TÌNH HUỐNG 573: MỘT CƠ SỞ SPA THẨM MỸ TỰ CHẾ THUỐC TIÊM TAN MỠ BẰNG HÓA CHẤT TẨY SÀN HÒA LOÃNG, TIÊM CHO KHÁCH HÀNG LÀM HOẠI TỬ MẢNG DA BỤNG SÂU PHẢI VÁ DA: ĐỀN BÙ DÂN SỰ THẾ NÀO?

MỘT CƠ SỞ SPA THẨM MỸ TỰ CHẾ THUỐC TIÊM TAN MỠ BẰNG HÓA CHẤT TẨY SÀN HÒA LOÃNG, TIÊM CHO KHÁCH HÀNG LÀM HOẠI TỬ MẢNG DA BỤNG SÂU PHẢI VÁ DA: ĐỀN BÙ DÂN SỰ THẾ NÀO?

Một dịch vụ làm đẹp được quảng cáo với những lời hứa như “giảm mỡ nhanh”, “không phẫu thuật”, “hồi phục nhẹ nhàng” có thể khiến khách hàng tin rằng đây chỉ là một thủ thuật thẩm mỹ đơn giản. Nhưng khi một cơ sở không đủ điều kiện lại tự pha chế một chất để đưa trực tiếp vào cơ thể, ranh giới giữa dịch vụ làm đẹp và hành vi can thiệp y tế trái quy định đã trở nên rất rõ.

Giả định một khách hàng đến spa để thực hiện dịch vụ tiêm tan mỡ vùng bụng. Cơ sở không sử dụng thuốc hoặc sản phẩm được phép lưu hành mà tự pha một loại hóa chất không được thiết kế cho mục đích tiêm vào cơ thể. Sau thủ thuật, vùng bụng sưng đỏ, đau nhiều, xuất hiện tổn thương mô và tiến triển thành hoại tử sâu. Người bệnh phải nhập viện, cắt lọc mô hoại tử và thực hiện phẫu thuật tạo hình, ghép hoặc vá da.

Trong trường hợp này, câu hỏi không chỉ là “spa phải trả lại tiền dịch vụ hay không?”. Vấn đề lớn hơn là trách nhiệm bồi thường đối với toàn bộ thiệt hại về sức khỏe mà người bị hại thực tế phải gánh chịu.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ

Hãy hình dung một tình huống cụ thể. Một khách hàng được nhân viên spa tư vấn rằng chỉ cần tiêm một lượng nhỏ dung dịch vào vùng bụng là có thể làm giảm mô mỡ. Người thực hiện không xuất trình được thông tin rõ ràng về thuốc, nguồn gốc, thành phần hay giấy tờ chứng minh sản phẩm được phép sử dụng cho mục đích tiêm.

Sau vài giờ, người khách bắt đầu đau rát và vùng da tiêm có dấu hiệu bất thường. Những ngày tiếp theo, tổn thương lan rộng. Khi đến bệnh viện, bác sĩ xác định mô dưới da đã bị tổn thương nghiêm trọng, cần điều trị tích cực và phẫu thuật loại bỏ phần mô hoại tử.

Điều đáng nói là trong những tình huống như vậy, người bị hại thường chỉ có một hóa đơn dịch vụ spa, một vài tin nhắn tư vấn và hình ảnh chụp vùng tổn thương. Họ có thể nghĩ rằng như vậy là chưa đủ để yêu cầu bồi thường. Đây là quan niệm cần được nhìn nhận lại.

Hồ sơ điều trị tại bệnh viện có thể trở thành một nguồn chứng cứ quan trọng để xác định tình trạng sức khỏe, quá trình điều trị và chi phí phát sinh. Hình ảnh trước và sau khi thực hiện dịch vụ, lịch sử trao đổi với spa, nội dung quảng cáo, phiếu thu, chuyển khoản ngân hàng, thông tin người thực hiện và những người chứng kiến cũng có thể giúp tái hiện diễn biến sự việc.

