“Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình” .
1. Tóm tắt tình huống thực tế
Anh M và anh K là hai nhà sáng lập. Họ là hàng xóm thân thiết lâu năm tại một khu dân cư ]. Năm 2024, hai anh dốc vốn lập Công ty Cổ phần Giải pháp Số TechCore. Định hướng ban đầu là phát triển phần mềm quản lý kho bãi. Anh M giữ chức Giám đốc điều hành (Founder), phụ trách kinh doanh. Anh K làm Giám đốc kỹ thuật, chịu trách nhiệm xây dựng kiến trúc mã nguồn. Do nể tình láng giềng, anh K giao trọn quyền định hướng thị trường cho anh M.
Đầu năm 2026, nhận thấy mảng phần mềm kho bãi cạnh tranh gay gắt, anh M đưa ra phán quyết sai lầm. Do lòng tham muốn đi đường tắt để kiếm lợi nhuận nhanh chóng nhằm lấy thành tích cá nhân, anh tự ý hủy bỏ toàn bộ dự án cũ. Anh M âm thầm chuyển dịch dòng tiền công ty sang đầu tư phát triển một ứng dụng trò chơi điện tử (Game) hoàn toàn mới. Anh độc đoán thực hiện mà không báo cáo, không thông qua Đại hội đồng cổ đông. Do đội ngũ kỹ thuật của anh K không có chuyên môn làm game, sản phẩm mới bị lỗi nghiêm trọng khi ra mắt và thất bại thảm hại.
Dòng vốn công ty thâm hụt nặng, doanh nghiệp đứng trước nguy cơ phá sản. Cho rằng anh M lạm quyền, tự ý định đoạt tiêu tán tài sản chất xám của gia đình mình, anh K vô cùng phẫn nộ [V02Q6Y]. Anh K yêu cầu anh M bồi thường toàn bộ thiệt hại kinh tế bằng tài sản cá nhân. Mối quan hệ xóm giềng lập tức đổ vỡ hoàn toàn. Hai nhà xảy ra cãi vã, xúc phạm nhau gay gắt tại khu phố. Họ ném chất bẩn vào nhà nhau, gây mất an ninh trật tự, buộc công an địa phương phải can thiệp xử lý.
2. Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
Dưới góc độ pháp luật dân sự và doanh nghiệp, việc Người quản lý tự ý thay đổi sản phẩm, ngành nghề kinh doanh cốt lõi ngoài định biên phê duyệt là hành vi vi phạm điều cấm, tước đi hành lang an toàn của tổ chức.
- Thẩm quyền quyết định chiến lược và ngành nghề kinh doanh: Căn cứ quy định tại Điều 135 và Điều 138 Luật Doanh nghiệp 2020, Đại hội đồng cổ đông là cơ quan có thẩm quyền cao nhất, quyết định định hướng phát triển, sửa đổi ngành nghề kinh doanh và thông qua quyết định bán tài sản, dự án có giá trị lớn của công ty. Việc anh M tự ý hủy bỏ sản phẩm chính để đầu tư mảng hoàn toàn mới mà không tổ chức họp cổ đông là hành vi vượt quá thẩm quyền quản lý điều hành quy định tại Điều 162 Luật Doanh nghiệp 2020. Quyết định đơn phương này mặc nhiên vô hiệu theo Điều 122 Bộ luật Dân sự 2015.
- Trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại bằng tài sản cá nhân: Căn cứ Điều 165 Luật Doanh nghiệp 2020, người quản lý có nghĩa vụ thực hiện các quyền được giao một cách cẩn trọng để bảo đảm lợi ích hợp pháp tối đa của công ty. Việc anh M cố ý làm trái quy trình quản trị gây thâm hụt dòng tiền đầu tư nghiêm trọng là lỗi cá nhân trực tiếp. Theo quy định tại Điều 584 và Điều 585 Bộ luật Dân sự 2015, anh M có nghĩa vụ pháp lý phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ tổn thất kinh tế do hành vi độc đoán của mình gây ra bằng chính tài sản cá nhân cho công ty và cổ đông K [V02Q6Y].
3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục
- Lòng tham thành tích ngắn hạn tạo tâm lý duy ý chí, độc tài: Anh M vì muốn nhanh chóng chứng minh năng lực nhạy bén thị trường nên chọn giải pháp áp đặt lên toàn bộ tổ chức. Lòng tham quyền lực khiến anh xem nhẹ công sức chất xám và dòng vốn của người bạn hàng xóm láng giềng. Khi biến cố xảy ra, tâm lý anh K rơi vào hoảng loạn, sợ bị mất trắng tài sản tích lũy của gia đình nên lập tiếp kích hoạt cơ chế nghi kỵ, đào sâu mâu thuẫn với người bạn thân.
