Phổ biến chính sách pháp luật (Chính phủ), Tin tức

THÔNG TƯ 39/2026/TT-BCT: QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA ĐẦU TIÊN CHO ĐỒ UỐNG CÓ CỒN – DOANH NGHIỆP VÀ NGƯỜI TIÊU DÙNG CẦN BIẾT GÌ?

Đăng vào bởi Lê Thị Thu Hiền
13
Th8

THÔNG TƯ 39/2026/TT-BCT: QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA ĐẦU TIÊN CHO ĐỒ UỐNG CÓ CỒN – DOANH NGHIỆP VÀ NGƯỜI TIÊU DÙNG CẦN BIẾT GÌ?

Ngày 30/6/2026, Bộ Công Thương chính thức ban hành Thông tư số 39/2026/TT-BCT, ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với sản phẩm đồ uống có cồn – ký hiệu QCVN 30:2026/BCT, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027. Đây là lần đầu tiên Việt Nam có một quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thống nhất, bao trùm toàn bộ các dòng sản phẩm bia, rượu vang và rượu mạnh, thay vì quản lý rải rác theo từng loại sản phẩm như trước đây. Văn bản có ý nghĩa quan trọng với các cơ sở sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh đồ uống có cồn cũng như người tiêu dùng quan tâm đến an toàn thực phẩm.

Dưới góc nhìn tích hợp Pháp luật – Tâm lý – Quản trị của ThS. Nguyễn Hữu Long, Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị, bài viết phổ biến pháp luật này sẽ phân tích những nội dung cốt lõi của Thông tư 39/2026/TT-BCT và đưa ra khuyến nghị hành động thiết thực cho cộng đồng.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – KHOẢNG TRỐNG QUY CHUẨN THỐNG NHẤT CHO ĐỒ UỐNG CÓ CỒN

Trong nhiều năm qua, việc kiểm soát chất lượng đồ uống có cồn – đặc biệt là rượu thủ công, rượu ngâm ủ trái cây – từng gặp không ít vướng mắc do thiếu một bộ tiêu chí kỹ thuật thống nhất:

  • Câu chuyện cơ sở sản xuất rượu trái cây thủ công: Ông Xuân Bình, chủ một cơ sở sản xuất rượu mơ, rượu mận tại địa phương, từng không rõ ngưỡng hàm lượng methanol cho phép trong rượu trái cây khác với rượu chưng cất từ ngũ cốc như thế nào, dẫn đến lúng túng khi tự kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.
  • Câu chuyện doanh nghiệp nhập khẩu rượu vang: Chị Hải Yến, phụ trách nhập khẩu rượu vang cho một chuỗi cửa hàng, từng gặp khó khi đối chiếu chỉ tiêu lưu huỳnh dioxide giữa rượu vang đỏ và rượu vang trắng, vì trước đây các quy định nằm rải rác ở nhiều văn bản khác nhau, thiếu một quy chuẩn kỹ thuật quốc gia chuyên biệt.

Tâm lý phổ biến của cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng là băn khoăn về độ an toàn của đồ uống có cồn, đặc biệt là nguy cơ ngộ độc methanol từng gây ra nhiều vụ việc đáng tiếc. QCVN 30:2026/BCT ra đời chính là bộ “thước đo” kỹ thuật thống nhất, minh bạch cho toàn ngành đồ uống có cồn tại Việt Nam.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – NỘI DUNG CỐT LÕI CỦA THÔNG TƯ 39/2026/TT-BCT

  1. Cơ sở ban hành

Thông tư do Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài ký ban hành ngày 30/6/2026, dựa trên Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 87/2025/QH15); Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12; Luật sửa đổi, bổ sung Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật số 70/2025/QH15; Luật sửa đổi, bổ sung Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15; Nghị định số 15/2018/NĐ-CP, Nghị định số 22/2026/NĐ-CP, Nghị định số 37/2026/NĐ-CP và Nghị định số 40/2025/NĐ-CP.

