TÌNH HUỐNG SỐ 819: CƯ DÂN CHUNG CƯ TỰ Ý VỨT RÁC, TÚI NILON TỪ TẦNG CAO XUỐNG SÂN CHUNG GÂY NGUY HIỂM VÀ MẤT VỆ SINH: XỬ LÝ THẾ NÀO?

TÌNH HUỐNG SỐ 819: CƯ DÂN CHUNG CƯ TỰ Ý VỨT RÁC, TÚI NILON TỪ TẦNG CAO XUỐNG SÂN CHUNG GÂY NGUY HIỂM VÀ MẤT VỆ SINH: XỬ LÝ THẾ NÀO?

Hành vi tự ý xả rác, vứt túi nilon hay thậm chí là vật dụng nguy hiểm từ tầng cao xuống sân chung tòa nhà là thực trạng nhức nhối tại nhiều khu chung cư và đô thị hiện nay. Không chỉ tàn phá cảnh quan xanh – sạch – đẹp, thói quen thiếu ý thức này còn rình rập đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, sự an toàn và tính mạng của cư dân bên dưới.

Hãy cùng ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích tình huống thực tế dưới đây để tìm ra góc nhìn pháp lý, tâm lý – quản trị cũng như giải pháp xử lý toàn diện, thấu tình đạt lý.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Gia đình ông Nguyễn Văn A sinh sống tại tầng 12 tòa nhà chung cư X (thuộc xã B, tỉnh C). Trong suốt thời gian dài, gia đình ông A thường xuyên có thói quen tiện tay ném rác thải sinh hoạt, túi nilon, vỏ hoa quả và thậm chí cả chai thủy tinh qua ban công xuống khu vực sân chơi chung và khuôn viên cây xanh phía dưới.

Hành vi này không chỉ gây mất vệ sinh môi trường, ô nhiễm không khí công cộng mà còn tiềm ẩn nguy cơ chấn thương cực kỳ nguy hiểm cho trẻ em và người già đang sinh hoạt ở sân chung. Ban Quản trị và Ban Quản lý chung cư cùng các hộ xóm giềng xung quanh đã nhiều lần nhắc nhở, dán thông báo cảnh báo nhưng gia đình ông A vẫn phớt lờ, cho rằng “đất sân chung là của công, tiện tay vứt rác không ảnh hưởng đến nhà nào” và tiếp tục vi phạm.

Tình trạng căng thẳng kéo dài khiến các cư dân vô cùng bức xúc, làm phát sinh tranh chấp xóm giềng gay gắt và đe dọa nghiêm trọng đến an ninh, an toàn môi trường sống chung. Ban Quản trị tòa nhà vô cùng lúng túng trong việc tìm kiếm chế tài đủ sức răn đe để xử lý dứt điểm trường hợp này.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Việc cư dân tự ý vứt rác thải, túi nilon từ tầng cao chung cư xuống sân chung không thuần túy là hành vi kém văn minh mà đã vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng nhà ở và bảo vệ môi trường.

Quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư

Căn cứ theo quy định của Luật Nhà ở năm 2023, các chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư có nghĩa vụ chấp hành nghiêm chỉnh Quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư và Nội quy của tòa nhà.

Các hành vi ném đồ vật, rác thải từ nhà chung cư xuống không gian chung đều bị nghiêm cấm nhằm bảo vệ an toàn tính mạng, tài sản của cư dân và duy trì cảnh quan chung. Hành vi này vi phạm trực tiếp quy tắc sử dụng phần sở hữu chung và hạ tầng kỹ thuật công cộng của tòa nhà.

Quy định về bảo vệ môi trường và xử phạt vi phạm hành chính

Theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, mọi cá nhân, hộ gia đình có trách nhiệm giữ gìn vệ sinh môi trường sống, phân loại và xả rác đúng nơi quy định, không được xả thải dư thừa gây ô nhiễm cảnh quan công cộng.

Trường hợp xả rác, vứt rác thải sinh hoạt không đúng nơi quy định tại khu chung cư, cơ quan chức năng sẽ áp dụng chế tài xử phạt hành chính theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP ngày 07/07/2022 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường:

Điều 25. Vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường nơi công cộng, khu đô thị, khu dân cư…

Hành vi thu gom, thải rác thải sinh hoạt trái quy định về bảo vệ môi trường bị xử phạt như sau:

a) Phạt tiền từ 100.000 đồng đến 150.000 đồng đối với hành vi vứt, thải, bỏ đầu, mẩu, tàn thuốc lá không đúng nơi quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng;

b) Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi vứt, thải, bỏ rác thải sinh hoạt, đổ nước thải không đúng nơi quy định tại khu chung cư, thương mại, dịch vụ hoặc nơi công cộng…

Ngoài ra, nếu hành vi vứt rác hoặc ném đồ vật cứng, chai thủy tinh từ tầng cao gây thiệt hại về tài sản hoặc sức khỏe, tính mạng của người khác, người thực hiện hành vi còn phải bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác nếu hậu quả xảy ra nghiêm trọng.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh Tâm lý & Giáo dục

 Thói quen tư lợi và tâm lý “cha chung không ai khóc”: Nguyên nhân gốc rễ của hành vi vứt rác từ tầng cao xuất phát từ tâm lý coi trọng sự tiện lợi cá nhân hơn lợi ích cộng đồng. Khi rời khỏi không gian riêng tư của căn hộ, một số cư dân coi không gian công cộng (sân chung, hành lang, cây xanh) là nơi “vô chủ”, từ đó nảy sinh thói quen chiếm dụng, tàn phá hạ tầng chung mà không cảm thấy áy náy.

