Việc thí sinh vô ý mang điện thoại vào phòng thi, dù không sử dụng và thiết bị đang ở chế độ im lặng, vẫn có thể dẫn đến hậu quả bị đình chỉ thi và hủy kết quả theo quy chế hiện hành. Tình huống này đặt ra yêu cầu phải bảo đảm tính nghiêm minh, công bằng của kỳ thi, đồng thời đòi hỏi sự hỗ trợ tâm lý và hoàn thiện quy trình quản lý để hạn chế những sai sót đáng tiếc.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Trong buổi thi môn đầu tiên của Kỳ thi tốt nghiệp THPT, em A – học sinh lớp 12 – hoàn thành khoảng hai phần ba thời gian làm bài thì giám thị phát hiện trong túi quần của em có một chiếc điện thoại di động đang để ở chế độ im lặng. Em A trình bày rằng do quá căng thẳng trước giờ thi nên đã vô tình quên để điện thoại trong túi quần và hoàn toàn không sử dụng thiết bị trong suốt thời gian làm bài.

Sau khi lập biên bản, Hội đồng thi xác định thí sinh có mang điện thoại vào phòng thi là vật dụng bị cấm theo quy chế. Em A bị đình chỉ thi và bị hủy kết quả toàn bộ kỳ thi tốt nghiệp THPT theo quy định. Quyết định này khiến học sinh và gia đình vô cùng suy sụp, đồng thời tạo nên nhiều ý kiến trái chiều về việc xử lý đối với trường hợp vô ý nhưng vẫn vi phạm quy chế thi.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về xử lý thí sinh mang vật dụng cấm vào phòng thi

Theo điểm b khoản 4 Điều 21 Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT ban hành Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông, thí sinh mang vào phòng thi các vật dụng bị cấm theo quy chế sẽ bị đình chỉ thi. Đây là chế tài bắt buộc nhằm bảo đảm sự nghiêm túc, công bằng và khách quan của kỳ thi.

2. Nguyên tắc bảo đảm tính nghiêm minh của quy chế thi

Tại điểm b) khoản 4 Điều 21 Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT ban hành Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông:

“ 4. Phải tuân thủ các quy định sau đây trong phòng thi:

1. a) Ngồi đúng vị trí có ghi số báo danh của mình; xuất trình Thẻ Căn cước/CCCD/Hộ chiếu, thẻ dự thi khi có yêu cầu của Giám thị hoặc người làm nhiệm vụ tại Điểm thi;
2. b) Để phục vụ quá trình làm bài thi, thí sinh được mang vào phòng thi, gồm: Bút viết; thước kẻ; bút chì; tẩy chì; êke; thước vẽ đồ thị; dụng cụ vẽ hình; máy tính cầm tay không có chức năng soạn thảo văn bản, không có thẻ nhớ.

Cấm mang vào phòng thi/phòng chờ: Giấy than, bút xóa, đồ uống có cồn; vũ khí và chất gây nổ, gây cháy; tài liệu, thiết bị truyền tin (thu, phát sóng thông tin, ghi âm, ghi hình) hoặc chứa thông tin để gian lận trong quá trình làm bài thi;”

Áp dụng vào tình huống

• Học sinh mang điện thoại di động vào phòng thi, mặc dù thiết bị để ở chế độ im lặng và không được sử dụng.
• Giám thị phát hiện điện thoại khi thí sinh đang làm bài được khoảng hai phần ba thời gian và đã lập biên bản theo đúng quy trình.
• Hành vi mang điện thoại vào phòng thi đã đủ căn cứ để áp dụng hình thức đình chỉ thi theo quy chế, không phụ thuộc vào mục đích hay yếu tố vô ý của thí sinh.
• Hội đồng thi thực hiện việc xử lý trên cơ sở quy định hiện hành nhằm bảo đảm tính thống nhất và nghiêm minh của kỳ thi.

Kết luận pháp lý: Đối với trường hợp này, dù thí sinh không sử dụng điện thoại và cho rằng chỉ vô ý để quên trong túi quần, việc mang thiết bị vào phòng thi vẫn là hành vi vi phạm quy chế. Vì vậy, việc áp dụng hình thức đình chỉ thi và xử lý theo điểm b khoản 4 Điều 21 Thông tư số 24/2024/TT-BGDĐT là có căn cứ pháp lý, góp phần bảo đảm tính công bằng, khách quan và nghiêm minh của Kỳ thi tốt nghiệp THPT.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

• Tâm lý suy sụp, tuyệt vọng của học sinh và gia đình: Việc bị đình chỉ thi ngay trong phòng thi có thể khiến học sinh rơi vào trạng thái sốc, mặc cảm, tự trách bản thân và lo lắng về tương lai học tập. Gia đình cũng chịu áp lực tinh thần rất lớn sau nhiều năm chuẩn bị cho kỳ thi.
• Đạo đức ứng xử của cán bộ coi thi: Việc xử lý đúng quy chế cần đi đôi với thái độ chuẩn mực, khách quan và tôn trọng thí sinh. Sau khi lập biên bản, nhà trường và gia đình cần có sự động viên, định hướng tâm lý để học sinh ổn định tinh thần, tránh những suy nghĩ tiêu cực.

Về khía cạnh quản trị rủi ro

• Bảo vệ tính tuyệt đối nghiêm minh của quy chế thi: Mọi trường hợp vi phạm đều phải được xử lý thống nhất, không tạo tiền lệ ngoại lệ vì bất kỳ lý do nào, qua đó giữ vững niềm tin của xã hội đối với kỳ thi quốc gia.
• Bài học quản trị quy trình gọi nhắc thí sinh đầu giờ: Trước khi phát đề, điểm thi cần thực hiện nghiêm quy trình nhắc nhở nhiều lần về các vật dụng cấm; bố trí thời gian để thí sinh chủ động kiểm tra túi quần, túi áo, balô và gửi lại toàn bộ thiết bị điện tử trước khi vào phòng thi nhằm hạn chế tối đa những trường hợp vi phạm do vô ý.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Thực hiện đúng quy chế nhưng hỗ trợ tâm lý kịp thời: Hội đồng thi xử lý đúng quy định, đồng thời phối hợp với gia đình và nhà trường để động viên, tư vấn tâm lý cho học sinh sau sự việc.
2. Bước 2 – Tăng cường tuyên truyền trước kỳ thi: Các trường THPT cần tổ chức phổ biến quy chế thi bằng nhiều hình thức, lồng ghép các tình huống thực tế để học sinh nhận thức đầy đủ hậu quả pháp lý của việc mang vật dụng cấm vào phòng thi.
3. Bước 3 – Chuẩn hóa quy trình kiểm tra trước giờ thi: Điểm thi cần thực hiện quy trình nhắc nhở thống nhất, yêu cầu thí sinh tự kiểm tra người và đồ dùng cá nhân trước khi vào phòng thi; tăng cường hướng dẫn của giám thị nhằm giảm thiểu các vi phạm do bất cẩn.

Thông điệp: Quy chế thi chỉ phát huy giá trị khi được thực hiện nghiêm minh và thống nhất đối với mọi thí sinh. Sự cẩn trọng của mỗi học sinh trước giờ thi chính là chìa khóa để bảo vệ thành quả học tập và tránh những hậu quả pháp lý đáng tiếc.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.