  1. Phạm vi và đối tượng áp dụng

QCVN 30:2026/BCT quy định về chất lượng, an toàn thực phẩm và yêu cầu quản lý đối với các nhóm sản phẩm đồ uống có cồn, bao gồm: bia (bia hơi, bia hộp, bia chai), rượu vang (rượu vang đỏ, trắng, hồng, rượu vang nổ, rượu vang cường hóa, rượu vang có hương thơm) và rượu mạnh (rượu trắng chưng cất, Vodka, rượu vang mạnh, Brandy/Weinbrand, rượu bã nho, rượu trái cây, rượu táo/rượu lê, rượu Gin Luân Đôn…). Quy chuẩn áp dụng cho mọi tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, xuất khẩu các sản phẩm này trên lãnh thổ Việt Nam.

  1. Yêu cầu kỹ thuật – trọng tâm là kiểm soát methanol và các chỉ tiêu an toàn
  • Cồn thực phẩm (nguyên liệu): Phải đạt độ cồn tối thiểu 96% thể tích, hàm lượng methanol không vượt quá 300 mg/L cồn 100°, cùng các chỉ tiêu về ester, aldehyd, rượu bậc cao, furfural.
  • Hàm lượng methanol trong thành phẩm: Được quy định riêng cho từng nhóm sản phẩm với biên độ chênh lệch lớn – ví dụ rượu trắng chưng cất từ hạt ngũ cốc tối đa 600 mg/L cồn 100°, trong khi rượu trắng chưng cất từ nguyên liệu khác, rượu vang mạnh, Brandy tối đa 2.000 mg/L, một số rượu trái cây đặc biệt (mận, táo, lê, mâm xôi…) có thể lên tới 10.000–13.500 mg/L cồn 100° tùy loại quả.
  • Rượu vang: Kiểm soát riêng hàm lượng methanol và lưu huỳnh dioxide (SO2) theo từng loại (đỏ, trắng/hồng, vang nổ) và theo hàm lượng đường.
  • Bia: Kiểm soát hàm lượng diacetyl (≤ 0,2 mg/L) và giới hạn vi sinh vật riêng cho bia hơi (tổng vi sinh vật hiếu khí, Clostridium perfringens, Coliforms, nấm men, nấm mốc…) tại Bảng 3 của Quy chuẩn.
  • Giới hạn kim loại nặng và độc tố vi nấm: Áp dụng theo QCVN 8-2:2011/BYT và QCVN 8-1:2011/BYT, riêng patulin chỉ áp dụng với rượu táo (cider) và đồ uống lên men từ táo.
  1. Quy định về phụ gia thực phẩm, lấy mẫu và phương pháp thử

Phụ gia thực phẩm sử dụng trong đồ uống có cồn phải tuân thủ Thông tư số 24/2019/TT-BYT, Thông tư số 17/2023/TT-BYT và Thông tư số 08/2024/TT-BYT của Bộ Y tế. Việc lấy mẫu và phương pháp thử thực hiện theo Thông tư số 14/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ, với hệ thống phương pháp thử tham chiếu cả tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) lẫn tiêu chuẩn quốc tế (AOAC, ISO, EN, Quy định của Ủy ban châu Âu).

  1. Yêu cầu quản lý
  • Ghi nhãn: Theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP.
  • Công bố sản phẩm: Trước khi lưu thông trên thị trường, sản phẩm đồ uống có cồn sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh trong nước phải thực hiện công bố sản phẩm phù hợp với Quy chuẩn.
  • Truy xuất nguồn gốc: Thực hiện theo quy định hiện hành.
  1. Điều khoản chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027. Đối với sản phẩm đã tự công bố trước thời điểm Thông tư ban hành, tổ chức, cá nhân được tiếp tục sử dụng bản tự công bố sản phẩm trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực (trừ trường hợp có cảnh báo về an toàn thực phẩm) – nghĩa là doanh nghiệp có khoảng thời gian chuyển tiếp thực tế lên tới hơn 18 tháng kể từ ngày ban hành để chuẩn bị hồ sơ công bố phù hợp với Quy chuẩn mới.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “UỐNG CÓ TRÁCH NHIỆM BẮT ĐẦU TỪ SẢN XUẤT CÓ TRÁCH NHIỆM”

