Pháp lý quốc tế
TÌNH HUỐNG 580: CÔNG TY BỊ KIỆN DO SỬ DỤNG PHÔNG CHỮ KHÔNG PHÉP
Th9
TÌNH HUỐNG 580: CÔNG TY BỊ KIỆN DO SỬ DỤNG PHÔNG CHỮ KHÔNG PHÉP
Trong hoạt động truyền thông, thiết kế bao bì, quảng cáo hay xây dựng nhận diện thương hiệu, phông chữ thường được xem là một chi tiết nhỏ. Tuy nhiên, việc một doanh nghiệp tải và sử dụng một phông chữ từ Internet mà không kiểm tra điều kiện cấp phép có thể dẫn đến tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ, thậm chí phát sinh yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- Tóm tắt tình huống thực tế
Công ty A hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh mỹ phẩm. Khi thiết kế bao bì sản phẩm và các nội dung quảng cáo, bộ phận marketing đã tải một phông chữ trên Internet và sử dụng để thiết kế tên sản phẩm, slogan và hình ảnh quảng bá.
Doanh nghiệp cho rằng phông chữ được cung cấp miễn phí nên có thể sử dụng cho mục đích thương mại. Tuy nhiên, sau một thời gian, Công ty A nhận được yêu cầu từ chủ thể quyền, cho rằng phông chữ này chỉ được cấp phép cho mục đích cá nhân, không bao gồm việc sử dụng trong hoạt động kinh doanh.
Chủ thể quyền yêu cầu Công ty A chấm dứt việc sử dụng, gỡ bỏ các sản phẩm có sử dụng phông chữ và bồi thường thiệt hại do hành vi sử dụng không được phép.
Công ty A cho rằng mình không trực tiếp sao chép hay bán phông chữ mà chỉ sử dụng nó để thiết kế bao bì, quảng cáo nên không gây thiệt hại đáng kể.
Vậy Doanh nghiệp có phải bồi thường hay không và mức bồi thường được xác định như thế nào?
- Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Trước hết, doanh nghiệp cần xác định rõ phông chữ cụ thể có thuộc đối tượng được bảo hộ và việc sử dụng của mình có nằm trong phạm vi quyền được cấp phép hay không. Không nên mặc nhiên hiểu rằng mọi phông chữ trên Internet đều được tự do sử dụng cho mục đích thương mại.
Nếu việc sử dụng thuộc hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, chủ thể quyền có thể yêu cầu áp dụng các biện pháp dân sự theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung 2025, trong đó có yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Đáng chú ý, theo Điều 204 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung 2025, thiệt hại do hành vi xâm phạm có thể bao gồm thiệt hại về vật chất như tổn thất về tài sản, mức giảm sút về thu nhập, lợi nhuận, tổn thất về cơ hội kinh doanh và chi phí hợp lý để ngăn chặn, khắc phục thiệt hại. Mức độ thiệt hại được xác định trên cơ sở tổn thất thực tế mà chủ thể quyền phải chịu.
Đặc biệt, không phải cứ có hành vi xâm phạm là nguyên đơn đương nhiên được nhận một khoản tiền bồi thường theo mức mình yêu cầu. Khi yêu cầu bồi thường, nguyên đơn phải chứng minh thiệt hại thực tế và nêu căn cứ xác định mức bồi thường.
Theo Điều 205 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung 2025, thiệt hại vật chất có thể được xác định dựa trên tổng thiệt hại vật chất cộng với khoản lợi nhuận mà bên xâm phạm thu được trong trường hợp phù hợp; giá chuyển giao quyền sử dụng giả định; hoặc phương pháp tính thiệt hại khác phù hợp pháp luật. Nếu không thể xác định theo các căn cứ này, Tòa án có thể quyết định mức bồi thường tùy thuộc mức độ thiệt hại nhưng không quá 01 tỷ đồng.
Vì vậy, trong tình huống của Công ty A, trọng tâm không chỉ là câu hỏi “có sử dụng phông chữ không phép hay không?”, mà còn là “hành vi đó gây ra thiệt hại thực tế như thế nào và căn cứ nào để xác định số tiền bồi thường?”
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Trong thực tế, “miễn phí tải xuống” không đồng nghĩa với “được miễn phí sử dụng cho mọi mục đích”. Một phông chữ có thể đi kèm những điều kiện cấp phép khác nhau, đặc biệt giữa mục đích cá nhân và mục đích thương mại.
Vấn đề cũng không chỉ nằm ở nhân viên thiết kế. Nếu doanh nghiệp không có quy trình kiểm tra nguồn gốc, giấy phép và phạm vi sử dụng tài sản trí tuệ trước khi đưa vào sản phẩm thương mại, rủi ro pháp lý có thể phát sinh cho chính doanh nghiệp.
Do đó, quản trị sở hữu trí tuệ cần chuyển từ tư duy “có tranh chấp mới xử lý” sang “kiểm soát quyền trước khi sử dụng”.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia
Để hạn chế nguy cơ phải bồi thường do sử dụng phông chữ không phép, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình đơn giản:
Một là, xác định nguồn cung cấp phông chữ và chủ thể có quyền đối với phông chữ.
Hai là, kiểm tra điều kiện cấp phép: được sử dụng cá nhân hay thương mại, có giới hạn số lượng người dùng, sản phẩm, thiết bị hoặc phạm vi sử dụng hay không.
Ba là, lưu giữ bằng chứng về giấy phép, hóa đơn hoặc thỏa thuận quyền sử dụng.
Bốn là, đối với các phông chữ có điều kiện sử dụng không rõ ràng, nên thay thế bằng phông chữ có giấy phép thương mại rõ ràng hoặc thực hiện việc xin cấp phép trước khi sử dụng.
Năm là, nếu đã nhận được yêu cầu bồi thường, doanh nghiệp không nên vội thừa nhận toàn bộ số tiền được yêu cầu mà cần kiểm tra đồng thời quyền của bên yêu cầu, hành vi sử dụng, phạm vi giấy phép và chứng cứ về thiệt hại.
Góc nhìn chuyên gia:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.