Ở góc nhìn của tôi, điều nguy hiểm nhất không nằm ở việc một cơ sở làm đẹp thiếu chuyên nghiệp, mà ở việc biến cơ thể khách hàng thành nơi thử nghiệm một chất chưa được chứng minh an toàn cho mục đích tiêm. Khi một chất không được phép sử dụng theo cách đó được đưa trực tiếp vào mô người, rủi ro không còn là chuyện “dị ứng nhẹ” hay “tác dụng phụ thông thường”.

Nếu cơ sở thực sự sử dụng hóa chất tẩy rửa hoặc một loại hóa chất công nghiệp để pha thành dung dịch tiêm, đây còn là dấu hiệu cần được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, lấy mẫu, giám định và xác định bản chất của chất đã sử dụng. Không nên tự suy đoán thành phần hóa học chỉ dựa trên lời quảng cáo hoặc lời khai ban đầu.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ

Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có việc khám bệnh, chữa bệnh không có giấy phép hoạt động, hành nghề vượt quá phạm vi chuyên môn và áp dụng phương pháp chuyên môn kỹ thuật chưa được công nhận hoặc sử dụng thuốc chưa được phép lưu hành trong khám bệnh, chữa bệnh. Luật hiện hành có hiệu lực từ ngày 01/01/2024 và đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 26/VBHN-VPQH năm 2026.

Đối với cơ sở thẩm mỹ, việc có biển hiệu “spa”, “clinic” hay “beauty center” không tự động làm cho mọi hoạt động can thiệp vào cơ thể trở thành dịch vụ chăm sóc sắc đẹp thông thường. Nếu hoạt động thực tế thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh hoặc thực hiện kỹ thuật xâm lấn theo quy định thì phải đáp ứng điều kiện tương ứng về người hành nghề, cơ sở vật chất, thiết bị và phạm vi chuyên môn. Nghị định 96/2023/NĐ-CP là một trong những văn bản quy định chi tiết Luật Khám bệnh, chữa bệnh về điều kiện hoạt động của cơ sở và người hành nghề.

Về trách nhiệm dân sự, Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người có hành vi xâm phạm sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đây là căn cứ quan trọng để người bị tổn thương yêu cầu cơ sở gây thiệt hại bồi thường.

Đối với trường hợp sức khỏe bị xâm phạm, Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015 mới là căn cứ trực tiếp để xác định các khoản thiệt hại. Tùy trường hợp, người bị thiệt hại có thể yêu cầu bồi thường chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất hoặc giảm sút; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; chi phí và phần thu nhập bị mất của người chăm sóc; cùng khoản bù đắp tổn thất về tinh thần theo quy định.

Ví dụ, nếu khách hàng phải trải qua nhiều lần phẫu thuật cắt lọc mô hoại tử, điều trị nhiễm trùng, vá da hoặc tạo hình để khắc phục hậu quả, các khoản chi phí có căn cứ và hợp lý liên quan đến quá trình điều trị có thể được xem xét trong yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên, không phải cứ phát sinh một khoản tiền là đương nhiên được Tòa án chấp nhận. Người yêu cầu cần chứng minh tính thực tế, cần thiết và mối liên hệ giữa khoản chi đó với tổn thương do hành vi gây ra.

Điều 605 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra. Vì vậy, điều luật này không phải căn cứ chính để yêu cầu bồi thường trong tình huống spa tiêm hóa chất gây hoại tử da. Việc phân biệt đúng điều luật là rất quan trọng, bởi viện dẫn một điều khoản không đúng bản chất vụ việc có thể làm hồ sơ yêu cầu thiếu chặt chẽ.

Về giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, pháp luật hiện hành cho phép các bên hòa giải; nếu hòa giải không thành thì có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định.

Trong trường hợp cơ sở có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, việc xử lý không chỉ dừng lại ở quan hệ bồi thường dân sự. Cơ quan có thẩm quyền có thể kiểm tra điều kiện hoạt động, nguồn gốc và tính chất của chất đã sử dụng, người trực tiếp thực hiện thủ thuật, giấy phép, phạm vi chuyên môn và hậu quả sức khỏe của nạn nhân để xác định có căn cứ xử lý hành chính hoặc hình sự hay không.

