Pháp luật về kinh tế
TÌNH HUỐNG 567: CÔNG TY KHÔNG KIỂM SOÁT ĐƯỢC HÌNH ẢNH THƯƠNG HIỆU TRÊN MẠNG?
Th9
TÌNH HUỐNG 567: CÔNG TY KHÔNG KIỂM SOÁT ĐƯỢC HÌNH ẢNH THƯƠNG HIỆU TRÊN MẠNG?
Trong thời đại kinh doanh số, hình ảnh thương hiệu trên Internet có thể quyết định trực tiếp đến niềm tin của khách hàng. Một bài đăng sai thông tin, một hình ảnh bị sử dụng không đúng cách hay một tài khoản giả mạo thương hiệu cũng có thể khiến doanh nghiệp mất nhiều năm xây dựng uy tín. Đáng lo ngại hơn, khi doanh nghiệp không có cơ chế kiểm soát, những nội dung tiêu cực có thể nhanh chóng lan truyền trên mạng và gây thiệt hại đến hình ảnh thương hiệu.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cho vấn đề này.
I. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Công ty M kinh doanh mỹ phẩm và đã xây dựng thương hiệu trong nhiều năm. Công ty đầu tư mạnh vào logo, bao bì, hình ảnh sản phẩm, website và các kênh mạng xã hội chính thức.
Tuy nhiên, M không xây dựng quy trình thống nhất để quản lý việc sử dụng hình ảnh thương hiệu trên môi trường số.
Một số đại lý tự ý sử dụng logo của M để quảng cáo sản phẩm. Một số nhân viên đăng hình ảnh sản phẩm trên tài khoản cá nhân nhưng sử dụng nội dung chưa được công ty phê duyệt. Đồng thời, trên mạng xã hội xuất hiện một số tài khoản sử dụng hình ảnh và tên thương hiệu M nhưng đăng tải nội dung không chính xác, thậm chí quảng cáo sản phẩm kém chất lượng.
Một số khách hàng cho rằng các tài khoản này là kênh chính thức của M và phản ánh tiêu cực trực tiếp đến công ty.
Khi phát hiện sự việc, M mới nhận thấy mình không có danh sách đầy đủ các tài khoản được phép sử dụng thương hiệu, không có quy trình phê duyệt nội dung và cũng không có nhân sự chuyên trách theo dõi hình ảnh thương hiệu trên Internet.
Hậu quả là hình ảnh M bị sử dụng thiếu thống nhất, khách hàng mất niềm tin và một số đối tác yêu cầu giải thích.
Vậy doanh nghiệp cần làm gì để kiểm soát hình ảnh thương hiệu trên mạng và hạn chế nguy cơ mất uy tín?
II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”
- Thương hiệu không chỉ tồn tại trên bao bì sản phẩm
Trong môi trường truyền thống, doanh nghiệp thường kiểm soát thương hiệu thông qua bao bì, biển hiệu, cửa hàng và quảng cáo.
Nhưng trên môi trường số, thương hiệu còn xuất hiện trên:
- website;
- mạng xã hội;
- sàn thương mại điện tử;
- quảng cáo trực tuyến;
- video;
- hình ảnh sản phẩm;
- tài khoản của đại lý;
- nội dung do nhân viên đăng tải.
Vì vậy, việc bảo vệ thương hiệu không thể chỉ dừng ở việc đăng ký nhãn hiệu. Doanh nghiệp còn phải kiểm soát cách thương hiệu được sử dụng trong thực tế.
- Logo và dấu hiệu nhận diện có thể là đối tượng được bảo hộ
Nếu logo, tên thương hiệu hoặc các dấu hiệu nhận diện của Alpha đáp ứng điều kiện bảo hộ và đã được đăng ký, chủ sở hữu có quyền thực hiện các quyền theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005( sửa đổi, bổ sung 2009,2019,2022,2025)
Điều này cho phép doanh nghiệp có cơ sở pháp lý để xử lý những trường hợp chủ thể khác sử dụng dấu hiệu thuộc phạm vi bảo hộ mà không được phép hoặc sử dụng theo cách xâm phạm quyền.
Một nội dung tiêu cực trên mạng chưa chắc đã là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nhưng ngay cả khi chưa đủ căn cứ để xử lý theo Luật Sở hữu trí tuệ, nội dung đó vẫn có thể gây thiệt hại về uy tín và hình ảnh thương mại.
Do đó, doanh nghiệp cần đồng thời sử dụng biện pháp pháp lý và biện pháp quản trị thương hiệu.
- Rủi ro lớn nhất là khách hàng không phân biệt được đâu là kênh chính thức
Trong tình huống M, vấn đề nghiêm trọng không chỉ nằm ở việc người khác sử dụng logo.
Rủi ro lớn hơn là khách hàng nhầm tài khoản của bên thứ ba với kênh chính thức của M.
Khi khách hàng không thể phân biệt đâu là kênh chính thức, mọi hành vi của tài khoản đó đều có khả năng tác động ngược trở lại hình ảnh của M.
- Đại lý sử dụng thương hiệu cũng cần được kiểm soát
M cho phép đại lý bán sản phẩm và sử dụng một số tài liệu nhận diện. Tuy nhiên, việc cho phép sử dụng thương hiệu không có nghĩa đại lý được quyền sử dụng không giới hạn.
