THÔNG TƯ 36/2026/TT-BXD: BƯỚC NGOẶT TRONG QUẢN LÝ CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG – NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT GÌ?

THÔNG TƯ 36/2026/TT-BXD: BƯỚC NGOẶT TRONG QUẢN LÝ CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG – NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT GÌ?

Trong bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách và chuyển đổi số, việc quản lý chi phí đầu tư xây dựng đóng vai trò then chốt quyết định sự thành bại của dự án và hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Ngày 26/06/2026, Bộ Xây dựng đã chính thức ban hành Thông tư số 36/2026/TT-BXD hướng dẫn một số nội dung, phương pháp xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Dưới góc nhìn tích hợp Pháp luật – Tâm lý – Quản trị của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị, bài viết này sẽ giải mã những nội dung quan trọng nhất của Thông tư 36/2026/TT-BXD và mang đến những lời khuyên thiết thực cho cộng đồng.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG “ĐIỂM NGHẼN” TRONG QUẢN LÝ CHI PHÍ XÂY DỰNG

Trước đây, quá trình lập và quản lý tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng thường đối mặt với các vấn đề:

1. Sự thiếu đồng bộ trong phương pháp xác định chi phí giữa các công trình, đặc biệt là các hạng mục tạm, phụ trợ.
2. Khó khăn trong việc cập nhật giá nhân công, vật liệu theo thị trường, dẫn đến dự toán không sát thực tế.
3. Tâm lý lo ngại về thủ tục điều chỉnh dự án khi có biến động giá hoặc thay đổi phạm vi công việc.

Thông tư 36/2026/TT-BXD ra đời như một “lá chắn pháp lý” kịp thời, tháo gỡ các điểm nghẽn này, tạo hành lang minh bạch cho chủ đầu tư và nhà thầu.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – NHỮNG ĐIỂM CỐT LÕI CỦA THÔNG TƯ 36/2026/TT-BXD

Thông tư 36/2026/TT-BXD (có hiệu lực từ ngày 01/07/2026) đặt ra các quy định cụ thể:

1. Xác định rõ thành phần chi phí xây dựng: Điều 4 quy định chi tiết về chi phí xây dựng công trình, bao gồm chi phí nhà tạm để ở và điều hành thi công, kho bãi, máy móc thi công… Điều này giúp chủ đầu tư xác định chính xác hơn các khoản mục chi phí thực tế phục vụ thi công, tránh bỏ sót hoặc tính trùng.
2. Chuyển đổi định mức nhân công theo nhóm: Một điểm đặc biệt quan trọng tại Điều 10: Đối với các định mức do Bộ quản lý công trình xây dựng chuyên ngành và UBND cấp tỉnh ban hành trước 01/07/2026, phải thực hiện chuyển đổi thành phần hao phí nhân công theo nhóm quy định tại Thông tư 37/2026/TT-BXD trước ngày 01/09/2026.
3. Cơ chế điều chỉnh dự toán linh hoạt: Điều 6 và Điều 7 hướng dẫn chi tiết về việc điều chỉnh dự toán xây dựng công trình và dự toán gói thầu, tạo điều kiện thuận lợi cho chủ đầu tư chủ động xử lý các tình huống phát sinh trước và sau khi ký hợp đồng, bảo đảm mục tiêu và tiến độ dự án.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA” TỪ CHUYÊN GIA

Dưới góc độ tích hợp, ThS. Nguyễn Hữu Long nhận định:

1. Về quản trị: Thông tư tăng cường việc thu thập, tổng hợp và công bố thông tin về giá xây dựng, đồng thời quy định thời điểm công bố chỉ số giá xây dựng theo quý, năm và trường hợp theo tháng.
2. Về tâm lý xã hội: Việc quy định rõ phương pháp xác định chi phí giúp giảm bớt sự mơ hồ, từ đó giảm áp lực, lo âu cho nhà thầu và các bên liên quan khi đối mặt với các cơ quan thẩm tra, quyết toán vốn.
3. Về giáo dục tính tuân thủ: Các quy định về thời hạn chuyển đổi định mức (trước 01/09/2026) giáo dục ý thức tự giác, trách nhiệm thực thi đúng lộ trình pháp luật của các đơn vị chuyên môn.
4. LỜI KHUYÊN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để tối ưu hóa quy trình quản lý chi phí theo Thông tư 36, các chủ đầu tư và doanh nghiệp cần:

1. Rà soát ngay danh mục định mức: Các Bộ ngành, địa phương cần ưu tiên rà soát và chuyển đổi định mức nhân công về nhóm theo Thông tư 37 trước hạn chót 01/09/2026.
2. Tăng cường ứng dụng số: Sử dụng các hệ thống thông tin, dữ liệu về định mức, giá xây dựng để cập nhật mặt bằng giá thị trường, đảm bảo dự toán sát với thực tế.
3. Khuyến khích phối hợp: Nhà thầu và đơn vị cung ứng vật liệu được khuyến khích chia sẻ thông tin về giá và thị trường cho Sở Xây dựng, nhằm hỗ trợ cơ quan này có cái nhìn toàn diện và kịp thời cho công tác công bố giá trên địa bàn. Đây là hoạt động tự nguyện mang tính xây dựng.

Thông điệp nhân văn: “Quản lý chi phí không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là quản trị niềm tin. Thông tư 36/2026/TT-BXD là công cụ để xây dựng một môi trường đầu tư xây dựng công bằng, minh bạch và hiệu quả.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

​Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

​Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.