Pháp luật về kinh tế

TÌNH HUỐNG 60 : STARTUP KHÔNG CÓ BIÊN BẢN BÀN GIAO THIẾT BỊ KHI NHÂN VIÊN NGHỈ VIỆC ?

Đăng vào bởi Nguyễn Võ Thuỷ Tiên
10
Th7

Trong môi trường startup, quy trình “offboarding” (quy trình cho nhân viên nghỉ việc) thường bị xem nhẹ do tâm lý “người quen biết cả”, “tin tưởng nhau”. Tuy nhiên, việc để nhân viên ra đi mà không thực hiện biên bản bàn giao thiết bị, tài sản và dữ liệu công ty là một lỗ hổng quản trị nghiêm trọng. Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích rủi ro của tình huống này.

#1: Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Công ty M là một startup về công nghệ. Nhân viên kinh doanh tên H làm việc tại công ty được 1 năm và được cấp một chiếc laptop cấu hình cao để làm việc. Khi anh H nộp đơn xin nghỉ việc, vì đang trong giai đoạn dự án gấp rút, bộ phận quản lý đã đồng ý cho anh H bàn giao công việc qua tin nhắn Zalo và cho phép anh H mang máy về nhà “dọn dẹp dữ liệu cá nhân” rồi trả lại sau.

Kết quả, sau khi rời công ty, anh H không trả lại máy với lý do “máy hỏng rồi”. Điều đáng nói hơn, vì không có biên bản bàn giao tài sản và cam kết bảo mật bằng văn bản, công ty không thể truy cứu trách nhiệm tài sản cũng như không có căn cứ để yêu cầu anh H xóa bỏ hoặc hoàn trả các dữ liệu khách hàng quan trọng đang lưu trữ trong máy. Công ty vừa mất thiết bị, vừa mất quyền kiểm soát đối với dữ liệu kinh doanh của mình.

#2: Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Việc quản lý tài sản khi chấm dứt hợp đồng lao động phải dựa trên các căn cứ pháp lý chặt chẽ:

Điều 48 Bộ luật Lao động 2019 quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động và người lao động khi chấm dứt hợp đồng lao động: 

“1. Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên, trừ trường hợp sau đây có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày: 

  1. a) Người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động; 
  2. b) Người sử dụng lao động thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế; 
  3. c) Chia, tách, hợp nhất, sáp nhập; bán, cho thuê, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; chuyển nhượng quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hợp tác xã; 
  4. d) Do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm. 
  5. Tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp thôi việc và các quyền lợi khác của người lao động theo thỏa ước lao động tập thể, 21 hợp đồng lao động được ưu tiên thanh toán trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị chấm dứt hoạt động, bị giải thể, phá sản. 
  6. Người sử dụng lao động có trách nhiệm sau đây:
  7. a) Hoàn thành thủ tục xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp và trả lại cùng với bản chính giấy tờ khác nếu người sử dụng lao động đã giữ của người lao động; 
  8. b) Cung cấp bản sao các tài liệu liên quan đến quá trình làm việc của người lao động nếu người lao động có yêu cầu. Chi phí sao, gửi tài liệu do người sử dụng lao động trả. “

Điều 129 Bộ luật Lao động 2019 (về bồi thường thiệt hại): 

“1. Người lao động làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị hoặc có hành vi khác gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật hoặc nội quy lao động của người sử dụng lao động. Trường hợp người lao động gây thiệt hại không nghiêm trọng do sơ suất với giá trị không quá 10 tháng lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại nơi người lao động làm việc thì người lao động phải bồi thường nhiều nhất là 03 tháng tiền lương và bị khấu trừ hằng tháng vào lương theo quy định tại khoản 3 Điều 102 của Bộ luật này. 