Doanh nghiệp cần quy định rõ:
- được sử dụng logo ở đâu;
- được sử dụng hình ảnh nào;
- nội dung quảng cáo nào được phép;
- có được tự tạo chương trình khuyến mại hay không;
- có được thay đổi hình ảnh thương hiệu hay không;
- trách nhiệm khi sử dụng sai thương hiệu;
- nghĩa vụ gỡ bỏ nội dung khi chấm dứt hợp tác.
Nếu không có các điều khoản này, doanh nghiệp rất khó kiểm soát hình ảnh thương hiệu trên mạng.
- Nhân viên cũng có thể tạo ra rủi ro thương hiệu
Một nhân viên đăng tải hình ảnh sản phẩm trên tài khoản cá nhân có thể tưởng rằng đây chỉ là hoạt động quảng bá.
Nhưng nếu nội dung:
- chưa được kiểm chứng;
- có thông tin sai;
- sử dụng hình ảnh chưa được phép;
- đưa ra cam kết về chất lượng;
- gây hiểu nhầm về chính sách của công ty;
thì hậu quả có thể quay trở lại doanh nghiệp.
Do đó, doanh nghiệp cần có quy chế sử dụng thương hiệu và mạng xã hội đối với nhân viên.
Đặc biệt, những nhân sự phụ trách marketing, bán hàng và truyền thông cần được hướng dẫn rõ về phạm vi được sử dụng hình ảnh thương hiệu.
- Khi phát hiện nội dung vi phạm, doanh nghiệp phải phản ứng nhanh
Trong môi trường Internet, tốc độ xử lý có ý nghĩa rất lớn.
Khi phát hiện tài khoản giả mạo hoặc sử dụng thương hiệu trái phép, M cần:
Thứ nhất, lưu giữ ảnh chụp màn hình, đường dẫn và thời điểm phát hiện.
Thứ hai, xác định chủ thể đang sử dụng thương hiệu.
Thứ ba, đánh giá nội dung có vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hay không.
Thứ tư, yêu cầu chủ thể vi phạm chấm dứt và gỡ bỏ nội dung nếu có căn cứ.
Thứ năm, sử dụng cơ chế báo cáo của nền tảng khi phù hợp.
Thứ sáu, thông báo trên kênh chính thức để khách hàng nhận biết đâu là tài khoản của doanh nghiệp.
Kết luận pháp lý
M không thể chỉ đăng ký nhãn hiệu rồi mặc nhiên cho rằng hình ảnh thương hiệu trên Internet đã được bảo vệ hoàn toàn.
Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát việc sử dụng tên, logo, hình ảnh sản phẩm và nội dung liên quan đến thương hiệu.
Nếu bên thứ ba sử dụng dấu hiệu thuộc phạm vi bảo hộ của M mà không được phép và đáp ứng điều kiện của hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, có thể áp dụng các biện pháp pháp lý theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung 2009,2019,2022,2025)
Đồng thời, đối với những trường hợp chưa đủ căn cứ xác định xâm phạm quyền SHTT nhưng gây nhầm lẫn hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, doanh nghiệp cần sử dụng cơ chế quản trị, yêu cầu gỡ bỏ, báo cáo nền tảng và truyền thông chính thức để hạn chế thiệt hại.
III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ
“CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”
Sai lầm của M là coi thương hiệu chỉ thuộc phạm vi quản lý của bộ phận marketing.
Trên thực tế, mọi nhân viên, đại lý và đối tác có tiếp xúc với thương hiệu đều có thể tác động đến hình ảnh doanh nghiệp.
Một thương hiệu được xây dựng bằng hàng nghìn trải nghiệm của khách hàng nhưng có thể bị ảnh hưởng chỉ bởi một nội dung sai lệch được lan truyền trên mạng.
Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa: “Mỗi người sử dụng thương hiệu đều là một người bảo vệ thương hiệu.”
Nhân viên cần được hướng dẫn cách sử dụng logo, hình ảnh và nội dung. Đại lý phải hiểu giới hạn được phép quảng bá. Bộ phận truyền thông phải có trách nhiệm kiểm soát các kênh chính thức.
Đây là vấn đề quản trị thương hiệu, không chỉ là vấn đề pháp lý.
IV. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG
Một là, xây dựng bộ quy chuẩn thương hiệu. Quy định rõ cách sử dụng logo, màu sắc, hình ảnh, khẩu hiệu và tên thương hiệu.
Hai là, lập danh sách các kênh chính thức. Website, Facebook, TikTok, YouTube và các kênh thương mại điện tử phải được công bố rõ ràng.
Ba là, kiểm soát quyền sử dụng thương hiệu của đại lý. Chỉ cho phép sử dụng trong phạm vi được thỏa thuận và có cơ chế xử lý khi vi phạm.
Bốn là, ban hành quy chế sử dụng thương hiệu trên mạng xã hội. Nhân viên cần biết nội dung nào được phép đăng và nội dung nào phải được phê duyệt.
Năm là, thiết lập hệ thống theo dõi thương hiệu. Thường xuyên tìm kiếm tên thương hiệu, logo và hình ảnh sản phẩm trên Internet để phát hiện dấu hiệu bất thường.
Sáu là, xây dựng quy trình xử lý sự cố. Khi phát hiện tài khoản giả mạo hoặc nội dung gây ảnh hưởng đến thương hiệu, phải xác định người chịu trách nhiệm, lưu chứng cứ và xử lý ngay.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.