Pháp lý quốc tế
TÌNH HUỐNG 568: NHÂN VIÊN DÙNG HÌNH ẢNH CỦA ĐỐI THỦ LÀM QUẢNG CÁO
Th9
TÌNH HUỐNG 568: NHÂN VIÊN DÙNG HÌNH ẢNH CỦA ĐỐI THỦ LÀM QUẢNG CÁO
Trong hoạt động kinh doanh, một hình ảnh được đăng tải trên Internet không đồng nghĩa với việc bất kỳ ai cũng có quyền tự do sao chép và đưa vào quảng cáo. Đặc biệt, khi hình ảnh được sử dụng để quảng bá sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp, hành vi tưởng như chỉ là “lấy hình minh họa” có thể dẫn đến tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ và thậm chí khiến doanh nghiệp bị kiện, dù người trực tiếp thực hiện lại là nhân viên.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Công ty A, kinh doanh sản phẩm chăm sóc cá nhân. Trong quá trình thực hiện chiến dịch quảng cáo trên mạng xã hội, anh B nhân viên marketing đã lấy một số hình ảnh sản phẩm do Công ty C, một doanh nghiệp cùng ngành, đăng tải trên website và fanpage để thiết kế bài quảng cáo cho Công ty A.
Anh B cho rằng những hình ảnh này đã được đăng công khai trên Internet nên có thể sử dụng lại. Tuy nhiên, sau khi bài quảng cáo được đăng tải, Công ty C phát hiện hình ảnh của mình bị sử dụng để quảng bá cho sản phẩm của Công ty A và gửi yêu cầu gỡ bỏ, xin lỗi, bồi thường.
Công ty A cho rằng đây là hành động cá nhân của nhân viên, nhân viên tự tìm và sử dụng hình ảnh mà không báo cáo với công ty. Không chấp nhận cách giải thích này, Công ty C khởi kiện, yêu cầu chấm dứt hành vi sử dụng hình ảnh, gỡ bỏ nội dung quảng cáo và bồi thường thiệt hại do hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Khi nhân viên là người trực tiếp lấy và sử dụng hình ảnh, doanh nghiệp có thể đứng ngoài trách nhiệm hay không?
- GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”
Trước hết, cần xác định hình ảnh được sử dụng có thể là tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả, chẳng hạn tác phẩm nhiếp ảnh hoặc tác phẩm mỹ thuật ứng dụng, nếu đáp ứng điều kiện bảo hộ theo Luật Sở hữu trí tuệ. Việc hình ảnh được đăng công khai trên Internet không đồng nghĩa với việc quyền tác giả đối với hình ảnh đó bị mất.
Theo Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung 2025, hành vi xâm phạm quyền tác giả bao gồm việc xâm phạm quyền nhân thân, quyền tài sản của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả. Việc sao chép, sử dụng hoặc khai thác tác phẩm mà không có căn cứ pháp luật hoặc sự cho phép phù hợp có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý.
Đáng chú ý, nếu hình ảnh được sử dụng nhằm phục vụ hoạt động quảng cáo thương mại, việc “nhân viên tự ý làm” không đương nhiên loại trừ trách nhiệm của doanh nghiệp. Cần xem xét ai là chủ thể sử dụng hình ảnh, việc sử dụng nhằm mục đích gì, hình ảnh xuất hiện trong quảng cáo của ai và doanh nghiệp có được hưởng lợi từ việc khai thác hình ảnh hay không.
Trong trường hợp Công ty A sử dụng hình ảnh của Công ty C mà không có quyền sử dụng hợp pháp, Công ty C có thể yêu cầu áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ theo pháp luật, trong đó có yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm và các yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có căn cứ.
Ngoài quyền tác giả, nếu hình ảnh còn thể hiện người cụ thể, việc sử dụng hình ảnh cho mục đích thương mại còn có thể phải xem xét quyền đối với hình ảnh của cá nhân theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015.
- GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”
Vấn đề trong tình huống này không chỉ nằm ở việc nhân viên thiếu hiểu biết pháp luật mà còn phản ánh một khoảng trống trong quy trình kiểm soát nội dung quảng cáo của doanh nghiệp.
Từ góc độ giáo dục, nhân viên marketing cần được hướng dẫn rằng việc tìm thấy một hình ảnh trên Google, Facebook hay website của đối thủ không đồng nghĩa với việc hình ảnh đó được phép sử dụng. Mỗi nội dung đưa vào quảng cáo cần được kiểm tra về nguồn gốc và quyền sử dụng trước khi công khai.
Từ góc độ quản trị, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm duyệt nội dung quảng cáo, trong đó xác định rõ: hình ảnh lấy từ đâu, ai sở hữu, doanh nghiệp có giấy phép sử dụng hay không và ai chịu trách nhiệm kiểm duyệt trước khi đăng tải.
Quan trọng hơn, khi đã nhận được yêu cầu hoặc thông báo từ chủ thể quyền, doanh nghiệp không nên chỉ tập trung vào việc xác định “ai là người làm sai”, mà cần nhanh chóng kiểm tra nội dung.
- GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA
Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm duyệt nội dung quảng cáo trước khi đăng tải; yêu cầu nhân viên xác minh quyền sử dụng đối với hình ảnh, video và các tài liệu của bên thứ ba. Trường hợp cần sử dụng hình ảnh của đối thủ để so sánh, doanh nghiệp phải đánh giá riêng căn cứ pháp lý và cách thức sử dụng, tránh để hành vi của một cá nhân trở thành rủi ro SHTT và cạnh tranh cho toàn doanh nghiệp.
Góc nhìn chuyên gia:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.