Nói cách khác, “đền tiền” và “chịu trách nhiệm trước pháp luật” là hai vấn đề có thể cùng tồn tại. Việc bồi thường cho người bị hại không tự động làm mất đi trách nhiệm hành chính hoặc hình sự nếu hành vi có dấu hiệu vi phạm tương ứng.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ

Một người tìm đến spa thường bắt đầu bằng mong muốn rất bình thường: đẹp hơn, tự tin hơn, cải thiện vóc dáng. Họ không bước vào cơ sở với tâm thế chuẩn bị trở thành “người thử nghiệm” cho một loại hóa chất chưa được kiểm chứng.

Sau khi bị hoại tử da, tổn thương tâm lý có thể kéo dài cùng với tổn thương thực thể. Một vùng bụng từng được kỳ vọng sẽ trở nên đẹp hơn lại phải trải qua phẫu thuật, để lại sẹo và quá trình phục hồi lâu dài. Người bị hại có thể mặc cảm về ngoại hình, lo lắng khi tiếp xúc với người khác hoặc sợ tiếp tục sử dụng các dịch vụ y tế, thẩm mỹ.

Vì vậy, khi tư vấn cho nạn nhân, không nên chỉ hỏi “chi phí điều trị hết bao nhiêu?”. Cần quan tâm cả quá trình phục hồi sức khỏe và những ảnh hưởng thực tế đối với đời sống của họ.

Từ góc nhìn quản trị, một cơ sở kinh doanh dịch vụ thẩm mỹ hợp pháp phải biết giới hạn của mình. Không phải cứ khách hàng đồng ý và sẵn sàng trả tiền thì cơ sở được phép thực hiện mọi thủ thuật.

Đặc biệt, việc khách hàng ký vào một giấy cam kết “tự nguyện chịu mọi rủi ro” cũng không đồng nghĩa cơ sở được miễn trách nhiệm đối với hành vi vi phạm pháp luật hoặc thiệt hại do lỗi của mình gây ra. Sự đồng ý của khách hàng không phải là giấy phép để một cơ sở tự ý sử dụng hóa chất hoặc thực hiện kỹ thuật ngoài phạm vi được phép.

Tôi cho rằng đây cũng là vấn đề cần được giáo dục thường xuyên cho người tiêu dùng. Một lời quảng cáo hấp dẫn không thể thay thế giấy phép. Một người mặc áo blouse không đương nhiên là người có đủ điều kiện hành nghề. Và một sản phẩm được giới thiệu là “thuốc tan mỡ” cũng không vì cách gọi đó mà trở thành thuốc được phép sử dụng.

IV. KHUYẾN NGHỊ TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Nếu chẳng may xảy ra sự cố, điều đầu tiên người bị hại cần làm là ưu tiên điều trị tại cơ sở y tế có chuyên môn phù hợp. Không nên tiếp tục để chính cơ sở gây ra sự cố tự xử lý bằng các biện pháp không rõ nguồn gốc chỉ vì lời hứa “sẽ khắc phục miễn phí”.

Trong quá trình điều trị, cần đề nghị cơ sở y tế lập và lưu giữ đầy đủ hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc, chỉ định phẫu thuật, giấy ra viện và các tài liệu liên quan. Hóa đơn, chứng từ thanh toán cũng cần được bảo quản cẩn thận.

Song song với việc điều trị, người bị hại nên lưu lại các bằng chứng về dịch vụ đã thực hiện. Tin nhắn tư vấn, nội dung quảng cáo, hình ảnh trước khi thực hiện, hình ảnh quá trình tổn thương, lịch sử chuyển khoản, phiếu thu, tên người thực hiện và thông tin cơ sở đều có thể có ý nghĩa khi xác minh vụ việc.

