TẠM NGỪNG KINH DOANH TẠM NHẬP, TÁI XUẤT, CHUYỂN KHẨU PHẾ LIỆU VÀ HÀNG HÓA ĐÃ QUA SỬ DỤNG THEO THÔNG TƯ 41/2026/TT-BCT

TẠM NGỪNG KINH DOANH TẠM NHẬP, TÁI XUẤT, CHUYỂN KHẨU PHẾ LIỆU VÀ HÀNG HÓA ĐÃ QUA SỬ DỤNG THEO THÔNG TƯ 41/2026/TT-BCT

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xu thế phát triển kinh tế xanh, bền vững và bảo vệ môi trường sống, việc kiểm soát các luồng hàng hóa trung chuyển quốc tế (tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu) là một nhiệm vụ chiến lược. Ngày 22/07/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 41/2026/TT-BCT quy định Danh mục phế liệu và Danh mục hàng hóa đã qua sử dụng tạm ngừng kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu.

Dưới góc nhìn tích hợp Pháp luật – Tâm lý xã hội – Giáo dục cộng đồng, ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích những điểm cốt lõi nhất của Thông tư nhằm giúp cộng đồng doanh nghiệp và người dân hiểu đúng, làm đúng và tự giác tuân thủ.

1. BỐI CẢNH & Ý NGHĨA PHÁP LÝ CỦA THÔNG TƯ 41/2026/TT-BCT

Hoạt động tạm nhập tái xuất và chuyển khẩu mang lại nguồn thu logistics cho đất nước. Tuy nhiên, nếu không kiểm soát chặt chẽ, Việt Nam rất dễ trở thành “bãi thải công nghiệp” hoặc “điểm trung chuyển rác thải” nguy hại.

Thông tư 41/2026/TT-BCT ban hành căn cứ trên Luật Quản lý ngoại thương 2017, Nghị định 40/2025/NĐ-CP, Nghị định 292/2026/NĐ-CP, chính thức thay thế Thông tư 18/2024/TT-BCT và bãi bỏ các quy định cũ tại Thông tư 12/2018/TT-BCT, Thông tư 08/2023/TT-BCT.

1. 5 ĐIỂM CỐT LÕI QUAN TRỌNG NHẤT CỦA THÔNG TƯ 41/2026/TT-BCT
2. Đối tượng áp dụng toàn diện (Điều 2)

• Thương nhân kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu.
• Cơ quan, tổ chức quản lý hoạt động ngoại thương.
• Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

2. Ngoại lệ quan trọng đối với Chuyển khẩu thẳng (Khoản 3 Điều 3)

Danh mục tạm ngừng KHÔNG ÁP DỤNG đối với trường hợp chuyển khẩu hàng hóa vận chuyển thẳng từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu, không đi qua cửa khẩu Việt Nam.

• Góc nhìn chuyên gia: Quy định này rất tinh tế, vừa bảo vệ môi trường lãnh thổ Việt Nam, vừa không làm cản trở hoạt động thương mại trung chuyển quốc tế thuần túy của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.

3. Hai Danh mục hàng hóa bị Tạm ngừng (Phụ lục I & Phụ lục II)

• Phụ lục I – Danh mục Phế liệu: Phế liệu cao su (mã 4004), tơ tằm, lông cừu, bông, xơ nhân tạo (Chương 50, 51, 52, 55); vải vụn, dây thừng cũ (mã 6310); xỉ, tro, cặn luyện kim (mã 2618, 2619, 2620); phế liệu kim loại hiếm (Titanium, Hafni, Crôm, Beryli, Cađimi…).
• Phụ lục II – Danh mục Hàng hóa đã qua sử dụng: Đồ nhựa, đồ dùng nhà bếp, thiết bị vệ sinh cũ (Chương 39, 44, 69, 73, 74, 76); Quần áo, vải vóc, giày dép, vali, mũ nỉ cũ (Chương 57, 58, 60, 61, 62, 64); Thiết bị điện – điện tử gia dụng cũ (máy lạnh, máy giặt, tủ lạnh, tai nghe, đồ âm thanh, bóng đèn) (Chương 84, 85); Mô tô, xe máy, xe đạp cũ, bàn ghế, đệm, đồ chơi điện tử cũ (Chương 87, 91, 94, 95).

4. Hiệu lực thi hành có lộ trình cụ thể (Điều 6)

Thông tư có hiệu lực từ ngày 05/09/2026 đến hết ngày 31/12/2029. Việc quy định rõ thời hạn áp dụng giúp Nhà nước linh hoạt điều chỉnh chính sách theo từng giai đoạn phát triển kinh tế – xã hội.

5. Điều khoản chuyển tiếp hợp tình, hợp lý (Điều 5)

Lô hàng phế liệu, hàng cũ đã hoàn tất thủ tục hải quan tạm nhập, chuyển khẩu trước ngày 05/09/2026 tiếp tục được tái xuất, chuyển khẩu theo quy định tại thời điểm làm thủ tục. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh tổn thất tài chính cho doanh nghiệp.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ & GIÁO DỤC CỘNG ĐỒNG

1. Chuyển dịch tâm lý từ “Lợi ích ngắn hạn” sang “Trách nhiệm bền vững”: Doanh nghiệp cần vượt qua tâm lý chạy theo lợi nhuận trước mắt từ việc trung chuyển rác thải/đồ cũ để chuyển hướng sang kinh doanh hàng hóa sạch, an toàn và phát triển bền vững.
2. Nâng cao văn hóa tự giác tuân thủ: Khi người dân và doanh nghiệp thấu hiểu tác hại ô nhiễm của phế liệu và đồ điện tử cũ, sự tuân thủ sẽ trở thành thói quen tự giác thay vì đối phó.
3. LỜI KHUYÊN HÀNH ĐỘNG CHO DOANH NGHIỆP & CỘNG ĐỒNG
4. Rà soát danh mục hàng hóa: Kiểm tra kỹ mã HS các lô hàng dự kiến tạm nhập tái xuất sau ngày 05/09/2026 đối với Phụ lục I & II.
5. Đẩy nhanh lô hàng chuyển tiếp: Khẩn trương hoàn thành thủ tục hải quan cho các đơn hàng đang triển khai trước ngày 05/09/2026.
6. Chuyển đổi phương thức kinh doanh: Tận dụng hình thức “chuyển khẩu thẳng” (không qua cửa khẩu Việt Nam) để giữ kết nối thương mại quốc tế.
7. Phản ánh vướng mắc: Kịp thời phản ánh bằng văn bản về Cục Xuất nhập khẩu – Bộ Công Thương nếu gặp phát sinh kỹ thuật.

THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN PHÁP LÝ – TÂM LÝ:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của _cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ với chúng tôi qua hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.