Phổ biến chính sách pháp luật (Chính phủ), Tin tức
THÔNG TƯ 114/2026/TT-BTC: BƯỚC RÀ SOÁT, TINH GỌN QUY ĐỊNH VỀ PHỤ CẤP CHỨC VỤ VÀ VỊ TRÍ VIỆC LÀM TRONG NGÀNH TÀI CHÍNH
Th8
THÔNG TƯ 114/2026/TT-BTC: BƯỚC RÀ SOÁT, TINH GỌN QUY ĐỊNH VỀ PHỤ CẤP CHỨC VỤ VÀ VỊ TRÍ VIỆC LÀM TRONG NGÀNH TÀI CHÍNH
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 114/2026/TT-BTC ngày 31/7/2026, quyết định bãi bỏ toàn bộ hai Thông tư liên quan đến phụ cấp chức vụ lãnh đạo và vị trí việc làm công chức nghiệp vụ chuyên ngành tài chính. Với việc có hiệu lực từ ngày 15/9/2026, văn bản là một bước trong quá trình rà soát, xử lý và hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm các quy định về tổ chức bộ máy, vị trí việc làm và chế độ đối với cán bộ, công chức phù hợp với hệ thống pháp luật hiện hành.
I. NHỮNG NỘI DUNG ĐÁNG CHÚ Ý CỦA THÔNG TƯ 114/2026/TT-BTC
- Bãi bỏ toàn bộ 02 Thông tư đã được ban hành trước đây
Nội dung cốt lõi của Thông tư 114/2026/TT-BTC nằm ngay tại Điều 1: bãi bỏ toàn bộ 02 Thông tư do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
Cụ thể:
- Thông tư số 22/2005/TT-BTC ngày 30/3/2005 quy định cụ thể về phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các tổ chức chuyên ngành thuộc Bộ Tài chính.
- Thông tư số 54/2023/TT-BTC ngày 15/8/2023 hướng dẫn về vị trí việc làm công chức nghiệp vụ chuyên ngành tài chính trong cơ quan, tổ chức thuộc ngành, lĩnh vực tài chính.
Quy định này được thể hiện trực tiếp tại Điều 1 Thông tư 114/2026/TT-BTC.
Điểm cần nhấn mạnh là đây là một Thông tư bãi bỏ, chứ không phải văn bản đặt ra một chế độ phụ cấp mới hoặc một hệ thống vị trí việc làm mới.
- Vì sao cần bãi bỏ các quy định cũ?
Thông tư 114/2026/TT-BTC được ban hành trong bối cảnh hệ thống pháp luật về tổ chức bộ máy, vị trí việc làm và chế độ tiền lương, phụ cấp tiếp tục được rà soát, cập nhật.
Đáng chú ý, Thông tư 114/2026/TT-BTC dẫn chiếu đến Nghị định 361/2025/NĐ-CP về vị trí việc làm công chức, đồng thời căn cứ vào các quy định hiện hành về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.
Điều đó cho thấy việc bãi bỏ hai Thông tư không đơn thuần là “xóa văn bản cũ”, mà còn phản ánh yêu cầu đồng bộ hóa hệ thống pháp luật, tránh tình trạng nhiều tầng quy định cùng điều chỉnh một vấn đề nhưng được ban hành ở những thời điểm khác nhau.
- Bãi bỏ Thông tư 22/2005/TT-BTC: tác động đến quy định về phụ cấp chức vụ
Thông tư 22/2005/TT-BTC được ban hành từ năm 2005, quy định cụ thể về phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các tổ chức chuyên ngành thuộc Bộ Tài chính.
Sau khi Thông tư 114/2026/TT-BTC có hiệu lực, văn bản này sẽ được bãi bỏ toàn bộ.
Điều này cần được hiểu chính xác: việc bãi bỏ Thông tư 22/2005/TT-BTC không đồng nghĩa với việc mọi chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong hệ thống tài chính đương nhiên bị xóa bỏ.
Chế độ tiền lương, phụ cấp và quyền lợi của cán bộ, công chức phải được xác định trên cơ sở các văn bản pháp luật hiện hành có liên quan và quy định áp dụng đối với từng đối tượng.
Đây là điểm rất quan trọng để tránh cách hiểu đơn giản rằng “bãi bỏ Thông tư = bãi bỏ toàn bộ chế độ phụ cấp”.
- Bãi bỏ Thông tư 54/2023/TT-BTC về vị trí việc làm
Thông tư thứ hai bị bãi bỏ là Thông tư 54/2023/TT-BTC, văn bản hướng dẫn về vị trí việc làm công chức nghiệp vụ chuyên ngành tài chính trong cơ quan, tổ chức thuộc ngành, lĩnh vực tài chính.
