TÌNH HUỐNG SỐ 931: GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM VĂN HÓA TỰ Ý CHO THUÊ HỘI TRƯỜNG TỔ CHỨC TIỆC CƯỚI, THU TIỀN KHÔNG NỘP NGÂN SÁCH

TÌNH HUỐNG SỐ 931: GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM VĂN HÓA TỰ Ý CHO THUÊ HỘI TRƯỜNG TỔ CHỨC TIỆC CƯỚI, THU TIỀN KHÔNG NỘP NGÂN SÁCH

1. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

Giám đốc Trung tâm Văn hóa là người được giao quản lý hội trường thuộc tài sản công. Người này tự ý cho thuê hội trường để tổ chức tiệc cưới, thu tiền nhưng không thực hiện đầy đủ việc ghi nhận doanh thu, hạch toán và nghĩa vụ tài chính theo quy định; có dấu hiệu giữ lại tiền để sử dụng cá nhân.

Sự việc gây nguy cơ thất thoát nguồn thu của Nhà nước, ảnh hưởng đến hoạt động văn hóa phục vụ cộng đồng và làm suy giảm niềm tin của người dân.

Vấn đề đặt ra là xác định tính hợp pháp của việc cho thuê, trách nhiệm của Giám đốc, quy trình thanh tra và biện pháp xử lý nhằm thu hồi tiền thất thoát, ngăn ngừa tái phạm.

2. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”

2.1. Căn cứ pháp luật

Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017, số 15/2017/QH14, được sửa đổi, bổ sung theo các văn bản còn hiệu lực đến năm 2026.

Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, số 36/2018/QH14, cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung còn hiệu lực.

Nghị định 186/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

2.2. Phân tích các điều khoản pháp luật

Thứ nhất, vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Điều 6 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công: Quy định nguyên tắc quản lý, sử dụng tài sản công.

Điều 55: Quy định việc sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết và các điều kiện liên quan.

Điều 56: Quy định về sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập vào mục đích cho thuê.

Việc cho thuê hội trường phải đáp ứng điều kiện pháp luật, đúng thẩm quyền, đúng mục đích và thực hiện theo đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt khi thuộc trường hợp phải lập đề án. Giám đốc không được tự ý quyết định cho thuê chỉ vì mình là người đứng đầu đơn vị.

Thứ hai, dấu hiệu vi phạm pháp luật phòng, chống tham nhũng.

• Điểm i khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018: Quy định hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn sử dụng trái phép tài sản công vì vụ lợi là hành vi tham nhũng.
• Điều 8: Quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong phòng, chống tham nhũng.
• Điều 20: Quy định về quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn.
• Điều 92: Quy định việc xử lý người có hành vi tham nhũng.

Nếu có chứng cứ Giám đốc cố ý lợi dụng chức vụ để giữ lại hoặc chiếm đoạt tiền thu được vì vụ lợi, phải xem xét trách nhiệm tương ứng. Nếu có dấu hiệu tội phạm, cơ quan có thẩm quyền tiến hành xử lý theo quy định.

Lưu ý: Không mặc nhiên kết luận tham nhũng hoặc tham ô chỉ vì khoản thu chưa được nộp ngân sách. Cần xác minh nghĩa vụ tài chính, chế độ quản lý nguồn thu, mục đích sử dụng tiền và yếu tố lỗi.

2.3. Các điều khoản cần có trong hợp đồng cho thuê hội trường

Nếu hoạt động cho thuê đáp ứng điều kiện pháp luật, hợp đồng cần quy định rõ:

Chủ thể và thẩm quyền ký: Đúng đơn vị, người đại diện và thẩm quyền được giao.

Mục đích, phạm vi thuê: Ghi rõ việc tổ chức tiệc cưới, thời gian, diện tích và trách nhiệm bảo vệ tài sản.

Giá thuê và thanh toán: Quy định giá thuê, thời hạn thanh toán, tài khoản nhận tiền và chứng từ.

Quản lý doanh thu: Mọi khoản thu phải được ghi nhận, hạch toán và quản lý theo chế độ tài chính áp dụng.

Xử lý vi phạm: Quy định trách nhiệm bồi thường, chấm dứt hợp đồng và giải quyết tranh chấp theo pháp luật.

Hợp đồng không thể thay thế đề án được phê duyệt hoặc hợp pháp hóa hoạt động cho thuê trái quy định.

2.4. Quy trình thanh tra và xử lý

Bước 1 – Tiếp nhận thông tin: Thu thập hợp đồng, chứng từ, sổ kế toán, dữ liệu thanh toán và hồ sơ phê duyệt.