Dưới góc độ tích hợp của ThS. Nguyễn Hữu Long, QCVN 30:2026/BCT không chỉ là một văn bản kỹ thuật thuần túy, mà còn phản ánh những giá trị tâm lý – xã hội và quản trị sâu sắc đối với ngành đồ uống có cồn:

  1. Góc nhìn tâm lý: Xoa dịu nỗi lo về an toàn đồ uống có cồn

Ngộ độc methanol từ rượu không rõ nguồn gốc từng gây ra tâm lý hoang mang, e ngại cho không ít người tiêu dùng, đặc biệt với rượu thủ công truyền thống. Việc quy định rõ ràng ngưỡng methanol cho từng loại sản phẩm, cùng yêu cầu công bố sản phẩm bắt buộc trước khi lưu thông, giúp người tiêu dùng có cơ sở để lựa chọn sản phẩm an toàn, đồng thời giúp các cơ sở sản xuất chân chính khẳng định uy tín trên thị trường.

  1. Góc nhìn quản trị công: Chuẩn hóa quản lý theo thông lệ quốc tế

Việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu chi tiết cho từng dòng sản phẩm (bia, vang, rượu mạnh) với phương pháp thử tham chiếu cả tiêu chuẩn Việt Nam và quốc tế (AOAC, ISO, Quy định của EU) thể hiện tư duy quản trị hội nhập, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu đồ uống có cồn của Việt Nam, đồng thời nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng trong nước theo chuẩn mực quốc tế.

  1. Góc nhìn giáo dục ý thức trách nhiệm nghề nghiệp và cộng đồng

Đối với các cơ sở sản xuất rượu thủ công, truyền thống gia đình, việc nắm vững quy chuẩn kỹ thuật mới không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là một quá trình “học lại nghề” theo hướng khoa học, an toàn hơn – từ đó giáo dục ý thức trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng, tránh để sản phẩm truyền thống trở thành nguồn gốc của những vụ ngộ độc đáng tiếc.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để các cơ sở sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu đồ uống có cồn và người tiêu dùng thích ứng tốt với QCVN 30:2026/BCT, ThS. Nguyễn Hữu Long đưa ra 4 khuyến nghị hành động:

  1. Rà soát ngay từ bây giờ, dù còn thời gian chuyển tiếp: Dù Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2027 và có thêm 12 tháng chuyển tiếp cho sản phẩm đã tự công bố, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất nên chủ động rà soát chỉ tiêu chất lượng sản phẩm ngay từ bây giờ để có đủ thời gian điều chỉnh công thức, quy trình sản xuất nếu cần.
  2. Đặc biệt lưu ý ngưỡng methanol theo đúng nhóm sản phẩm: Xác định chính xác sản phẩm của mình thuộc nhóm nào (rượu chưng cất từ ngũ cốc, rượu trái cây, rượu vang mạnh…) để áp dụng đúng ngưỡng methanol cho phép, tránh nhầm lẫn dẫn đến vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm.
  3. Chuẩn bị hồ sơ công bố sản phẩm và ghi nhãn đúng quy định: Đối chiếu với Nghị định số 37/2026/NĐ-CP về ghi nhãn và thực hiện công bố sản phẩm trước khi đưa hàng hóa ra thị trường theo đúng Quy chuẩn kỹ thuật mới.
  4. Người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm đã công bố hợp quy, có nhãn mác rõ ràng: Hạn chế sử dụng rượu không rõ nguồn gốc, không nhãn mác, đặc biệt là rượu ngâm ủ thủ công không qua kiểm nghiệm, để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Thông điệp nhân văn: “Một chén rượu, một ly bia chỉ thực sự trọn vẹn niềm vui khi đi cùng sự an toàn. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đồ uống có cồn không nhằm hạn chế văn hóa ẩm thực truyền thống, mà là lời cam kết bảo vệ sức khỏe cộng đồng, để mỗi cuộc vui không phải đánh đổi bằng rủi ro sức khỏe.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.

Để lại một bình luận