  1. Người lao động làm mất dụng cụ, thiết bị, tài sản của người sử dụng lao động hoặc tài sản khác do người sử dụng lao động giao hoặc tiêu hao vật tư quá định mức cho phép thì phải bồi thường thiệt hại một phần hoặc toàn bộ theo thời giá thị trường hoặc nội quy lao động; trường hợp có hợp đồng trách nhiệm thì phải bồi thường theo hợp đồng trách nhiệm; trường hợp do thiên tai, hỏa hoạn, địch họa, dịch bệnh nguy hiểm, thảm họa, sự kiện xảy ra khách quan không thể lường trước được và không thể khắc phục được mặc dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép thì không phải bồi thường”

Rủi ro về Pháp lý: Nếu không có Biên bản bàn giao thiết bị được ký xác nhận, công ty sẽ không có “vật chứng” pháp lý để chứng minh nhân viên đã nhận tài sản. Khi xảy ra tranh chấp, tòa án sẽ rất khó để buộc nhân viên phải bồi thường hoặc hoàn trả tài sản vì công ty thiếu bằng chứng xác thực.

#3: Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

##Về khía cạnh Quản trị rủi ro

Việc thiếu biên bản bàn giao là biểu hiện của sự “quản trị dựa trên cảm tính”. Trong quản trị startup, sự chuyên nghiệp phải được thể hiện qua các quy trình văn bản. Khi không có sự bàn giao chính thức, doanh nghiệp không chỉ mất tài sản hữu hình (thiết bị) mà còn đối mặt với nguy cơ mất tài sản vô hình (dữ liệu, bí mật kinh doanh), đây mới là thứ làm nên sự sống còn của doanh nghiệp.

##Về khía cạnh Tâm lý ứng xử

Nhiều Founder thường e ngại việc yêu cầu ký biên bản bàn giao vì sợ mang tiếng “nghi ngờ nhân viên cũ”. Tuy nhiên, đây là cách hiểu sai lầm. Biên bản bàn giao không chỉ bảo vệ công ty mà còn bảo vệ chính nhân viên khỏi những rắc rối pháp lý sau này (như bị đổ lỗi làm mất mát tài sản không do họ gây ra). Một quy trình nghỉ việc rõ ràng thể hiện sự văn minh và tôn trọng lẫn nhau.

#4: Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để thiết lập lại kỷ cương trong quy trình nghỉ việc, Chuyên gia Nguyễn Hữu Long đề xuất phương án 3 bước:

##Bước 1 – Quy trình Offboarding nghiêm ngặt: Thiết lập quy trình nghỉ việc bắt buộc: Ngày làm việc cuối cùng ➔ Kiểm kê tài sản (Laptop, thẻ ra vào, tư liệu dự án) ➔ Ký Biên bản bàn giao có xác nhận của hai bên ➔ Xóa quyền truy cập hệ thống dữ liệu. Không hoàn tất bàn giao, không thực hiện quyết toán lương và hồ sơ thôi việc.

##Bước 2 – Số hóa việc quản lý thiết bị: Ngay từ khi cấp thiết bị cho nhân viên, hãy lập “Sổ theo dõi tài sản” có chữ ký xác nhận. Khi nhân viên nghỉ việc, biên bản bàn giao phải liệt kê chi tiết hiện trạng thiết bị, phần mềm và dữ liệu đã xóa/bàn giao.

##Bước 3 – Văn hóa “Chuyên nghiệp từ lúc ra đi”: Hãy biến việc bàn giao trở thành một thủ tục bình thường, không mang tính buộc tội. Hãy giải thích với nhân viên rằng đây là quy trình để đảm bảo sự an toàn cho cả đôi bên. Điều này giúp nhân viên ra đi trong tâm thế thoải mái và doanh nghiệp hoàn toàn yên tâm.

Khép lại vấn đề, một doanh nghiệp mạnh không phải là doanh nghiệp có nhiều tài sản, mà là doanh nghiệp quản trị tài sản tốt nhất. Đừng để lòng tin đặt sai chỗ gây hại cho sự phát triển của công ty.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA: Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

Từ khoá: Biên bản bàn giao; Tài sản doanh nghiệp; Nghỉ việc; Quản trị startup; Hợp đồng lao động.

Để lại một bình luận