo dục.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