Việc bãi bỏ văn bản này cần được nhìn trong mối liên hệ với Nghị định 361/2025/NĐ-CP về vị trí việc làm công chức, được chính Thông tư 114/2026/TT-BTC dẫn chiếu làm một trong những căn cứ ban hành.
Như vậy, một vấn đề quan trọng đặt ra đối với các cơ quan, đơn vị là phải chuyển từ việc dựa vào văn bản cũ sang hệ thống căn cứ pháp lý mới đang có hiệu lực khi xác định, quản lý và thực hiện vị trí việc làm.
- Thông tư không có hiệu lực ngay khi được ban hành
Thông tư 114/2026/TT-BTC được ký ngày 31/7/2026, nhưng có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.
Đây là điểm đặc biệt cần lưu ý.
Khoảng thời gian từ ngày ban hành đến ngày có hiệu lực là thời gian để các cơ quan, đơn vị liên quan chủ động rà soát, cập nhật quy trình và chuẩn bị việc thực hiện.
II. NHỮNG ĐIỀU CƠ QUAN, ĐƠN VỊ VÀ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẦN BIẾT
- Thông tư 114/2026/TT-BTC chưa làm thay đổi ngay từ ngày 31/7/2026
Mặc dù được ban hành ngày 31/7/2026, Thông tư chỉ bắt đầu có hiệu lực từ 15/9/2026.
Do đó, trong khoảng thời gian trước ngày 15/9/2026, các cơ quan, tổ chức cần xác định quy định đang áp dụng theo hệ thống pháp luật hiện hành tại từng thời điểm.
Đây là nguyên tắc cơ bản của áp dụng pháp luật theo thời gian.
- Hai văn bản cũ sẽ bị bãi bỏ toàn bộ
Từ ngày 15/9/2026, hai văn bản sau đây không còn là căn cứ áp dụng:
Thông tư 22/2005/TT-BTC và Thông tư 54/2023/TT-BTC.
Các cơ quan, đơn vị cần rà soát những quy trình, tài liệu, hướng dẫn nội bộ đang dẫn chiếu trực tiếp đến hai Thông tư này.
- Không nên hiểu việc bãi bỏ là “xóa bỏ mọi chế độ”
Đây là nội dung cần đặc biệt tuyên truyền để tránh hiểu sai.
Thông tư 114/2026/TT-BTC bãi bỏ hai văn bản, chứ bản thân Thông tư không quy định rằng toàn bộ chế độ phụ cấp chức vụ hoặc toàn bộ hệ thống vị trí việc làm trong ngành tài chính bị bãi bỏ.
Khi xác định quyền, nghĩa vụ hoặc chế độ của một cá nhân, cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ vào hệ thống quy định hiện hành có liên quan.
- Cơ quan, đơn vị phải chủ động rà soát văn bản nội bộ
Các đơn vị thuộc Bộ Tài chính và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm thi hành Thông tư.
Đặc biệt, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ và Thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tài chính được xác định trách nhiệm thi hành theo Điều 2 của Thông tư.
- Đây là một bước trong quá trình tinh gọn hệ thống pháp luật
Việc bãi bỏ các văn bản không còn phù hợp giúp giảm số lượng quy định phải tra cứu, hạn chế nguy cơ áp dụng chồng chéo và góp phần làm rõ căn cứ pháp lý hiện hành.
Đối với cán bộ, công chức, điều này cũng đặt ra yêu cầu chủ động cập nhật pháp luật, thay vì tiếp tục sử dụng những tài liệu hướng dẫn đã hết hiệu lực.
05 ĐIỀU CẦN NHỚ VỀ THÔNG TƯ 114/2026/TT-BTC
- Thông tư được Bộ Tài chính ban hành ngày 31/7/2026.
- Thông tư có hiệu lực từ 15/9/2026, không phải ngay ngày ban hành.
- Bãi bỏ toàn bộ Thông tư 22/2005/TT-BTC về phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các tổ chức chuyên ngành thuộc Bộ Tài chính.
- Bãi bỏ toàn bộ Thông tư 54/2023/TT-BTC về vị trí việc làm công chức nghiệp vụ chuyên ngành tài chính.
- Việc bãi bỏ hai Thông tư không đồng nghĩa với việc mọi chế độ phụ cấp hoặc vị trí việc làm đương nhiên bị xóa bỏ; cần xác định căn cứ pháp lý hiện hành áp dụng cho từng trường hợp.
III. GÓC NHÌN VÀ NHẬN ĐỊNH CỦA THS. NGUYỄN HỮU LONG
Theo ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, điểm đáng chú ý của Thông tư 114/2026/TT-BTC không nằm ở việc văn bản quy định thêm một chế độ mới, mà nằm ở giá trị của hoạt động rà soát và tinh gọn hệ thống pháp luật.
