Đằng sau một dịch vụ làm đẹp tưởng chừng đơn giản có thể là ranh giới mong manh giữa nhu cầu thẩm mỹ và hành vi xâm phạm nghiêm trọng các quy định về an toàn khám, chữa bệnh.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Một cơ sở spa chuyên chăm sóc da quảng cáo dịch vụ nâng mũi với chi phí thấp hơn nhiều so với các cơ sở y tế được cấp phép. Mặc dù không được phép thực hiện phẫu thuật, cơ sở này vẫn bí mật tiến hành nâng mũi cho khách hàng bằng vật liệu được giới thiệu là sụn tự chế kết hợp silicon không rõ nguồn gốc.

Sau một thời gian ngắn, khách hàng xuất hiện tình trạng nhiễm trùng, đau nhức, vùng mũi biến dạng, sập sống mũi và có dấu hiệu hoại tử. Người bệnh phải đến cơ sở y tế để xử lý biến chứng và tiếp tục điều trị.

Vụ việc đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý của cơ sở spa và những người trực tiếp thực hiện thủ thuật khi hoạt động vượt quá phạm vi được phép, không tuân thủ yêu cầu chuyên môn và gây tổn hại đến sức khỏe khách hàng.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về hành vi vi phạm trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh

Khoản 6 Điều 7 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 nghiêm cấm hành vi không tuân thủ quy định về chuyên môn kỹ thuật; áp dụng phương pháp, kỹ thuật chuyên môn hoặc sử dụng thiết bị y tế chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Đây là cơ sở quan trọng để đánh giá hành vi thực hiện kỹ thuật can thiệp y tế không đúng quy định.

Trong tình huống này, cơ sở spa vốn hoạt động với chức năng chăm sóc da nhưng lại lén thực hiện thủ thuật nâng mũi, sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc và gây biến chứng nghiêm trọng. Nếu kết quả xác minh cho thấy hành vi đã vi phạm các quy định về khám bệnh, chữa bệnh và gây hậu quả thuộc trường hợp luật định, trách nhiệm hình sự có thể được đặt ra.

2. Nguyên tắc xác định trách nhiệm và áp dụng vào tình huống

Điều 315 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025):

“ 1. Người nào vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh, sản xuất, pha chế, cấp phát, bán thuốc hoặc dịch vụ y tế khác thuộc một trong các trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 259 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;……”

Kết luận pháp lý: Nếu chứng minh được cơ sở spa và người thực hiện đã thực hiện hoạt động thuộc lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh trái quy định, vi phạm yêu cầu chuyên môn và hành vi đó trực tiếp gây tổn hại sức khỏe đạt ngưỡng luật định, có căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 315 Bộ luật Hình sự. Đồng thời, tùy tính chất, mức độ và chứng cứ thu thập được, các hành vi vi phạm khác cũng cần được cơ quan có thẩm quyền tiếp tục xác minh.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Một biến chứng làm đẹp nghiêm trọng không chỉ gây tổn thương về thể chất mà còn có thể tạo ra mặc cảm, lo lắng và khủng hoảng tâm lý cho khách hàng khi diện mạo bị biến dạng. Cơ sở cung cấp dịch vụ phải có thái độ trung thực, có trách nhiệm, không né tránh, phủ nhận hoặc đổ lỗi cho khách hàng khi xảy ra sự cố.

Về giáo dục đạo đức nghề nghiệp, làm đẹp không thể được đặt cao hơn an toàn sức khỏe. Việc lợi dụng nhu cầu thẩm mỹ để thực hiện kỹ thuật y tế ngoài phạm vi cho phép là biểu hiện của sự xem nhẹ pháp luật và tính mạng, sức khỏe của khách hàng.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Sự việc cho thấy mô hình spa “lấn sân” sang các kỹ thuật y tế có thể tạo ra rủi ro đặc biệt nghiêm trọng. Việc sử dụng vật liệu không rõ nguồn gốc, không kiểm soát chất lượng và không có quy trình chuyên môn phù hợp khiến rủi ro không còn nằm ở một sai sót cá nhân mà trở thành rủi ro mang tính hệ thống.

Trước dấu hiệu vi phạm, cơ quan quản lý cần kiểm tra toàn diện hoạt động của cơ sở, xác định phạm vi dịch vụ thực tế, hồ sơ khách hàng, vật liệu và thiết bị liên quan. Trường hợp có dấu hiệu tội phạm, việc kiểm tra, xác minh và xử lý phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền, bảo đảm chứng cứ không bị tiêu hủy hoặc thay đổi.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Bước 1 – Ưu tiên cứu chữa và bảo vệ khách hàng: Trước hết phải đưa khách hàng đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp để xử lý nhiễm trùng, tổn thương và các biến chứng. Hồ sơ điều trị, hình ảnh và kết quả chuyên môn cần được lưu giữ đầy đủ để phục vụ việc xác định nguyên nhân và hậu quả.

Bước 2 – Kiểm tra và bảo toàn chứng cứ: Cơ quan có thẩm quyền cần xác minh địa điểm thực hiện thủ thuật, hồ sơ khách hàng, quảng cáo dịch vụ, sổ sách giao dịch, vật liệu sử dụng, thiết bị và các tài liệu liên quan. Việc thu giữ, niêm phong hoặc xử lý tang vật phải do cơ quan có thẩm quyền thực hiện theo đúng trình tự pháp luật.

Bước 3 – Làm rõ hành vi và người chịu trách nhiệm: Cần xác định ai là người trực tiếp thực hiện thủ thuật, ai tổ chức hoạt động, ai cung cấp vật liệu và ai quản lý cơ sở. Không chỉ dừng ở người trực tiếp thao tác, cơ quan chức năng cần làm rõ vai trò của những người tổ chức hoặc chỉ đạo nếu có căn cứ.

Bước 4 – Giám định tổn hại sức khỏe: Đây là bước đặc biệt quan trọng để xác định mức độ tổn thương thực tế của khách hàng. Kết quả giám định là một trong những căn cứ để đánh giá hậu quả có đạt ngưỡng truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 315 hay không.

Thông điệp: Nhu cầu làm đẹp là chính đáng, nhưng không thể trở thành lý do để bất chấp quy định về an toàn y tế.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.