Một điểm rất quan trọng là không nên tự ý xóa tin nhắn hoặc tranh luận bằng những lời lẽ xúc phạm trên mạng xã hội. Người bị hại có quyền bảo vệ quyền lợi của mình, nhưng cách thu thập và sử dụng chứng cứ cũng cần tuân thủ pháp luật.

Nếu có tranh chấp, trước hết có thể yêu cầu cơ sở giải quyết và bồi thường trên cơ sở hồ sơ thiệt hại. Khi không đạt được thỏa thuận, người bị hại có thể cân nhắc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Trong quá trình này, việc xác định chính xác chủ thể chịu trách nhiệm, hành vi vi phạm, mức độ tổn thương và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi với thiệt hại là những vấn đề then chốt.

Về phía các cơ sở thẩm mỹ, tôi cho rằng nguyên tắc đơn giản nhất là: chỉ thực hiện những gì pháp luật cho phép, bằng những sản phẩm và kỹ thuật có căn cứ chuyên môn, bởi những người đáp ứng điều kiện hành nghề.

Không thể lấy lý do “khách hàng yêu cầu”, “thị trường đang làm như vậy” hay “cơ sở khác cũng thực hiện” để biện minh cho một hành vi gây nguy hiểm đến sức khỏe khách hàng.

THÔNG ĐIỆP

Làm đẹp là nhu cầu chính đáng. Nhưng sức khỏe không phải là nơi để thử nghiệm những công thức tự pha chế, những hóa chất không rõ mục đích sử dụng hay những kỹ thuật chưa được kiểm chứng.

Đối với người tiêu dùng, trước một dịch vụ có tiêm, chích hoặc đưa bất kỳ chất nào vào cơ thể, hãy đặt câu hỏi về người thực hiện, sản phẩm được sử dụng, nguồn gốc của sản phẩm và điều kiện pháp lý của cơ sở. Nếu những thông tin cơ bản đó không được giải thích rõ ràng, việc dừng lại để kiểm tra thêm là hoàn toàn cần thiết.

Đối với cơ sở kinh doanh, lợi nhuận từ một liệu trình không thể được đặt cao hơn sức khỏe của khách hàng. Một quyết định sai trong vài phút có thể để lại hậu quả kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Pháp luật về bồi thường thiệt hại không chỉ nhằm trả lại những khoản tiền mà người bị hại đã bỏ ra. Quan trọng hơn, đó là cơ chế để người gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm đối với hậu quả do hành vi của mình gây ra.

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại trang gửi câu hỏi hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

Một dịch vụ làm đẹp được quảng cáo với những lời hứa như “giảm mỡ nhanh”, “không phẫu thuật”, “hồi phục nhẹ nhàng” có thể khiến khách hàng tin rằng đây chỉ là một thủ thuật thẩm mỹ đơn giản. Nhưng khi một cơ sở không đủ điều kiện lại tự pha chế một chất để đưa trực tiếp vào cơ thể, ranh giới giữa dịch vụ làm đẹp và hành vi can thiệp y tế trái quy định đã trở nên rất rõ.

Giả định một khách hàng đến spa để thực hiện dịch vụ tiêm tan mỡ vùng bụng. Cơ sở không sử dụng thuốc hoặc sản phẩm được phép lưu hành mà tự pha một loại hóa chất không được thiết kế cho mục đích tiêm vào cơ thể. Sau thủ thuật, vùng bụng sưng đỏ, đau nhiều, xuất hiện tổn thương mô và tiến triển thành hoại tử sâu. Người bệnh phải nhập viện, cắt lọc mô hoại tử và thực hiện phẫu thuật tạo hình, ghép hoặc vá da.

Trong trường hợp này, câu hỏi không chỉ là “spa phải trả lại tiền dịch vụ hay không?”. Vấn đề lớn hơn là trách nhiệm bồi thường đối với toàn bộ thiệt hại về sức khỏe mà người bị hại thực tế phải gánh chịu.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ

Hãy hình dung một tình huống cụ thể. Một khách hàng được nhân viên spa tư vấn rằng chỉ cần tiêm một lượng nhỏ dung dịch vào vùng bụng là có thể làm giảm mô mỡ. Người thực hiện không xuất trình được thông tin rõ ràng về thuốc, nguồn gốc, thành phần hay giấy tờ chứng minh sản phẩm được phép sử dụng cho mục đích tiêm.