Trong quản lý nhà nước, một hệ thống pháp luật tốt không nhất thiết phải là hệ thống có thật nhiều văn bản. Điều quan trọng hơn là các quy định phải rõ ràng, thống nhất, dễ tra cứu và có khả năng áp dụng trên thực tế.
“Bãi bỏ đúng lúc” cũng là một hình thức hoàn thiện pháp luật
Theo ThS. Nguyễn Hữu Long, việc bãi bỏ một văn bản không còn phù hợp cần được nhìn nhận là một hoạt động bình thường trong quá trình phát triển của hệ thống pháp luật.
Pháp luật luôn vận động cùng với tổ chức bộ máy, chính sách tiền lương, vị trí việc làm và yêu cầu quản trị nhà nước.
Khi các căn cứ pháp lý nền tảng đã thay đổi, việc tiếp tục duy trì những văn bản hướng dẫn cũ có thể tạo ra sự chồng chéo hoặc khó khăn trong áp dụng.
Vì vậy, “ban hành mới” và “bãi bỏ cái không còn phù hợp” phải được thực hiện song song.
Tránh một cách hiểu sai rất phổ biến
Một trong những rủi ro khi tuyên truyền các văn bản bãi bỏ là người đọc dễ suy luận:
“Bãi bỏ Thông tư về phụ cấp chức vụ thì phụ cấp chức vụ cũng bị bãi bỏ.”
Cách hiểu này chưa chính xác.
Cần phân biệt giữa văn bản quy định/hướng dẫn và chế độ pháp lý được quy định trong toàn bộ hệ thống pháp luật.
Một Thông tư bị bãi bỏ không có nghĩa mọi quyền lợi liên quan đến nội dung của Thông tư tự động chấm dứt nếu những quyền lợi đó còn được quy định bởi văn bản pháp luật khác đang có hiệu lực.
Cần chuyển từ “nhớ văn bản” sang “hiểu hệ thống pháp luật”
Theo ThS. Nguyễn Hữu Long, đối với cán bộ, công chức và người làm công tác pháp chế, việc cập nhật pháp luật hiện nay không nên chỉ dừng ở việc ghi nhớ số hiệu văn bản.
Điều quan trọng hơn là phải biết:
Văn bản nào đang có hiệu lực → văn bản nào bị bãi bỏ → văn bản nào thay thế → căn cứ pháp lý nào đang điều chỉnh vấn đề → thời điểm nào bắt đầu áp dụng.
Đây là kỹ năng pháp lý thiết yếu trong bối cảnh hệ thống pháp luật liên tục được rà soát và hoàn thiện.
Khuyến nghị đối với cơ quan, đơn vị
Trước ngày 15/9/2026, các cơ quan, đơn vị liên quan nên thực hiện ít nhất 04 việc:
Một là, rà soát toàn bộ tài liệu nội bộ đang dẫn chiếu Thông tư 22/2005/TT-BTC và Thông tư 54/2023/TT-BTC.
Hai là, xác định văn bản pháp lý hiện hành thay thế hoặc làm căn cứ cho từng nội dung cụ thể.
Ba là, cập nhật quy trình, biểu mẫu và tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ nếu có liên quan.
Bốn là, phổ biến cho cán bộ, công chức để tránh tiếp tục viện dẫn văn bản đã bị bãi bỏ sau ngày 15/9/2026.
KẾT LUẬN
Thông tư 114/2026/TT-BTC là một văn bản có dung lượng quy định không lớn nhưng mang ý nghĩa đáng chú ý trong quá trình rà soát, tinh gọn và đồng bộ hóa hệ thống pháp luật về tổ chức, vị trí việc làm và chế độ trong ngành tài chính.
Việc bãi bỏ Thông tư 22/2005/TT-BTC và Thông tư 54/2023/TT-BTC cho thấy pháp luật không chỉ được hoàn thiện bằng việc ban hành các quy định mới, mà còn bằng việc loại bỏ những quy định không còn phù hợp.
Điểm quan trọng nhất đối với người áp dụng pháp luật là phải ghi nhớ ngày 15/9/2026 – thời điểm Thông tư 114/2026/TT-BTC chính thức có hiệu lực.
Từ thời điểm này, việc viện dẫn và áp dụng hai Thông tư 22/2005/TT-BTC và 54/2023/TT-BTC cần được chấm dứt theo quy định của Thông tư mới.
Trong một hệ thống pháp luật hiện đại, một quy định rõ ràng, một căn cứ đúng và một cách áp dụng thống nhất chính là nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ, công chức.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.