NGHỊ QUYẾT 66.18/2026/NQ-CP: BƯỚC ĐỘT PHÁ TRONG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH – NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP ĐƯỢC HƯỞNG LỢI GÌ?

NGHỊ QUYẾT 66.18/2026/NQ-CP: BƯỚC ĐỘT PHÁ TRONG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH – NGƯỜI DÂN VÀ DOANH NGHIỆP ĐƯỢC HƯỞNG LỢI GÌ?

Trong nhiều năm qua, thủ tục hành chính rườm rà, điều kiện kinh doanh chồng chéo và cơ chế quản lý còn nặng về tiền kiểm đã trở thành một trong những rào cản lớn đối với người dân và doanh nghiệp. Không ít cá nhân phải đi lại nhiều lần để hoàn thành một thủ tục; doanh nghiệp mất hàng tuần, thậm chí hàng tháng chỉ để xin các loại giấy phép, làm tăng chi phí tuân thủ và giảm sức cạnh tranh.

Nhằm tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, ngày 18/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Đây là một trong những nghị quyết có phạm vi cải cách rộng nhất, tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị, bài viết dưới đây sẽ giúp cộng đồng hiểu rõ những điểm mới quan trọng của Nghị quyết và biết cách tận dụng hiệu quả các chính sách cải cách mà Chính phủ đang triển khai.

I. BỐI CẢNH THỰC TIỄN – KHI THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TRỞ THÀNH “RÀO CẢN VÔ HÌNH”

Trong thực tế, rất nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân từng gặp khó khăn khi thực hiện các thủ tục hành chính.

Chẳng hạn, một doanh nghiệp nhỏ muốn mở rộng hoạt động sản xuất thường phải thực hiện đồng thời nhiều thủ tục xin phép tại các cơ quan khác nhau, từ điều kiện kinh doanh, phòng cháy chữa cháy, kiểm định kỹ thuật đến các giấy phép chuyên ngành. Chỉ cần thiếu một loại giấy tờ hoặc phải bổ sung hồ sơ, quá trình giải quyết có thể kéo dài nhiều tuần, làm chậm tiến độ đầu tư và phát sinh đáng kể chi phí.

Ở góc độ người dân, nhiều thủ tục hành chính vẫn yêu cầu nộp lại các giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có hoặc phải thực hiện theo địa giới hành chính, khiến việc đi lại, chờ đợi và hoàn thiện hồ sơ trở nên tốn thời gian, công sức.

Không chỉ gây áp lực về kinh tế, những thủ tục kéo dài còn tạo tâm lý e ngại khi tiếp cận cơ quan công quyền, làm giảm niềm tin của người dân vào hiệu quả cải cách hành chính.

Chính vì vậy, Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP được ban hành với mục tiêu tạo lập môi trường hành chính thông thoáng hơn thông qua phân quyền mạnh hơn cho địa phương, cắt giảm thủ tục không cần thiết, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT CỦA NGHỊ QUYẾT 66.18/2026/NQ-CP

Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP không chỉ đơn thuần là một văn bản về cải cách thủ tục hành chính mà còn thể hiện tư duy quản trị hiện đại của Chính phủ, chuyển mạnh từ mô hình quản lý hành chính truyền thống sang mô hình quản trị phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Dưới đây là những nội dung cốt lõi mà mỗi cá nhân, tổ chức cần quan tâm:

1. Phân quyền mạnh hơn cho địa phương – Rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân

Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị quyết là đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền địa phương trong giải quyết nhiều thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực quản lý của các bộ, ngành. Việc phân quyền này giúp địa phương chủ động hơn trong giải quyết hồ sơ, giảm tình trạng phải xin ý kiến nhiều cấp, qua đó rút ngắn thời gian xử lý và nâng cao trách nhiệm của cơ quan thực thi.

Đối với người dân và doanh nghiệp, điều này đồng nghĩa với việc nhiều thủ tục sẽ được giải quyết ngay tại địa phương mà không phải chờ cơ quan trung ương xem xét như trước đây.

2. Cắt giảm, đơn giản hóa hàng loạt thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh

Nghị quyết quy định việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong phạm vi quản lý của 11 bộ, ngành, bao gồm Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nhiều thủ tục được bãi bỏ hoặc đơn giản hóa như:

• Bãi bỏ một số giấy phép, giấy chứng nhận và điều kiện kinh doanh không còn phù hợp.
• Loại bỏ các thành phần hồ sơ trùng lặp, giảm số lượng giấy tờ phải nộp.
• Đơn giản hóa quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hành chính.
• Chuyển một số thủ tục từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Đây là bước cải cách có ý nghĩa lớn trong việc giảm chi phí tuân thủ pháp luật, tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho xã hội.

3. Xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và không phụ thuộc địa giới hành chính

Nghị quyết xác định rõ mục tiêu tiếp tục đổi mới cơ chế một cửa, một cửa liên thông, bảo đảm công khai, minh bạch và tối ưu hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính.

Đặc biệt, việc thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính sẽ giúp người dân có thể tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và xây dựng Chính phủ điện tử.

Điều này góp phần:

• Giảm tình trạng người dân phải đi lại nhiều nơi.
• Hạn chế hồ sơ giấy không cần thiết.
• Tăng tính minh bạch và khả năng giám sát trong giải quyết thủ tục hành chính.
• Nâng cao chất lượng phục vụ của cơ quan nhà nước.

4. Bảo đảm tổ chức thực hiện đồng bộ và hiệu quả

Để Nghị quyết đi vào cuộc sống, Chính phủ giao trách nhiệm cụ thể cho các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trong việc hướng dẫn, tổ chức triển khai, rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và công bố kịp thời các thủ tục hành chính đã được sửa đổi, bổ sung.

Đồng thời, các bộ, ngành có trách nhiệm xây dựng hoặc tham mưu ban hành các văn bản pháp luật cần thiết để bảo đảm các nội dung cải cách có hiệu lực đầy đủ trước ngày 01/3/2027.

Việc quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc bảo đảm cải cách hành chính không chỉ dừng lại ở chủ trương mà phải được triển khai thống nhất, đồng bộ và mang lại hiệu quả thực chất cho người dân và doanh nghiệp.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH KHÔNG CHỈ LÀ CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT

Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, giá trị lớn nhất của Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP không chỉ nằm ở việc cắt giảm một số thủ tục hay điều kiện kinh doanh, mà còn ở việc thay đổi tư duy quản trị nhà nước, xây dựng niềm tin của người dân đối với nền hành chính và tạo động lực cho sự phát triển bền vững của xã hội.

1. Góc nhìn Tâm lý xã hội: Khi thủ tục hành chính trở nên thân thiện, niềm tin của người dân được củng cố

Trong thực tế, không ít người dân và doanh nghiệp vẫn còn tâm lý “ngại làm thủ tục”, bởi họ lo ngại phải đi lại nhiều lần, hồ sơ phức tạp hoặc mất nhiều thời gian chờ đợi.

Tâm lý này nếu kéo dài sẽ dẫn đến việc nhiều cá nhân, tổ chức chậm thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý của mình, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đầu tư, kinh doanh cũng như việc tiếp cận các dịch vụ công.

Việc Chính phủ chủ trương phân quyền mạnh hơn cho địa phương, cắt giảm thủ tục không cần thiết và đơn giản hóa quy trình giải quyết hồ sơ sẽ góp phần giảm áp lực tâm lý cho người dân khi tiếp xúc với cơ quan hành chính. Khi thủ tục được thực hiện nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện, người dân sẽ cảm nhận rõ hơn vai trò phục vụ của bộ máy nhà nước thay vì chỉ coi đó là cơ quan quản lý.

Nói cách khác, cải cách thủ tục hành chính không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn góp phần hình thành niềm tin xã hội, yếu tố vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của một quốc gia hiện đại.

2. Góc nhìn Giáo dục pháp luật: Hình thành văn hóa tuân thủ thay vì đối phó

Một nền hành chính hiện đại không thể chỉ dựa vào sự kiểm soát của Nhà nước mà cần được xây dựng trên nền tảng ý thức tự giác chấp hành pháp luật của mỗi công dân và doanh nghiệp.

Thông qua việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP gửi đi thông điệp rõ ràng rằng: Nhà nước sẵn sàng tạo thuận lợi tối đa cho người dân, nhưng đồng thời cũng yêu cầu người dân phải nâng cao trách nhiệm trong việc kê khai trung thực, cung cấp thông tin chính xác và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Đây chính là phương thức giáo dục pháp luật hiệu quả nhất: không chỉ tuyên truyền bằng lời nói mà còn tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi để mỗi người tự giác thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

Từ đó, từng bước hình thành văn hóa pháp quyền, nơi mọi chủ thể đều hiểu rằng tuân thủ pháp luật không phải là gánh nặng mà là điều kiện để phát triển ổn định và bền vững.

