Pháp lý quốc tế
TÌNH HUỐNG SỐ 472: DOANH NGHIỆP THIẾU SỰ AM HIỂU VỀ THÓI QUEN TIÊU DÙNG BẢN ĐỊA
Th9
TÌNH HUỐNG SỐ 472: DOANH NGHIỆP THIẾU SỰ AM HIỂU VỀ THÓI QUEN TIÊU DÙNG BẢN ĐỊA
Trong thương mại quốc tế, một sản phẩm tốt chưa chắc tạo nên một thương vụ thành công. Khi bước vào thị trường mới, doanh nghiệp không chỉ đối diện với khác biệt về pháp luật, ngôn ngữ hay phương thức giao dịch, mà còn phải thích ứng với thói quen, tâm lý và văn hóa tiêu dùng bản địa. Thực tế cho thấy, việc áp dụng nguyên mẫu chiến lược kinh doanh của thị trường trong nước sang một quốc gia khác có thể dẫn đến phản ứng tiêu cực, doanh số thấp, thậm chí thất bại trong việc xây dựng thương hiệu. Nghiên cứu về thương mại quốc tế cũng cho thấy khoảng cách văn hóa có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi tiêu dùng và dòng chảy thương mại.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- Tóm tắt tình huống thực tế – Thất bại từ sự thiếu am hiểu
Công ty nước X chuyên sản xuất thực phẩm đóng gói và quyết định mở rộng sang thị trường nước ngoài. Tin rằng sản phẩm đã thành công tại X, Công ty X giữ nguyên hương vị, bao bì, cách quảng bá và chính sách bán hàng khi đưa sản phẩm vào thị trường nước Y.
Tuy nhiên, sau một thời gian kinh doanh, sản phẩm không đạt doanh số kỳ vọng. Người tiêu dùng nước Y cho rằng hương vị chưa phù hợp với khẩu vị địa phương, cách thiết kế bao bì không tạo được thiện cảm và nội dung quảng cáo chưa phù hợp với văn hóa tiêu dùng. Công ty X tiếp tục cho rằng nguyên nhân chủ yếu nằm ở giá bán và tăng cường khuyến mại nhưng tình hình vẫn không cải thiện.
Thất bại của Công ty X không xuất phát hoàn toàn từ chất lượng sản phẩm mà bắt nguồn từ sai lầm trong chiến lược thâm nhập thị trường: doanh nghiệp chưa nghiên cứu đầy đủ thói quen và tâm lý tiêu dùng bản địa trước khi kinh doanh. Đặc biệt, chiến lược được xây dựng theo tư duy “sản phẩm đã phù hợp với người Việt thì sẽ phù hợp với người tiêu dùng nước ngoài”.
- Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Về pháp lý, doanh nghiệp kinh doanh quốc tế phải phân biệt giữa quy định pháp luật bắt buộc và thói quen, tập quán của thị trường. Luật Thương mại 2005 ghi nhận “thói quen trong hoạt động thương mại” và “tập quán thương mại”, đồng thời đặt ra nguyên tắc bảo vệ lợi ích chính đáng của người tiêu dùng.
Đối với hoạt động hướng đến người tiêu dùng, doanh nghiệp còn phải quan tâm đến các quy định về cung cấp thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quảng cáo, chất lượng và an toàn sản phẩm tại thị trường mục tiêu. Tại Việt Nam, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 đã có hiệu lực từ ngày 01/7/2024 và mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các giao dịch có yếu tố xuyên biên giới.
Vì vậy, không thể lấy sự khác biệt văn hóa làm lý do để bỏ qua yêu cầu pháp luật, nhưng cũng không nên chỉ kiểm tra “đúng luật” mà bỏ qua đặc điểm tiêu dùng địa phương. Một chiến lược quốc tế an toàn phải đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật + thích ứng với thị trường.
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Sai lầm của Công ty X còn nằm ở tư duy lấy doanh nghiệp làm trung tâm thay vì lấy người tiêu dùng bản địa làm trung tâm.
Về tâm lý: Người tiêu dùng thường có sự gắn bó với khẩu vị, giá trị và thói quen hình thành trong môi trường văn hóa của họ. Một sản phẩm ngoại nhập nếu không tạo được cảm giác phù hợp sẽ khó hình thành niềm tin.
Về giáo dục: Nhân viên phụ trách thị trường quốc tế cần được đào tạo về văn hóa, hành vi tiêu dùng, cách giao tiếp và đặc điểm xã hội của từng thị trường.
Về quản trị: Doanh nghiệp không nên áp dụng một chiến lược chung cho mọi quốc gia. Cần nghiên cứu thị trường, thử nghiệm sản phẩm ở quy mô nhỏ và điều chỉnh trước khi đầu tư lớn.
Nói cách khác, hiểu khách hàng bản địa không phải là “chiều theo khách hàng”, mà là điều kiện để doanh nghiệp truyền tải đúng giá trị sản phẩm đến đúng đối tượng.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia
Để tránh thất bại khi thâm nhập thị trường quốc tế, chuyên gia đề xuất doanh nghiệp thực hiện gồm 4 bước:
Thứ nhất, nghiên cứu trước khi đầu tư: khảo sát khẩu vị, thói quen mua sắm, mức chi tiêu, yếu tố văn hóa và tâm lý của người tiêu dùng bản địa.
Thứ hai, kiểm tra pháp lý: rà soát quy định về sản phẩm, nhãn hàng hóa, quảng cáo, bảo vệ người tiêu dùng và các điều kiện kinh doanh tại quốc gia mục tiêu.
Thứ ba, bản địa hóa chiến lược: điều chỉnh sản phẩm, bao bì, thông điệp truyền thông, kênh phân phối và phương thức chăm sóc khách hàng cho phù hợp với thị trường.
Thứ tư, thử nghiệm trước – mở rộng sau: triển khai sản phẩm ở phạm vi nhỏ, thu thập phản hồi của người tiêu dùng bản địa rồi mới quyết định mở rộng quy mô.
Thông điệp chuyên gia: Trong thương mại quốc tế, thất bại không chỉ đến từ sản phẩm kém, mà còn có thể đến từ việc doanh nghiệp không hiểu người mua. Một chiến lược quốc tế hiệu quả phải bắt đầu bằng câu hỏi: “Người tiêu dùng bản địa cần gì và họ nhìn nhận sản phẩm của chúng ta như thế nào?” thay vì chỉ hỏi “Sản phẩm của chúng ta tốt đến đâu?”.
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.