Việc giáo viên sử dụng nhóm Zalo lớp để liên tục phê bình học sinh vào ban đêm, kèm những lời lẽ xúc phạm như “đầu óc chậm phát triển”, “không có khả năng tiếp thu”, “học mãi vẫn ngu” trước toàn thể phụ huynh không chỉ đặt ra vấn đề về chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp mà còn tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm nghiêm trọng quyền trẻ em và quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm trên môi trường mạng.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại Trường Tiểu học M, tỉnh N, cô giáo chủ nhiệm lớp 4 thường xuyên sử dụng nhóm Zalo chung của lớp để nhận xét học sinh sau giờ học. Nhiều buổi tối, khoảng 22 giờ đến gần nửa đêm, giáo viên liên tục đăng tin nhắn phê bình một học sinh vì kết quả học tập chưa tốt, đồng thời sử dụng các từ ngữ như “đầu óc chậm”, “không có tư duy”, “học mãi không hiểu”, yêu cầu phụ huynh “xem lại con mình”.

Những nội dung này được gửi công khai trong nhóm có toàn bộ phụ huynh của lớp, khiến học sinh biết được và rơi vào trạng thái mặc cảm, sợ đến trường, thường xuyên khóc và không muốn tham gia học tập.

Gia đình học sinh cho rằng việc công khai bêu rếu như vậy đã xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của trẻ em và gửi đơn phản ánh đến Ban Giám hiệu cùng cơ quan quản lý giáo dục.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Xét dưới góc độ pháp luật, việc giáo viên sử dụng mạng xã hội để công khai xúc phạm năng lực trí tuệ của học sinh không còn là hoạt động giáo dục thông thường mà có dấu hiệu xâm phạm quyền trẻ em và vi phạm chuẩn mực ứng xử của nhà giáo.

1. Quy định về quyền được tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người học

Theo khoản 2 Điều 83 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), người học có quyền được tôn trọng, đối xử bình đẳng; được bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm trong môi trường giáo dục. Đồng thời, khoản 8 Điều 6 Luật Trẻ em năm 2016, nghiêm cấm hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, bêu rếu, làm nhục hoặc gây tổn hại về tinh thần đối với trẻ em dưới bất kỳ hình thức nào.

2. Nguyên tắc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Theo khoản 1 Điều 16 Luật An ninh mạng năm 2025:

     “ Điều 16. Phòng, chống xâm hại trẻ em trên không gian mạng

       1. Trẻ em có quyền được tiếp cận thông tin, tham gia hoạt động xã hội, vui chơi, giải trí, bảo vệ bí mật cá nhân, đời sống riêng tư và các quyền khác trên không gian mạng theo quy định của pháp luật.”

Áp dụng vào tình huống:

• Việc giáo viên nhiều lần đăng tải nội dung công khai hạ thấp năng lực trí tuệ của học sinh trước đông người vượt quá phạm vi góp ý, giáo dục thông thường. Các lời lẽ mang tính miệt thị, bêu rếu khiến học sinh bị tổn thương tinh thần có dấu hiệu xâm phạm quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm và quyền trẻ em theo quy định của pháp luật.

Kết luận pháp lý: Nếu xác minh có căn cứ rằng giáo viên thường xuyên sử dụng nhóm Zalo để công khai nhục mạ, bêu rếu học sinh thì hành vi này có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, giáo viên có thể bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật và quy định của ngành giáo dục.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Việc giáo viên liên tục nhắn tin vào ban đêm để công khai chê bai năng lực trí tuệ của học sinh tạo nên một hình thức tra tấn tinh thần kéo dài, khiến trẻ luôn sống trong cảm giác lo sợ, mặc cảm và tự ti. Khi những lời lẽ miệt thị xuất hiện trước toàn bộ phụ huynh, không chỉ học sinh mà cả cha mẹ cũng chịu áp lực tâm lý, cảm giác bị bêu rếu và mất danh dự trước cộng đồng.

Đây là hành vi đi ngược đạo đức nghề nghiệp của nhà giáo, làm xói mòn niềm tin giữa gia đình và nhà trường, đồng thời phá vỡ môi trường giáo dục tích cực mà học sinh tiểu học rất cần để phát triển.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Từ góc độ quản trị, việc sử dụng nhóm Zalo lớp để xúc phạm học sinh là vi phạm nghiêm trọng quy tắc đạo đức ứng xử của nhà giáo trên môi trường trực tuyến, làm gia tăng nguy cơ phát sinh khiếu nại, tố cáo, khủng hoảng truyền thông và tranh chấp pháp lý. Khi vụ việc bị phản ánh hoặc lan truyền trên mạng xã hội, nhà trường có thể phải triển khai quy trình xác minh, kiểm tra và xử lý kỷ luật đối với giáo viên theo quy định. Tùy mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, hình thức xử lý có thể từ khiển trách, cảnh cáo, buộc thôi việc theo quy định của pháp luật về viên chức và quy định nội bộ của ngành giáo dục nếu đủ căn cứ áp dụng.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của học sinh dưới sự xâm phạm danh dự, nhân phẩm của giáo viên chuyên gia Nguyễn Hữu Long đề xuất giải pháp theo 3 bước sau:

1. Bước 1 – Chấm dứt ngay hành vi công khai phê bình học sinh trên nhóm trực tuyến: Nhà trường cần yêu cầu giáo viên dừng ngay việc sử dụng nhóm Zalo để công khai nhận xét mang tính xúc phạm; việc trao đổi về học sinh nên thực hiện riêng với phụ huynh trên tinh thần tôn trọng và hợp tác.
2. Bước 2 – Xác minh, xin lỗi và khắc phục hậu quả đối với học sinh: Ban Giám hiệu cần tổ chức xác minh khách quan, yêu cầu gỡ bỏ các nội dung vi phạm, có hình thức xin lỗi phù hợp đối với học sinh và phụ huynh, đồng thời hỗ trợ tư vấn tâm lý nếu trẻ có biểu hiện tổn thương.
3. Bước 3 – Chuẩn hóa quy tắc ứng xử số của giáo viên: Nhà trường cần ban hành quy chế sử dụng mạng xã hội trong hoạt động giáo dục; tập huấn giáo viên về đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng giao tiếp trực tuyến và bảo vệ quyền trẻ em trên không gian mạng nhằm phòng ngừa những hành vi tương tự.

Thông điệp: Một lời nói thiếu chuẩn mực trên mạng có thể để lại vết thương tâm lý lâu dài cho trẻ em. Giáo dục chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thực hiện bằng sự tôn trọng, thấu hiểu và nhân văn.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.