- Sự thiếu sót trong giáo dục tư duy tôn trọng cổ đông: Nhiều nhà điều hành Startup lầm tưởng mình là Giám đốc điều hành thì có toàn quyền thay đổi hướng đi của sản phẩm theo ý muốn hằng ngày. Họ thiếu hụt giáo dục về tính tuân thủ quy trình hành chính và thượng tôn pháp luật doanh nghiệp. Họ nhầm lẫn sâu sắc giữa sự linh hoạt cải tiến tính năng sản phẩm hằng ngày và nghĩa vụ rạch ròi về mặt thay đổi trục chiến lược tài sản của pháp nhân.
Góc nhìn Quản trị
- Thất bại chí mạng trong quản trị rủi ro chiến lược sản phẩm (Strategic Risk): Anh M đã đặt cược sự sống còn của TechCore vào một định hướng bộc phát cảm tính, thiếu thẩm định chuyên môn. Quản trị doanh nghiệp bằng niềm tin hàng xóm là hành vi tự sát. Việc thiếu bộ quy trình rà soát và đối soát chất lượng dự án (Product Governance) làm vô hiệu hóa hàng lăng bảo vệ của người điều hành trước nguy cơ rã đám tổ chức.
- Khủng hổng quy trình kiểm soát phê duyệt ngân sách đầu tư: TechCore hoàn toàn bỏ trống quy trình kiểm soát nội bộ. Một doanh nghiệp đúng chuẩn bắt buộc phải có quy định: Mọi hành vi điều chuyển dòng tiền dốc vào dự án mới ngoài định biên hằng năm bắt buộc phải được Hội đồng quản trị thông qua bằng văn bản Nghị quyết, có sự đồng duyệt chữ ký kép rõ ràng trước khi triển khai kỹ thuật.
4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long
Bước 1: Hòa giải xóm giềng và đóng băng khủng hoảng vận hành (Ngắn hạn)
- Hòa giải xóm giềng khẩn cấp: Anh M và anh K phải dừng ngay hành vi ném chất bẩn sang nhà nhau để tránh bị xử lý vi phạm trật tự công cộng theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Anh M cần giữ cái đầu lạnh, chủ động mời tổ trưởng dân phố làm trung gian tổ chức buổi gặp gỡ riêng. Mục tiêu là lập biên bản hòa giải láng giềng, cam kết giữ an toàn cho hai gia đình trước khi xử lý câu chuyện kinh tế.
- Đóng băng dự án lỗi và triệu tập họp cổ đông khẩn cấp: Anh M phải lập tức ban hành lệnh dừng đầu tư dòng tiền vào ứng dụng game đang lỗi để cắt lỗ quỹ. Triệu tập cuộc họp Đại hội đồng cổ đông bảo mật để làm rõ sai phạm quy trình nội bộ. Anh M thực hiện giải trình giải pháp chân thực, cùng anh K rà soát lại tài sản chất xám cũ nhằm khôi phục lại mảng phần mềm kho bãi để cứu vãn mạch vận hành cho công ty.
Bước 2: Tái cấu trúc quy trình quản trị và bồi hoàn vốn nội bộ (Trung hạn)
- Thỏa thuận cam kết gánh vác trách nhiệm tài chính của Founder: Để bù đắp phần ngân sách thâm hụt và xoa dịu hoang mang của anh K, hai bên ký văn bản thỏa thuận bổ sung dựa trên Bộ luật Dân sự 2015. Anh M tự nguyện cấn trừ tài sản tư nhân cá nhân hiện có hoặc giảm tỷ lệ nhận cổ tức trong tương lai để bảo đảm nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ thiệt hại do lỗi điều hành độc đoán của mình, tái thiết lập dòng tiền và lòng tin giữa hai nhà sáng lập [V02Q6Y].
- Chuẩn hóa Quy chế phát triển sản phẩm và phân quyền tài chính: Ban hành Quy trình quản lý chiến lược sản phẩm mới dựa trên Luật Doanh nghiệp 2020. Quy định rõ hạn định: Nghiêm cấm mọi hành vi tự ý đổi trục sản phẩm cốt lõi. Quy trình phê duyệt giải ngân cho các hạng mục nghiên cứu R&D lớn bắt buộc phải có biên bản đối soát thẩm định và phải có chữ ký đồng duyệt kỹ thuật số của cả Giám đốc điều hành và Giám đốc kỹ thuật hằng quý để bảo đảm tính kiểm soát 100%.
Bước 3: Bài học dài hạn về tách biệt tình cảm và tài sản
- Sự đồng thuận là lá chắn bảo vệ dòng vốn bền vững: Bài học xương máu cho các nhà quản trị là: “Chiến lược sản phẩm phải được định biên bằng văn bản Nghị quyết cổ đông, không thể thay đổi bằng cái tôi của Founder”. Sự rõ ràng, nghiêm minh trong cấu trúc sở hữu và thượng tôn hành lang pháp lý ngay từ ngày đầu không làm chậm tiến độ thích ứng thị trường, mà ngược lại, đó chính là lá chắn duy nhất để bảo vệ tài sản cá nhân, bảo vệ dòng vốn doanh nghiệp và giữ gìn tình nghĩa xóm giềng bền chặt trước những sóng gió của thương trường.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
- Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS.Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
- Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