 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường sống xanh – sạch – đẹp: Việc giữ gìn môi trường không thể chỉ dừng lại ở các quy định khô cứng. Cần giáo dục và lan tỏa lối sống văn minh, giúp cư dân nhận thức rằng sân chung, không gian xanh chính là “lá phổi” và là tiện ích gia tăng giá trị cho chính căn hộ của họ. Một môi trường sống sạch đẹp, an toàn chỉ được xây dựng khi mỗi cá nhân chiến thắng được sự lười biếng và tính tư lợi nhỏ nhặt.

Về khía cạnh Quản trị rủi ro & Hòa giải xóm giềng

 Quản trị rủi ro an toàn không gian sống: Ban Quản trị và Ban Quản lý chung cư nếu không xử lý kiên quyết, triệt để các hành vi vi phạm nhỏ sẽ tạo ra “hiệu ứng cửa sổ vỡ” (BrokenWindows Theory) – khiến các hộ khác học theo, làm suy giảm giá trị của tòa nhà và gia tăng nguy cơ tai nạn nghiêm trọng từ trên cao.

 Xử lý xung đột xóm giềng bằng sự thấu cảm: Việc can thiệp thô bạo hoặc chỉ trích gay gắt công khai dễ dẫn đến phản ứng chống đối, leo thang mâu thuẫn giữa hộ ông A và cộng đồng cư dân. Do đó, quy trình xử lý cần kết hợp giữa sự kiên quyết của pháp luật và nghệ thuật thuyết phục nhân văn để vừa giải quyết rác thải, vừa giữ gìn tình làng nghĩa xóm.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để giải quyết triệt để tình huống này, lập lại trật tự và không gian sống an toàn, Chuyên gia Nguyễn Hữu Long đề xuất phương án xử lý 3 bước toàn diện như sau:

Bước 1: Trích xuất chứng cứ và Làm việc trực tiếp (Cảnh báo pháp lý & Hòa giải)

 Ban Quản lý phối hợp cùng Ban Quản trị tiến hành trích xuất hình ảnh từ hệ thống camera giám sát chung cư (hoặc hình ảnh, video do cư dân ghi nhận lại) để xác minh chính xác thời điểm và hành vi vi phạm của hộ ông A.

 Trưởng BQT cùng đại diện Tổ dân phố/Người có uy tín tại địa phương đến làm việc trực tiếp tại căn hộ ông A. Nội dung làm việc tập trung vào phân tích nguy cơ mất an toàn cho trẻ em/người già bên dưới, trích dẫn các quy định của Luật Nhà ở và Luật Bảo vệ môi trường, đồng thời yêu cầu hộ ông A ký cam kết không tái phạm.

Bước 2: Áp dụng biện pháp Quản trị nội bộ và Tăng cường giám sát

 Nếu hộ ông A vẫn cố tình tái phạm, Ban Quản lý căn cứ theo Nội quy nhà chung cư đã được Hội nghị nhà chung cư thông qua để áp dụng các chế tài quản trị nội bộ (như tạm dừng cung cấp một số dịch vụ tiện ích bổ sung, thông báo vi phạm bằng hình thức phù hợp theo quy định nội bộ).

 Lắp đặt thêm camera tầm cao hướng vào các góc khuất, đồng thời đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông nội bộ về “Xây dựng văn hóa chung cư xanh – sạch – đẹp”, tổ chức các ngày hội dọn dẹp vệ sinh chung để nâng cao nhận thức cộng đồng.

Bước 3: Đề nghị Cơ quan chức năng xử lý vi phạm hành chính (Chế tài pháp lý)

 Trong trường hợp hộ ông A cố tình phớt lờ các biên bản nhắc nhở và cam kết, Ban Quản trị lập biên bản ghi nhận sự việc và gửi hồ sơ đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã/phường hoặc Thanh tra chuyên ngành (Thanh tra Môi trường, Thanh tra Xây dựng/Giao thông tùy thẩm quyền quản lý địa bàn) xuống kiểm tra, lập biên bản vi phạm hành chính.

 Việc áp dụng mức phạt tiền theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP sẽ là chế tài đủ sức răn đe, buộc cá nhân vi phạm phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trả lại môi trường sống an toàn và văn minh cho cộng đồng.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/

Hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.