Pháp lý quốc tế
TÌNH HUỐNG 556: SỬ DỤNG HÌNH ẢNH CỦA ĐỐI TÁC LÀM QUẢNG CÁO KHÔNG PHÉP
Th9
TÌNH HUỐNG 556: SỬ DỤNG HÌNH ẢNH CỦA ĐỐI TÁC LÀM QUẢNG CÁO KHÔNG PHÉP
Trong hoạt động kinh doanh, hình ảnh của đối tác thường xuất hiện trong các buổi ký kết, sự kiện, hoạt động hợp tác hoặc quá trình giới thiệu sản phẩm. Tuy nhiên, việc một doanh nghiệp được phép chụp hoặc lưu giữ hình ảnh không đồng nghĩa với việc họ đương nhiên được quyền sử dụng hình ảnh đó cho mục đích quảng cáo. Khi hình ảnh của một cá nhân bị đưa vào nội dung quảng bá thương mại mà chưa có sự đồng ý, hành vi này có thể làm phát sinh trách nhiệm dân sự đối với quyền nhân thân của người có hình ảnh.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- Tóm tắt tình huống thực tế
Hộ ông A, chủ một cơ sở kinh doanh có quan hệ hợp tác với Công ty X. Trong một buổi ký kết hợp đồng, Công ty X chụp hình ông A và đăng tải hình ảnh này trên fanpage, website và các ấn phẩm quảng cáo của công ty với nội dung giới thiệu ông A là “đối tác tiêu biểu”.
Tuy nhiên, trước đó ông A không đồng ý cho Công ty X sử dụng hình ảnh của mình vào mục đích quảng cáo, cũng không có thỏa thuận về việc sử dụng hoặc trả thù lao cho việc khai thác hình ảnh.
Sau khi phát hiện, ông A yêu cầu Công ty X gỡ bỏ hình ảnh và chấm dứt việc sử dụng. Công ty X cho rằng hình ảnh được chụp trong sự kiện hợp tác giữa hai bên nên việc sử dụng là bình thường.
Vậy Công ty X có vi phạm quyền đối với hình ảnh của ông A hay không và ông A có thể yêu cầu những gì?
- Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình và việc sử dụng hình ảnh của cá nhân về nguyên tắc phải được người đó đồng ý. Đặc biệt, khi hình ảnh được sử dụng vì mục đích thương mại, người có hình ảnh còn có quyền được trả thù lao, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
Trong tình huống trên, việc Công ty X sử dụng hình ảnh ông A để giới thiệu, quảng bá hoạt động kinh doanh có tính chất thương mại. Việc hình ảnh được chụp trong một sự kiện hợp tác không mặc nhiên đồng nghĩa với việc Công ty X được quyền sử dụng hình ảnh đó cho mọi mục đích.
Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 chỉ loại trừ yêu cầu xin phép trong một số trường hợp, như hình ảnh được sử dụng vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng hoặc hình ảnh từ hoạt động công cộng nhưng không làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có hình ảnh. Việc sử dụng hình ảnh đối tác để quảng cáo thương mại không thuộc trường hợp ngoại lệ này nếu không có căn cứ phù hợp.
Do đó, hành vi sử dụng hình ảnh ông A làm quảng cáo khi chưa được ông A đồng ý có dấu hiệu vi phạm quyền đối với hình ảnh của cá nhân.
Khi quyền này bị xâm phạm, ông A có quyền yêu cầu chấm dứt việc sử dụng, thu hồi, tiêu hủy hình ảnh và yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.
Nếu việc sử dụng hình ảnh đồng thời làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của ông A và có thiệt hại thực tế phát sinh, trách nhiệm bồi thường có thể được xem xét theo các quy định về bồi thường thiệt hại, trong đó Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 ghi nhận các khoản thiệt hại như chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại, thu nhập thực tế bị mất hoặc giảm sút và khoản bù đắp tổn thất tinh thần theo quy định.
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Đằng sau một bức ảnh quảng cáo không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn là quyền kiểm soát hình ảnh và sự tôn trọng đối với cá nhân. Một đối tác có thể đồng ý xuất hiện trong sự kiện nhưng không muốn hình ảnh của mình được sử dụng để quảng bá cho sản phẩm hoặc thương hiệu.
Vì vậy, doanh nghiệp cần hình thành thói quen xin phép trước – sử dụng đúng phạm vi – tôn trọng quyền từ chối. Về quản trị, việc này nên được thể hiện rõ trong hợp đồng, biên bản hợp tác hoặc văn bản đồng ý sử dụng hình ảnh, trong đó xác định mục đích, thời hạn, phạm vi và hình thức sử dụng.
Đây không chỉ là cách hạn chế tranh chấp mà còn góp phần xây dựng quan hệ hợp tác dựa trên sự minh bạch và tôn trọng.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia
Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên thực hiện “4 bước bảo vệ”:
Một là, kiểm tra quyền sử dụng hình ảnh: trước khi đưa hình ảnh đối tác vào quảng cáo, cần xác định người có hình ảnh đã đồng ý hay chưa và phạm vi đồng ý đến đâu.
Hai là, lập thỏa thuận rõ ràng: nếu sử dụng hình ảnh cho mục đích thương mại, nên có văn bản xác nhận về mục đích, thời gian, phương tiện sử dụng và vấn đề thù lao.
Ba là, xử lý ngay khi có phản đối: nếu người có hình ảnh yêu cầu chấm dứt sử dụng, doanh nghiệp cần nhanh chóng gỡ bỏ hình ảnh và đánh giá thiệt hại phát sinh để hạn chế tranh chấp.
Bốn là, xây dựng quy trình nội bộ: mọi hình ảnh có chứa người thật được sử dụng trong hoạt động quảng bá nên được kiểm tra và phê duyệt trước khi công bố.
Góc nhìn chuyên gia:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.