Sau vài giờ, người khách bắt đầu đau rát và vùng da tiêm có dấu hiệu bất thường. Những ngày tiếp theo, tổn thương lan rộng. Khi đến bệnh viện, bác sĩ xác định mô dưới da đã bị tổn thương nghiêm trọng, cần điều trị tích cực và phẫu thuật loại bỏ phần mô hoại tử.

Điều đáng nói là trong những tình huống như vậy, người bị hại thường chỉ có một hóa đơn dịch vụ spa, một vài tin nhắn tư vấn và hình ảnh chụp vùng tổn thương. Họ có thể nghĩ rằng như vậy là chưa đủ để yêu cầu bồi thường. Đây là quan niệm cần được nhìn nhận lại.

Hồ sơ điều trị tại bệnh viện có thể trở thành một nguồn chứng cứ quan trọng để xác định tình trạng sức khỏe, quá trình điều trị và chi phí phát sinh. Hình ảnh trước và sau khi thực hiện dịch vụ, lịch sử trao đổi với spa, nội dung quảng cáo, phiếu thu, chuyển khoản ngân hàng, thông tin người thực hiện và những người chứng kiến cũng có thể giúp tái hiện diễn biến sự việc.

Ở góc nhìn của tôi, điều nguy hiểm nhất không nằm ở việc một cơ sở làm đẹp thiếu chuyên nghiệp, mà ở việc biến cơ thể khách hàng thành nơi thử nghiệm một chất chưa được chứng minh an toàn cho mục đích tiêm. Khi một chất không được phép sử dụng theo cách đó được đưa trực tiếp vào mô người, rủi ro không còn là chuyện “dị ứng nhẹ” hay “tác dụng phụ thông thường”.

Nếu cơ sở thực sự sử dụng hóa chất tẩy rửa hoặc một loại hóa chất công nghiệp để pha thành dung dịch tiêm, đây còn là dấu hiệu cần được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, lấy mẫu, giám định và xác định bản chất của chất đã sử dụng. Không nên tự suy đoán thành phần hóa học chỉ dựa trên lời quảng cáo hoặc lời khai ban đầu.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ

Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 quy định các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có việc khám bệnh, chữa bệnh không có giấy phép hoạt động, hành nghề vượt quá phạm vi chuyên môn và áp dụng phương pháp chuyên môn kỹ thuật chưa được công nhận hoặc sử dụng thuốc chưa được phép lưu hành trong khám bệnh, chữa bệnh. Luật hiện hành có hiệu lực từ ngày 01/01/2024 và đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 26/VBHN-VPQH năm 2026.

Đối với cơ sở thẩm mỹ, việc có biển hiệu “spa”, “clinic” hay “beauty center” không tự động làm cho mọi hoạt động can thiệp vào cơ thể trở thành dịch vụ chăm sóc sắc đẹp thông thường. Nếu hoạt động thực tế thuộc phạm vi khám bệnh, chữa bệnh hoặc thực hiện kỹ thuật xâm lấn theo quy định thì phải đáp ứng điều kiện tương ứng về người hành nghề, cơ sở vật chất, thiết bị và phạm vi chuyên môn. Nghị định 96/2023/NĐ-CP là một trong những văn bản quy định chi tiết Luật Khám bệnh, chữa bệnh về điều kiện hoạt động của cơ sở và người hành nghề.

Về trách nhiệm dân sự, Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người có hành vi xâm phạm sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đây là căn cứ quan trọng để người bị tổn thương yêu cầu cơ sở gây thiệt hại bồi thường.

Đối với trường hợp sức khỏe bị xâm phạm, Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015 mới là căn cứ trực tiếp để xác định các khoản thiệt hại. Tùy trường hợp, người bị thiệt hại có thể yêu cầu bồi thường chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất hoặc giảm sút; thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút; chi phí và phần thu nhập bị mất của người chăm sóc; cùng khoản bù đắp tổn thất về tinh thần theo quy định.