3. Góc nhìn Quản trị công: Chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”

Điểm đáng chú ý nhất của Nghị quyết là sự thay đổi trong tư duy quản trị nhà nước.

Nếu trước đây, nhiều thủ tục hành chính được thiết kế theo hướng kiểm soát chặt chẽ ngay từ đầu, yêu cầu nhiều loại giấy phép, nhiều tầng nấc xét duyệt thì nay, Chính phủ từng bước chuyển sang mô hình quản trị hiện đại, trong đó:

• Phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương.
• Tăng cường phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính.
• Giảm can thiệp hành chính không cần thiết, đồng thời tăng cường hậu kiểm nhằm bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.

Tư duy này hoàn toàn phù hợp với xu hướng quản trị công của nhiều quốc gia phát triển, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo chất lượng của nền hành chính.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ THS. NGUYỄN HỮU LONG

Để Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP thực sự phát huy hiệu quả trong thực tiễn, không chỉ cơ quan nhà nước mà mỗi người dân, doanh nghiệp cũng cần chủ động thay đổi tư duy và phương thức thực hiện thủ tục hành chính. Dưới góc nhìn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, cộng đồng cần lưu ý một số giải pháp sau:

1. Chủ động cập nhật các quy định mới và lựa chọn đúng cơ quan có thẩm quyền

Do Nghị quyết thực hiện mạnh mẽ việc phân quyền cho chính quyền địa phương, nhiều thủ tục trước đây thuộc thẩm quyền của bộ, ngành trung ương sẽ được giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan chuyên môn địa phương giải quyết. Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu cơ quan có thẩm quyền trước khi nộp hồ sơ để tránh mất thời gian đi lại hoặc nộp sai nơi tiếp nhận.

2. Ưu tiên sử dụng dịch vụ công trực tuyến và hồ sơ điện tử

Một trong những mục tiêu lớn của cải cách hành chính là xây dựng nền hành chính số. Do đó, người dân nên ưu tiên thực hiện thủ tục thông qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của địa phương khi thủ tục đã được cung cấp trực tuyến.

Việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại mà còn góp phần hạn chế sai sót trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, đồng thời tăng tính minh bạch và khả năng theo dõi tiến độ giải quyết.

3. Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy “xin phép” sang tư duy “tuân thủ pháp luật”

Việc cắt giảm điều kiện kinh doanh không có nghĩa là doanh nghiệp được phép lơ là trong việc chấp hành pháp luật. Ngược lại, khi Nhà nước giảm bớt các thủ tục tiền kiểm, trách nhiệm tự kiểm soát và tuân thủ của doanh nghiệp sẽ ngày càng cao hơn.

Doanh nghiệp cần:

• Thường xuyên rà soát các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực hoạt động.
• Xây dựng hệ thống quản trị tuân thủ nội bộ.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu để sẵn sàng phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra khi cần thiết.
• Chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý thay vì chỉ xử lý khi vi phạm đã xảy ra.

Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh hiện đại.

4. Cơ quan nhà nước cần lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng phục vụ

Theo quan điểm của ThS. Nguyễn Hữu Long, cải cách thủ tục hành chính sẽ chỉ thực sự thành công khi mỗi cán bộ, công chức thay đổi tư duy từ “quản lý” sang “phục vụ”.

Bên cạnh việc thực hiện đúng quy định pháp luật, đội ngũ cán bộ cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, hướng dẫn người dân tận tình, giải quyết hồ sơ đúng thời hạn và công khai, minh bạch trong mọi quy trình.

Một nền hành chính hiện đại không chỉ được đánh giá bằng số lượng thủ tục được cắt giảm mà còn bằng mức độ hài lòng, niềm tin và sự thuận tiện mà người dân, doanh nghiệp cảm nhận được trong quá trình tiếp cận dịch vụ công.

THÔNG ĐIỆP TỪ CHUYÊN GIA

ThS. Nguyễn Hữu Long chia sẻ:

“Cải cách hành chính không đơn thuần là cắt giảm giấy tờ hay rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ. Giá trị cốt lõi của cải cách là xây dựng một nền hành chính phục vụ, nơi người dân và doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm của mọi chính sách. Khi thủ tục được đơn giản hóa, niềm tin được củng cố; khi niềm tin được củng cố, đó chính là động lực để phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và xây dựng Nhà nước pháp quyền hiện đại.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu quý độc giả hoặc tổ chức đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời:

Website: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn

Hotline: 0898.627.762