Việc giáo viên lập nhóm Zalo kín để nhục mạ, cô lập học sinh là vụ việc nghiêm trọng, không chỉ đặt ra trách nhiệm pháp lý, đạo đức của cá nhân giáo viên mà còn làm phát sinh trách nhiệm liên đới của nhà trường trong việc quản lý, giám sát đạo đức nhà giáo, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm của học sinh.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại Trường THCS M, giáo viên chủ nhiệm đã lập một nhóm Zalo riêng chỉ gồm Ban cán sự lớp. Trong nhóm này, giáo viên thường xuyên dùng những lời lẽ thô tục, xúc phạm như “đồ vô dụng”, “mất dạy”, “không ra gì”… để nói về em A – một học sinh cá biệt của lớp. Đồng thời, giáo viên còn yêu cầu Ban cán sự “không chơi với em”, “không cho tham gia hoạt động nhóm”, “để em tự biết xấu hổ mà thay đổi”.

Một học sinh trong nhóm đã chụp màn hình toàn bộ nội dung cuộc trò chuyện và gửi cho phụ huynh của em A. Sau khi biết sự việc, gia đình học sinh phản ánh đến Ban giám hiệu nhà trường và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét trách nhiệm của giáo viên.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Việc giáo viên sử dụng mạng xã hội để xúc phạm, hạ thấp danh dự của học sinh trước tập thể không chỉ vi phạm chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp mà còn có dấu hiệu xâm phạm quyền được bảo vệ của trẻ em và quyền được tôn trọng trong môi trường giáo dục.

1. Quy định về quyền được tôn trọng danh dự, nhân phẩm của người học

Theo khoản 2 Điều 83 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), người học có quyền được tôn trọng, được đối xử bình đẳng và được bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Đồng thời, khoản 11 Điều 6 Luật Trẻ em 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) nghiêm cấm hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, cô lập, kỳ thị hoặc thực hiện các hành vi gây tổn hại về tinh thần đối với trẻ em.

2. Nguyên tắc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Theo điểm b) khoản 3 Điều 16 Luật An ninh mạng 2025:

“ 3. Chủ quản hệ thống thông tin, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet, các dịch vụ giá trị gia tăng trên không gian mạng có các trách nhiệm sau đây:

a) Kiểm soát nội dung thông tin trên hệ thống thông tin hoặc trên dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp để không gây nguy hại cho trẻ em hoặc xâm hại trẻ em hoặc xâm phạm quyền trẻ em;

b) Ngăn chặn việc chia sẻ và xóa bỏ thông tin có nội dung gây nguy hại cho trẻ em hoặc xâm hại trẻ em hoặc xâm phạm quyền trẻ em;”

Áp dụng vào tình huống

• Giáo viên đã sử dụng nhóm Zalo để nhiều người cùng đọc các lời lẽ xúc phạm học sinh, làm gia tăng mức độ tổn thương về tinh thần. Việc yêu cầu Ban cán sự lớp cô lập, tẩy chay học sinh không còn là biện pháp giáo dục mà trở thành hành vi kích động sự kỳ thị, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền được học tập trong môi trường an toàn của trẻ.

Kết luận pháp lý: Trong tình huống trên, giáo viên có dấu hiệu vi phạm quyền được tôn trọng của người học theo quy định pháp luật. Tùy tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, giáo viên có thể bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc phải bồi thường thiệt hại nếu gây tổn thất về tinh thần cho học sinh theo quy định của pháp luật.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Ở lứa tuổi THCS, học sinh đang hình thành lòng tự trọng và nhu cầu được bạn bè công nhận. Khi chính giáo viên – người có ảnh hưởng lớn nhất trong lớp – sử dụng ngôn từ bậy bạ để hạ nhục học sinh rồi định hướng Ban cán sự lớp cô lập em, hậu quả tâm lý thường nghiêm trọng hơn nhiều so với việc bị bạn bè bắt nạt. Trẻ rất dễ rơi vào trạng thái mặc cảm, khủng hoảng tâm lý, mất niềm tin vào giáo viên, sợ đến trường, giảm động lực học tập, thậm chí bỏ học nếu tình trạng kéo dài. Đây là một dạng bạo lực tinh thần học đường đặc biệt nguy hiểm vì xuất phát từ chính người có trách nhiệm giáo dục.

Về khía cạnh quản trị rủi ro

Nếu cơ quan quản lý xác định giáo viên có hành vi xúc phạm danh dự học sinh, tổ chức cô lập hoặc thực hiện bạo lực tinh thần đối với người học thì giáo viên có thể phải trải qua quy trình xử lý kỷ luật, tùy tính chất và hậu quả có thể áp dụng các hình thức từ khiển trách, cảnh cáo, buộc thôi việc theo quy định đối với viên chức hoặc chấm dứt hợp đồng lao động đối với giáo viên làm việc theo chế độ hợp đồng.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để phòng ngừa và xử lý hiệu quả các hành vi bạo lực tinh thần trên môi trường số trong trường học, chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp sau:

1. Bước 1. Nhà trường cần đình chỉ: ngay việc sử dụng các nhóm mạng xã hội không chính thức để trao đổi, đánh giá hoặc nhận xét tiêu cực về học sinh; mọi hoạt động giáo dục phải được thực hiện đúng quy trình và bảo đảm tôn trọng nhân phẩm người học.
2. Bước 2. Kịp thời tổ chức gặp gỡ học sinh, phụ huynh: và giáo viên để xin lỗi, khắc phục hậu quả; đồng thời bố trí chuyên gia tâm lý hỗ trợ học sinh ổn định tinh thần, ngăn ngừa nguy cơ khủng hoảng và bỏ học.
3. Bước 3. Rà soát toàn bộ quy tắc ứng xử trong trường học: tập huấn định kỳ về đạo đức nghề nghiệp, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và kỹ năng quản trị truyền thông cho đội ngũ giáo viên; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, văn minh và tôn trọng quyền trẻ em.

Thông điệp: Một lời nói thiếu chuẩn mực của giáo viên có thể để lại vết thương tâm lý kéo dài nhiều năm đối với học sinh. Kỷ luật phải hướng đến giáo dục, tuyệt đối không được biến thành sự xúc phạm hay cô lập trẻ em.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.