Ví dụ, nếu khách hàng phải trải qua nhiều lần phẫu thuật cắt lọc mô hoại tử, điều trị nhiễm trùng, vá da hoặc tạo hình để khắc phục hậu quả, các khoản chi phí có căn cứ và hợp lý liên quan đến quá trình điều trị có thể được xem xét trong yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên, không phải cứ phát sinh một khoản tiền là đương nhiên được Tòa án chấp nhận. Người yêu cầu cần chứng minh tính thực tế, cần thiết và mối liên hệ giữa khoản chi đó với tổn thương do hành vi gây ra.

Điều 605 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra. Vì vậy, điều luật này không phải căn cứ chính để yêu cầu bồi thường trong tình huống spa tiêm hóa chất gây hoại tử da. Việc phân biệt đúng điều luật là rất quan trọng, bởi viện dẫn một điều khoản không đúng bản chất vụ việc có thể làm hồ sơ yêu cầu thiếu chặt chẽ.

Về giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh, pháp luật hiện hành cho phép các bên hòa giải; nếu hòa giải không thành thì có quyền khởi kiện tại Tòa án theo quy định.

Trong trường hợp cơ sở có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, việc xử lý không chỉ dừng lại ở quan hệ bồi thường dân sự. Cơ quan có thẩm quyền có thể kiểm tra điều kiện hoạt động, nguồn gốc và tính chất của chất đã sử dụng, người trực tiếp thực hiện thủ thuật, giấy phép, phạm vi chuyên môn và hậu quả sức khỏe của nạn nhân để xác định có căn cứ xử lý hành chính hoặc hình sự hay không.

Nói cách khác, “đền tiền” và “chịu trách nhiệm trước pháp luật” là hai vấn đề có thể cùng tồn tại. Việc bồi thường cho người bị hại không tự động làm mất đi trách nhiệm hành chính hoặc hình sự nếu hành vi có dấu hiệu vi phạm tương ứng.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ

Một người tìm đến spa thường bắt đầu bằng mong muốn rất bình thường: đẹp hơn, tự tin hơn, cải thiện vóc dáng. Họ không bước vào cơ sở với tâm thế chuẩn bị trở thành “người thử nghiệm” cho một loại hóa chất chưa được kiểm chứng.

Sau khi bị hoại tử da, tổn thương tâm lý có thể kéo dài cùng với tổn thương thực thể. Một vùng bụng từng được kỳ vọng sẽ trở nên đẹp hơn lại phải trải qua phẫu thuật, để lại sẹo và quá trình phục hồi lâu dài. Người bị hại có thể mặc cảm về ngoại hình, lo lắng khi tiếp xúc với người khác hoặc sợ tiếp tục sử dụng các dịch vụ y tế, thẩm mỹ.

Vì vậy, khi tư vấn cho nạn nhân, không nên chỉ hỏi “chi phí điều trị hết bao nhiêu?”. Cần quan tâm cả quá trình phục hồi sức khỏe và những ảnh hưởng thực tế đối với đời sống của họ.

Từ góc nhìn quản trị, một cơ sở kinh doanh dịch vụ thẩm mỹ hợp pháp phải biết giới hạn của mình. Không phải cứ khách hàng đồng ý và sẵn sàng trả tiền thì cơ sở được phép thực hiện mọi thủ thuật.

Đặc biệt, việc khách hàng ký vào một giấy cam kết “tự nguyện chịu mọi rủi ro” cũng không đồng nghĩa cơ sở được miễn trách nhiệm đối với hành vi vi phạm pháp luật hoặc thiệt hại do lỗi của mình gây ra. Sự đồng ý của khách hàng không phải là giấy phép để một cơ sở tự ý sử dụng hóa chất hoặc thực hiện kỹ thuật ngoài phạm vi được phép.

