Khi hình thức kỷ luật biến thành hành vi bạo lực, ai phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và làm thế nào để bảo vệ đứa trẻ?

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Trong giờ học tại một trường tiểu học, một học sinh lớp 1 nhiều lần không ngồi yên, mất tập trung và làm ảnh hưởng đến lớp. Thay vì sử dụng biện pháp giáo dục phù hợp, cô giáo chủ nhiệm đã dùng ghim bấm ghim trực tiếp vào tai học sinh để “răn đe”.

Hành vi khiến em đau đớn, hoảng sợ và có dấu hiệu tổn thương tại vùng tai. Sự việc sau đó được phụ huynh phát hiện và yêu cầu nhà trường làm rõ trách nhiệm của giáo viên, đồng thời đề nghị cơ quan chức năng xử lý hành vi bạo hành trẻ em.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định của pháp luật về hành vi đối xử tàn ác với người lệ thuộc:

Trẻ em là nhóm đối tượng đặc biệt cần được bảo vệ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm. Giáo viên là người trực tiếp chăm sóc, giáo dục học sinh nên không thể sử dụng bạo lực hoặc công cụ gây đau đớn để thay thế phương pháp giáo dục.

2. Nguyên tắc xử lý và bảo vệ trẻ em:

Điều 140 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025):

“ Người nào đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình nếu không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 185 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm…….”

 Áp dụng vào tình huống:

Học sinh lớp 1 là người dưới 16 tuổi và đang ở trạng thái lệ thuộc vào giáo viên trong môi trường giáo dục. Việc cô giáo dùng ghim bấm ghim vào tai học sinh không phải là biện pháp giáo dục hợp pháp mà có dấu hiệu đối xử tàn ác, xâm phạm thân thể và gây tổn thương cho trẻ.

Kết luận pháp lý: Nếu quá trình xác minh chứng minh đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm, giáo viên có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về Tội hành hạ người khác theo Điều 140 Bộ luật Hình sự, với tình tiết nạn nhân là người dưới 16 tuổi. Việc xác định chính xác tội danh, mức độ trách nhiệm và biện pháp tố tụng phải do cơ quan có thẩm quyền căn cứ vào chứng cứ, thương tích, ý thức chủ quan và toàn bộ diễn biến vụ việc.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh Tâm lý & Giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Sự căm phẫn ghê tởm của dư luận xã hội là phản ứng dễ hiểu trước hành vi dùng bạo lực với một đứa trẻ chỉ vì em không ngồi yên nghe giảng. Đặc biệt, với học sinh lớp 1, hành vi ghim vật nhọn vào tai có thể tạo ra sang chấn, hoảng sợ tột độ, làm suy giảm cảm giác an toàn và niềm tin của trẻ đối với giáo viên, trường học.

Giáo dục không thể được xây dựng bằng nỗi sợ hãi. Một hành vi bạo lực dù được biện minh là “dạy học sinh nghe lời” cũng làm tổn hại nghiêm trọng đến đạo đức nghề nghiệp và môi trường giáo dục.

Về khía cạnh Quản trị rủi ro tài sản

Đây không chỉ là rủi ro đối với sức khỏe trẻ em mà còn là rủi ro nghiêm trọng đối với uy tín, tài sản thương hiệu và niềm tin của nhà trường. Nhà trường cần có cơ chế kiểm soát hành vi nghề nghiệp của giáo viên, tiếp nhận phản ánh của phụ huynh và xử lý ngay các dấu hiệu bạo lực học đường.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để xử lý vụ việc vừa nghiêm minh về pháp lý, vừa bảo vệ tốt nhất cho trẻ, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 bước:

1. Bước 1 – Bảo vệ và ổn định tâm lý cho trẻ: Đưa học sinh đi kiểm tra y tế, ghi nhận thương tích; đồng thời tạo môi trường an toàn, tránh để trẻ tiếp tục tiếp xúc với người có hành vi gây tổn thương khi vụ việc chưa được làm rõ.
2. Bước 2 – Xác minh và xử lý trách nhiệm: Nhà trường cần bảo toàn camera, lời khai, hồ sơ y tế và các chứng cứ liên quan; phối hợp với cơ quan chức năng khi có dấu hiệu tội phạm. Việc xem xét khởi tố, áp dụng biện pháp ngăn chặn hoặc tạm giữ, tạm giam phải căn cứ vào điều kiện và trình tự do pháp luật tố tụng hình sự quy định, không mặc nhiên áp dụng chỉ từ phản ánh của phụ huynh.
3. Bước 3 – Xử lý trách nhiệm nghề nghiệp và phòng ngừa: Nhà trường cần xem xét trách nhiệm của giáo viên theo quy định, đồng thời rà soát cơ chế phòng chống bạo lực học đường. Việc tước quyền hành nghề hoặc chấm dứt việc giảng dạy phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền, căn cứ pháp luật và quyết định của cơ quan có thẩm quyền; không thể tự động “tước bằng sư phạm vĩnh viễn” chỉ bằng một quyết định nội bộ.

Thông điệp: “Không một lý do giáo dục nào có thể biện minh cho việc dùng vật nhọn gây đau đớn cho trẻ. Kỷ luật để giáo dục phải bắt đầu từ sự tôn trọng, còn bảo vệ trẻ em phải được đặt cao hơn mọi thành tích hay danh tiếng của nhà trường.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.