TÌNH HUỐNG 498: DOANH NGHIỆP KHÔNG ĐĂNG KÝ THƯƠNG HIỆU BẢO HỘ QUỐC TẾ
Trong thương mại quốc tế, thương hiệu không chỉ là dấu hiệu để nhận diện doanh nghiệp mà còn là một tài sản có giá trị kinh tế. Khi doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài nhưng không chủ động đăng ký bảo hộ thương hiệu tại các quốc gia mục tiêu, nguy cơ mất quyền đối với chính thương hiệu của mình là rất lớn. Đặc biệt, việc một doanh nghiệp đã sử dụng thương hiệu lâu năm tại Việt Nam không đồng nghĩa thương hiệu đó đương nhiên được bảo hộ tại nước ngoài. Hệ quả nghiêm trọng nhất có thể là mất tài sản thương hiệu, mất thị trường và phải tốn chi phí lớn để giành lại quyền sở hữu.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- Tóm tắt tình huống thực tế
Công ty A, có trụ sở tại tỉnh C, Việt Nam, kinh doanh sản phẩm nông sản mang thương hiệu “ABC”. Sau nhiều năm phát triển trong nước, Công ty bắt đầu xuất khẩu sản phẩm sang nước X và thương hiệu “ABC” nhanh chóng được người tiêu dùng tại đây biết đến.
Tuy nhiên, Công ty A chỉ đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam mà không thực hiện đăng ký bảo hộ quốc tế tại nước X.
Sau một thời gian, một doanh nghiệp tại nước X phát hiện thương hiệu “ABC” chưa được đăng ký tại quốc gia này nên đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trước. Khi Công ty A tiếp tục sử dụng và phân phối sản phẩm tại nước X, doanh nghiệp đối thủ yêu cầu chấm dứt việc sử dụng thương hiệu và đe dọa tiến hành các biện pháp pháp lý.
Công ty A đứng trước nguy cơ mất quyền khai thác thương hiệu tại một thị trường xuất khẩu quan trọng, mặc dù chính mình là doanh nghiệp đã xây dựng thương hiệu từ trước.
- Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Về nguyên tắc, quyền đối với nhãn hiệu có phạm vi bảo hộ theo lãnh thổ. Việc Công ty A được bảo hộ nhãn hiệu tại Việt Nam không tự động tạo ra quyền bảo hộ tại nước X.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam có nhu cầu mở rộng thị trường, Hệ thống Madrid là một cơ chế quan trọng để đăng ký nhãn hiệu quốc tế. Theo cơ chế này, doanh nghiệp phải có hoặc đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cơ sở tại cơ quan sở hữu trí tuệ của một thành viên Hệ thống Madrid; sau đó có thể yêu cầu bảo hộ tại các quốc gia thành viên được chỉ định.
Đáng lưu ý, đăng ký quốc tế không có nghĩa thương hiệu tự động được bảo hộ ở mọi quốc gia. Cơ quan sở hữu trí tuệ của từng quốc gia được chỉ định vẫn xem xét và quyết định việc bảo hộ theo pháp luật quốc gia đó.
Vì vậy, sai lầm của Công ty A không chỉ là “quên đăng ký”, mà thực chất là đã để một tài sản thương hiệu có giá trị nhưng không có đầy đủ “lá chắn pháp lý” tại thị trường nước ngoài.
Hậu quả có thể bao gồm: mất quyền sử dụng thương hiệu tại thị trường mục tiêu, phải đổi tên sản phẩm, mất khách hàng, mất chi phí xây dựng thương hiệu và phát sinh chi phí tranh chấp để bảo vệ quyền lợi.
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Tâm lý phổ biến của nhiều doanh nghiệp là cho rằng: “Thương hiệu của mình đã nổi tiếng thì người khác không thể lấy được.” Đây là nhận thức rất nguy hiểm trong kinh doanh quốc tế.
Từ góc độ quản trị, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ “kinh doanh rồi mới bảo vệ” sang “bảo vệ tài sản trí tuệ trước khi mở rộng thị trường”.
Đăng ký nhãn hiệu quốc tế không đơn thuần là một thủ tục pháp lý mà còn là hoạt động quản trị tài sản vô hình. Doanh nghiệp càng đầu tư nhiều vào quảng bá, chất lượng sản phẩm và uy tín thương hiệu thì giá trị tài sản cần bảo vệ càng lớn.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia
Một là, đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam và xác định sớm các thị trường xuất khẩu trọng điểm.
Hai là, tra cứu khả năng đăng ký và tình trạng thương hiệu tại từng quốc gia trước khi đưa sản phẩm vào thị trường. WIPO cũng khuyến nghị doanh nghiệp kiểm tra các nhãn hiệu tương đồng tại thị trường mục tiêu trước khi nộp đơn.
Ba là, sử dụng Hệ thống Madrid để đăng ký bảo hộ quốc tế khi đáp ứng điều kiện, qua đó có thể quản lý việc đăng ký tại nhiều thị trường theo cơ chế tập trung hơn.
Bốn là, xây dựng chiến lược quản trị thương hiệu xuyên biên giới, thường xuyên theo dõi đơn đăng ký nhãn hiệu của đối thủ và kịp thời phản đối hoặc thực hiện biện pháp pháp lý khi phát hiện hành vi xâm phạm.
Thông điệp chuyên gia: Trong thương mại quốc tế, thương hiệu không được bảo vệ thì thương hiệu có thể trở thành tài sản bị mất quyền khai thác. Doanh nghiệp không nên chờ đến khi đối thủ đăng ký trước mới tìm cách bảo vệ. Đăng ký sớm – bảo hộ đúng thị trường – quản trị thường xuyên chính là cách biến thương hiệu từ một giá trị vô hình thành tài sản được pháp luật bảo vệ.
Góc nhìn chuyên gia:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