Tôi cho rằng đây cũng là vấn đề cần được giáo dục thường xuyên cho người tiêu dùng. Một lời quảng cáo hấp dẫn không thể thay thế giấy phép. Một người mặc áo blouse không đương nhiên là người có đủ điều kiện hành nghề. Và một sản phẩm được giới thiệu là “thuốc tan mỡ” cũng không vì cách gọi đó mà trở thành thuốc được phép sử dụng.

IV. KHUYẾN NGHỊ TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Nếu chẳng may xảy ra sự cố, điều đầu tiên người bị hại cần làm là ưu tiên điều trị tại cơ sở y tế có chuyên môn phù hợp. Không nên tiếp tục để chính cơ sở gây ra sự cố tự xử lý bằng các biện pháp không rõ nguồn gốc chỉ vì lời hứa “sẽ khắc phục miễn phí”.

Trong quá trình điều trị, cần đề nghị cơ sở y tế lập và lưu giữ đầy đủ hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, đơn thuốc, chỉ định phẫu thuật, giấy ra viện và các tài liệu liên quan. Hóa đơn, chứng từ thanh toán cũng cần được bảo quản cẩn thận.

Song song với việc điều trị, người bị hại nên lưu lại các bằng chứng về dịch vụ đã thực hiện. Tin nhắn tư vấn, nội dung quảng cáo, hình ảnh trước khi thực hiện, hình ảnh quá trình tổn thương, lịch sử chuyển khoản, phiếu thu, tên người thực hiện và thông tin cơ sở đều có thể có ý nghĩa khi xác minh vụ việc.

Một điểm rất quan trọng là không nên tự ý xóa tin nhắn hoặc tranh luận bằng những lời lẽ xúc phạm trên mạng xã hội. Người bị hại có quyền bảo vệ quyền lợi của mình, nhưng cách thu thập và sử dụng chứng cứ cũng cần tuân thủ pháp luật.

Nếu có tranh chấp, trước hết có thể yêu cầu cơ sở giải quyết và bồi thường trên cơ sở hồ sơ thiệt hại. Khi không đạt được thỏa thuận, người bị hại có thể cân nhắc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền. Trong quá trình này, việc xác định chính xác chủ thể chịu trách nhiệm, hành vi vi phạm, mức độ tổn thương và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi với thiệt hại là những vấn đề then chốt.

Về phía các cơ sở thẩm mỹ, tôi cho rằng nguyên tắc đơn giản nhất là: chỉ thực hiện những gì pháp luật cho phép, bằng những sản phẩm và kỹ thuật có căn cứ chuyên môn, bởi những người đáp ứng điều kiện hành nghề.

Không thể lấy lý do “khách hàng yêu cầu”, “thị trường đang làm như vậy” hay “cơ sở khác cũng thực hiện” để biện minh cho một hành vi gây nguy hiểm đến sức khỏe khách hàng.

THÔNG ĐIỆP

Làm đẹp là nhu cầu chính đáng. Nhưng sức khỏe không phải là nơi để thử nghiệm những công thức tự pha chế, những hóa chất không rõ mục đích sử dụng hay những kỹ thuật chưa được kiểm chứng.

Đối với người tiêu dùng, trước một dịch vụ có tiêm, chích hoặc đưa bất kỳ chất nào vào cơ thể, hãy đặt câu hỏi về người thực hiện, sản phẩm được sử dụng, nguồn gốc của sản phẩm và điều kiện pháp lý của cơ sở. Nếu những thông tin cơ bản đó không được giải thích rõ ràng, việc dừng lại để kiểm tra thêm là hoàn toàn cần thiết.

Đối với cơ sở kinh doanh, lợi nhuận từ một liệu trình không thể được đặt cao hơn sức khỏe của khách hàng. Một quyết định sai trong vài phút có thể để lại hậu quả kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Pháp luật về bồi thường thiệt hại không chỉ nhằm trả lại những khoản tiền mà người bị hại đã bỏ ra. Quan trọng hơn, đó là cơ chế để người gây thiệt hại phải chịu trách nhiệm đối với hậu quả do hành vi của mình gây ra.

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại trang gửi câu hỏi hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.