Bước 2 – Kiểm tra, thanh tra: Xác định doanh thu thực tế, khoản phải nộp, người nhận tiền và trách nhiệm của từng cá nhân.

Bước 3 – Xác định thiệt hại: Đối chiếu số tiền đã thu, đã nộp và đã sử dụng; yêu cầu thu hồi, khắc phục hậu quả theo quy định.

Bước 4 – Xử lý trách nhiệm: Xem xét kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu tội phạm.

Bước 5 – Phòng ngừa tái phạm: Chấn chỉnh quy trình quản lý, giám sát việc thực hiện kết luận và công khai kết quả trong phạm vi pháp luật cho phép.

3. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

3.1. Góc nhìn tâm lý

Người đứng đầu có thể hình thành tâm lý coi tài sản công là nguồn lực riêng của đơn vị, xem nhẹ thủ tục hoặc lợi dụng quyền hạn để trục lợi. Khi thiếu kiểm soát, sai phạm có thể kéo dài và bị che giấu.

Tuy nhiên, cần phân biệt sai sót nghiệp vụ với hành vi cố ý vụ lợi để bảo đảm xử lý khách quan, công bằng.

3.2. Góc nhìn giáo dục

Cán bộ phải nhận thức rằng tài sản công được giao để phục vụ nhiệm vụ chung, không thuộc quyền sở hữu cá nhân. Việc tạo nguồn thu chỉ có ý nghĩa khi đúng pháp luật, minh bạch và không ảnh hưởng đến nhiệm vụ văn hóa phục vụ cộng đồng.

Cần tăng cường giáo dục đạo đức công vụ, tinh thần liêm chính, trách nhiệm giải trình và ý thức bảo vệ tài sản Nhà nước.

3.3. Góc nhìn quản trị

Trung tâm cần xây dựng cơ chế kiểm soát chéo, không để một người tự quyết định cho thuê, thu tiền và kiểm tra doanh thu. Quy trình đặt lịch, ký hợp đồng, thanh toán, hạch toán và đối chiếu phải được thực hiện minh bạch.

Đồng thời, cần kiểm tra định kỳ, công khai giá thuê theo quy định và thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh về các hành vi thu tiền trái phép.

4. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

4.1. Giải pháp pháp lý

Rà soát tính hợp pháp của hoạt động cho thuê; tạm dừng hoạt động nếu chưa đáp ứng điều kiện bắt buộc. Xác minh doanh thu, thu hồi tiền thất thoát, làm rõ trách nhiệm của Giám đốc và những người liên quan, xử lý đúng thẩm quyền.

4.2. Giải pháp quản trị tài chính

Thiết lập quy trình quản lý khép kín:

Phê duyệt đề án → Công khai giá thuê → Ký hợp đồng → Thu tiền có chứng từ → Hạch toán đầy đủ → Kiểm tra, đối chiếu doanh thu.

Mọi khoản thu phải được quản lý theo chế độ tài chính áp dụng; nghiêm cấm tự ý giữ lại hoặc sử dụng tiền trái quy định.

4.3. Giải pháp tâm lý và giáo dục

Tổ chức tập huấn về quản lý tài sản công, phòng, chống tham nhũng và trách nhiệm người đứng đầu. Xây dựng văn hóa liêm chính, khuyến khích phản ánh sai phạm và bảo vệ người cung cấp thông tin theo quy định.

Việc đánh giá cán bộ cần dựa trên cả hiệu quả công việc, chất lượng phục vụ cộng đồng và mức độ tuân thủ pháp luật.

4.4. Lộ trình thực hiện

Trong 7 ngày đầu: Rà soát hồ sơ, kiểm soát chứng từ và ngăn ngừa thất thoát tiếp diễn.

Trong 30 ngày: Xác minh doanh thu, làm rõ trách nhiệm và thực hiện biện pháp xử lý theo thẩm quyền.

Trong 90 ngày: Hoàn thiện quy trình quản lý, tăng cường kiểm soát nội bộ và giám sát định kỳ.

Đây là lộ trình quản trị đề xuất, không thay thế thời hạn pháp luật quy định đối với từng thủ tục.

4.5. Kết luận

Tình huống số 931 phản ánh nguy cơ lạm dụng quyền quản lý tài sản công để thu tiền thiếu minh bạch và trục lợi cá nhân. Cần kết hợp xử lý nghiêm hành vi vi phạm, thu hồi tiền thất thoát, hoàn thiện cơ chế kiểm soát và giáo dục đạo đức công vụ.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời