TÌNH HUỐNG 670: DOANH NGHIỆP VẬT TƯ Y TẾ TỰ Ý IN CON DẤU “ĐẠT CHUẨN AN TOÀN TUYỆT ĐỐI Y TẾ QUỐC GIA” GIẢ MẠO DÁN LÊN LÔ 1 TRIỆU CHIẾC KHẨU TRANG BẨN LÀM TỪ RÁC THẢI TÁI CHẾ?

Gian lận thương mại y tế nhằm hợp thức hóa hàng giả, che giấu chất lượng nguy hiểm và đánh đổi sức khỏe cộng đồng lấy lợi nhuận

1. Tóm tắt tình huống thực tế

Một doanh nghiệp kinh doanh vật tư y tế bị phát hiện sản xuất và đưa ra thị trường lô khoảng 1 triệu chiếc khẩu trang được cho là làm từ nguyên liệu tái chế không bảo đảm vệ sinh, chất lượng không đáp ứng yêu cầu. Để tạo lòng tin, doanh nghiệp tự ý in và dán dấu “Đạt chuẩn an toàn tuyệt đối y tế quốc gia” giả mạo lên sản phẩm nhằm làm người mua tin rằng đây là khẩu trang đạt chuẩn.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

     1.Quy định về tội sản xuất, buôn bán hàng giả:

Điều 192 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định trách nhiệm hình sự đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, với các mức xử lý khác nhau tùy giá trị hàng giả, số lượng tương đương, hậu quả sức khỏe, tài sản, thu lợi bất chính và các tình tiết khác. Đối với pháp nhân thương mại, hình phạt tiền có thể lên đến 9 tỷ đồng hoặc bị đình chỉ hoạt động có thời hạn trong trường hợp thuộc khoản 3.

2. Nguyên tắc xử lý:

Điều 192 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) :

“ Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.”

Việc truy cứu trách nhiệm hình sự phải dựa trên kết quả kiểm tra, giám định, xác định bản chất hàng hóa, giá trị hoặc số lượng tương đương hàng thật, hậu quả và các dấu hiệu khác mà Điều 192 yêu cầu. Đồng thời, cần phân biệt rõ trách nhiệm của cá nhân thực hiện hành vi với trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.

Áp dụng vào tình huống: Nếu kết quả kiểm tra, giám định xác định lô khẩu trang là hàng giả theo quy định pháp luật, việc doanh nghiệp cố ý sử dụng dấu, thông tin giả để tạo lòng tin cho người mua có thể là căn cứ quan trọng để đánh giá hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả. Với quy mô lên tới 1 triệu chiếc và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng, cơ quan có thẩm quyền cần làm rõ toàn bộ quá trình sản xuất, nguồn nguyên liệu, tiêu chuẩn chất lượng, số lượng đã đưa ra thị trường và lợi nhuận thu được.

Kết luận pháp lý: Doanh nghiệp có thể phải chịu trách nhiệm hình sự theo Điều 192 nếu hành vi và hàng hóa đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm. Việc xử lý không chỉ dừng ở phạt tiền mà còn có thể kèm các hình phạt bổ sung, đình chỉ hoạt động hoặc các biện pháp xử lý hàng hóa theo quy định pháp luật.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử): Hành vi gắn dấu “đạt chuẩn an toàn” giả lên sản phẩm y tế nguy hiểm không chỉ là sai phạm thương mại mà còn phá vỡ niềm tin của người dân đối với thị trường vật tư y tế. Giáo dục đạo đức kinh doanh cần đặt sức khỏe và tính mạng con người cao hơn lợi nhuận, bởi một sản phẩm y tế giả có thể tạo ra tâm lý chủ quan và khiến người sử dụng đối mặt với nguy cơ mà họ không thể tự nhận biết.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản: Đây là dạng gian lận thương mại y tế có nguy cơ gây hậu quả trên diện rộng. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, cần nhanh chóng truy xuất nguồn gốc, kiểm kê, cô lập và niêm phong lô hàng để ngăn việc tiếp tục lưu thông; đồng thời thu hồi, xử lý hàng hóa theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Với pháp nhân thương mại, Điều 192 hiện hành quy định mức phạt tiền có thể lên tới 9 tỷ đồng trong trường hợp thuộc khoản 3, ngoài các chế tài bổ sung khác.

Thông điệp: Trong lĩnh vực y tế, lợi nhuận không thể được xây dựng trên sự giả dối về chất lượng. Một con dấu giả có thể tạo niềm tin trong phút chốc, nhưng hậu quả đối với sức khỏe cộng đồng và uy tín của doanh nghiệp có thể kéo dài nhiều năm.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Bước 1 – Ngăn chặn ngay nguy cơ phát tán: Khi có căn cứ nghi ngờ lô khẩu trang không bảo đảm chất lượng, doanh nghiệp và cơ quan có thẩm quyền cần ưu tiên cô lập, kiểm kê, niêm phong và ngăn sản phẩm tiếp tục được đưa ra thị trường theo đúng thẩm quyền, quy trình pháp luật.

Bước 2 – Kiểm nghiệm, xác định bản chất hàng hóa: Cần lấy mẫu và kiểm tra chất lượng, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, nhãn hàng hóa và thông tin về dấu “đạt chuẩn”. Đây là cơ sở quan trọng để xác định sản phẩm có phải hàng giả hay không, mức độ vi phạm và nguy cơ đối với sức khỏe người sử dụng.

Bước 3 – Truy rõ trách nhiệm và dòng lợi nhuận: Không chỉ xử lý người trực tiếp sản xuất, cần làm rõ ai chỉ đạo việc in dấu giả, ai tổ chức đóng gói, ai đưa hàng ra thị trường và doanh nghiệp đã thu lợi bao nhiêu. Việc truy xuất toàn bộ chuỗi cung ứng giúp tránh tình trạng chỉ xử lý phần ngọn trong khi nguồn hàng giả vẫn tiếp tục tồn tại.

Bước 4 – Khắc phục hậu quả và xây dựng lại niềm tin: Nếu hàng đã được bán ra, cần thực hiện thu hồi theo quy định, thông tin minh bạch cho các đơn vị đã mua hàng và phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý sản phẩm không bảo đảm. Về lâu dài, doanh nghiệp phải thiết lập quy trình kiểm soát nguyên liệu, kiểm nghiệm chất lượng, quản lý nhãn và dấu chứng nhận, phân quyền trách nhiệm rõ ràng và kiểm tra độc lập trước khi đưa vật tư y tế ra thị trường.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.