Pháp lý quốc tế
TÌNH HUỐNG 484: KHÔNG NẮM RÕ LUẬT VỀ DÁN NHÃN NĂNG LƯỢNG – HÀNG BỊ CẤM
Th9
TÌNH HUỐNG 484: KHÔNG NẮM RÕ LUẬT VỀ DÁN NHÃN NĂNG LƯỢNG – HÀNG BỊ CẤM
Trong hoạt động thương mại quốc tế, việc đưa một sản phẩm vào thị trường Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào thủ tục nhập khẩu mà còn phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và điều kiện quản lý chuyên ngành. Dán nhãn năng lượng là một trong những yêu cầu quan trọng đối với các phương tiện, thiết bị thuộc diện bắt buộc. Đặc biệt, doanh nghiệp cần phân biệt rõ giữa hàng hóa chưa đáp ứng yêu cầu về nhãn năng lượng và hàng hóa thuộc diện phải loại bỏ, bị cấm sản xuất, nhập khẩu, lưu thông. Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả hiện đã được sửa đổi, bổ sung và được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 38/VBHN-VPQH năm 2026.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.
- Tóm tắt tình huống thực tế
Công ty X tại tỉnh C nhập khẩu một lô thiết bị điện gia dụng từ nước ngoài để phân phối tại Việt Nam. Do không tìm hiểu kỹ quy định về hiệu suất năng lượng, doanh nghiệp cho rằng chỉ cần hoàn thành thủ tục hải quan và kiểm tra chất lượng sản phẩm là có thể đưa hàng ra thị trường.
Sau khi kiểm tra, cơ quan có thẩm quyền phát hiện một số thiết bị thuộc diện phải dán nhãn năng lượng nhưng doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ thủ tục công bố, dán nhãn. Đáng chú ý, một số thiết bị có mức hiệu suất năng lượng thấp hơn mức hiệu suất năng lượng tối thiểu, thuộc diện phải loại bỏ theo quy định.
Doanh nghiệp cho rằng đây chỉ là lỗi về thủ tục dán nhãn và có thể bổ sung nhãn sau khi hàng đã nhập khẩu. Tuy nhiên, đối với thiết bị thuộc danh mục phải loại bỏ, pháp luật không cho phép sản xuất, nhập khẩu loại thiết bị này. Đây mới là rủi ro pháp lý nghiêm trọng mà doanh nghiệp phải đặc biệt lưu ý.
- Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phương tiện, thiết bị thuộc danh mục phải dán nhãn năng lượng phải được dán nhãn trước khi đưa ra thị trường; doanh nghiệp nhập khẩu phải thực hiện các yêu cầu về công bố, thử nghiệm và dán nhãn theo quy định.
Quan trọng hơn, pháp luật quy định không được sản xuất, nhập khẩu phương tiện, thiết bị có mức hiệu suất năng lượng dưới mức hiệu suất năng lượng tối thiểu thuộc Danh mục phương tiện, thiết bị phải loại bỏ. Đây là trường hợp hàng hóa bị pháp luật cấm nhập khẩu chứ không đơn thuần là thiếu nhãn.
Vì vậy, doanh nghiệp cần phân biệt:
Không dán nhãn năng lượng: có thể bị xử phạt và áp dụng biện pháp khắc phục theo quy định.
Dán nhãn sai hoặc công bố sai hiệu suất: có thể bị phạt tiền, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm hoặc thu hồi sản phẩm.
Nhập khẩu thiết bị dưới mức hiệu suất năng lượng tối thiểu thuộc diện phải loại bỏ: đây là rủi ro nghiêm trọng vì pháp luật cấm hành vi nhập khẩu loại thiết bị này.
Theo quy định xử phạt hiện hành, hành vi không dán nhãn năng lượng có thể bị cảnh cáo đối với lần đầu hoặc phạt tiền khi tái phạm; hành vi dán nhãn khi chưa thực hiện công bố hoặc không phù hợp hồ sơ còn có thể bị phạt tiền ở mức cao hơn và buộc thu hồi sản phẩm.
- Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Sai lầm của Công ty X xuất phát từ tâm lý “hàng đã nhập khẩu hợp pháp thì chỉ cần bổ sung nhãn sau”. Trong thương mại quốc tế, cách hiểu này rất dễ khiến doanh nghiệp bỏ qua các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc.
Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng thói quen kiểm tra điều kiện pháp lý của hàng hóa trước khi ký hợp đồng và nhập khẩu, đặc biệt là danh mục thiết bị phải dán nhãn, mức hiệu suất năng lượng tối thiểu và các mặt hàng bị loại bỏ.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia
Để hạn chế nguy cơ “nhập hàng rồi mới phát hiện hàng bị cấm”, doanh nghiệp nên:
Một là, kiểm tra mã hàng, chủng loại và thông số kỹ thuật trước khi ký hợp đồng nhập khẩu.
Hai là, xác định sản phẩm có thuộc danh mục phải dán nhãn năng lượng hoặc danh mục thiết bị phải loại bỏ hay không.
Ba là, thực hiện thử nghiệm, công bố và dán nhãn năng lượng đúng quy định trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
Bốn là, xây dựng quy trình kiểm tra pháp lý đối với hàng hóa nhập khẩu, trong đó có bước rà soát “hàng có bị cấm nhập khẩu do không đạt mức hiệu suất năng lượng tối thiểu hay không”.
Thông điệp chuyên gia: Trong thương mại quốc tế, dán nhãn năng lượng không chỉ là thủ tục về hình thức. Điều quan trọng hơn là doanh nghiệp phải xác định ngay từ đầu sản phẩm có đủ điều kiện được nhập khẩu và lưu thông tại Việt Nam hay không. Đối với hàng thuộc diện phải loại bỏ, việc “nhập trước – bổ sung nhãn sau” không thể hợp thức hóa hành vi nhập khẩu bị pháp luật cấm.
Góc nhìn chuyên gia:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:
Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.