TÌNH HUỐNG 293: TRƯỜNG MẦM TƯ THỤC TỰ Ý THAY ĐỔI BỚT XÉN KHẨU PHẦN ĂN BÁN TRÚ CẮT BỚT SỮA THỊT CỦA TRẺ ĐỂ GIA TĂNG BIÊN ĐỘ LỢI NHUẬN KINH DOANH DỊCH VỤ TRƯỜNG HỌC TƯ NHÂN?

Khi lợi nhuận kinh doanh bị đặt cao hơn sức khỏe và quyền lợi dinh dưỡng của trẻ nhỏ

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại một trường mầm non tư thục, nhà trường thu tiền ăn bán trú hằng tháng của trẻ theo mức đã thông báo với phụ huynh. Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức bữa ăn, nhà trường bị phản ánh đã tự ý cắt giảm lượng sữa, thịt và một số thực phẩm trong khẩu phần, thay thế bằng các loại thực phẩm có chi phí thấp hơn nhằm giảm chi phí và gia tăng lợi nhuận kinh doanh.

Một số phụ huynh phát hiện khẩu phần thực tế của trẻ không tương xứng với mức tiền ăn đã đóng và cho rằng nhà trường đã đặt lợi ích kinh doanh lên trên sức khỏe, dinh dưỡng của trẻ. Sự việc gây bức xúc, làm phát sinh yêu cầu kiểm tra, thanh tra và làm rõ trách nhiệm của cơ sở giáo dục.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về trách nhiệm bảo đảm môi trường giáo dục an toàn

Nhà trường có trách nhiệm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội trong việc giáo dục, quản lý và bảo đảm an toàn cho người học. Nội dung này cũng được thể hiện trong tài liệu mẫu đã cung cấp.

Đối với trẻ mầm non, việc tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng phải đặt sức khỏe, sự phát triển và an toàn của trẻ lên hàng đầu, không thể tùy tiện thay đổi quyền lợi đã cam kết với phụ huynh để phục vụ mục tiêu gia tăng lợi nhuận.

2. Nguyên tắc bảo đảm quyền lợi và an toàn của trẻ

Theo khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025):

“ Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.”

Áp dụng vào tình huống

• Nếu nhà trường thu tiền ăn theo một mức nhất định nhưng cố ý cắt giảm sữa, thịt và thực phẩm nhằm tiết kiệm chi phí, hành vi này cần được kiểm tra, xác minh về tính trung thực và trách nhiệm trong tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.
• Nếu khẩu phần thực tế không bảo đảm yêu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc việc quản lý, tổ chức bữa ăn gây ảnh hưởng đến quyền lợi và sức khỏe của trẻ, cơ sở giáo dục có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định pháp luật có liên quan.
• Nhà trường cần giải trình rõ thực đơn, định lượng, nguồn thực phẩm, chi phí tiền ăn và cách thức sử dụng khoản tiền phụ huynh đã đóng.
• Trường hợp có dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, chế độ dinh dưỡng hoặc thu – chi, cơ quan có thẩm quyền có thể kiểm tra và xử lý theo từng hành vi cụ thể.

Kết luận pháp lý: Theo khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025), trách nhiệm bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và bảo đảm an toàn cho người học thuộc về nhà trường. Việc kinh doanh dịch vụ giáo dục không thể trở thành lý do để cơ sở giáo dục tư thục tự ý cắt giảm quyền lợi chăm sóc, nuôi dưỡng của trẻ. Nếu có vi phạm, trách nhiệm của cơ sở và cá nhân liên quan cần được xác minh, xử lý tương ứng với tính chất, mức độ và hậu quả thực tế.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục – Đạo đức ứng xử

• Dinh dưỡng là nền tảng phát triển của trẻ: Trẻ mầm non đang trong giai đoạn phát triển nhanh về thể chất và nhận thức, vì vậy bữa ăn bán trú không thể bị xem đơn thuần là một khoản chi phí để tối ưu hóa lợi nhuận.
• Đạo đức nghề nghiệp phải đặt trẻ ở vị trí trung tâm: Cơ sở giáo dục cần nhận thức rằng niềm tin của cha mẹ được xây dựng từ chính sự minh bạch và trách nhiệm trong từng bữa ăn của trẻ.
• Không biến trẻ thành đối tượng để tối đa hóa lợi nhuận: Nếu việc cắt giảm khẩu phần xuất phát từ mục đích vụ lợi, điều này không chỉ tạo ra rủi ro pháp lý mà còn làm tổn thương nghiêm trọng niềm tin giữa gia đình và nhà trường.

Về khía cạnh quản trị rủi ro học đường

Trục lợi kinh doanh trên sức khỏe và dinh dưỡng trẻ thơ có thể tạo ra khủng hoảng nghiêm trọng đối với cơ sở giáo dục: sự phẫn nộ của cha mẹ, mất niềm tin của cộng đồng, nguy cơ thanh tra – kiểm tra và xử lý vi phạm.

Nhà trường cần chủ động thiết lập quy trình kiểm soát khẩu phần, định lượng thực phẩm, nguồn cung cấp và chi phí tiền ăn; thực hiện công khai, minh bạch thực đơn và tăng cường kiểm tra nội bộ.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Kiểm tra và bảo vệ quyền lợi của trẻ: Tạm thời rà soát toàn bộ thực đơn, định lượng và chất lượng bữa ăn; bảo đảm trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng phù hợp.
2. Bước 2 – Xác minh tài chính và khẩu phần: Đối chiếu số tiền phụ huynh đã đóng với thực phẩm thực tế, hóa đơn, thực đơn, định lượng và hồ sơ nhập thực phẩm; làm rõ trách nhiệm của người quản lý và bộ phận tổ chức bếp ăn.
3. Bước 3 – Xử lý và khắc phục: Nếu phát hiện sai phạm, nhà trường phải chấm dứt hành vi, khắc phục quyền lợi cho trẻ và chịu trách nhiệm theo quy định. Khi vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng, cần phối hợp với cơ quan chức năng để thanh tra, kiểm tra và xử lý.

Thông điệp: Không thể lấy lợi nhuận làm thước đo cho một bữa ăn của trẻ thơ. Một cơ sở giáo dục có trách nhiệm phải bảo vệ sức khỏe, sự an toàn và niềm tin của trẻ em, đồng thời minh bạch với cha mẹ trong từng khoản thu và từng khẩu phần ăn.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.