LUẬT BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG NĂM 2023: 10 ĐIỂM MỚI NGƯỜI DÂN NHẤT ĐỊNH PHẢI BIẾT KHI MUA SẮM, GIAO DỊCH TRÊN MẠNG

LUẬT BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG NĂM 2023: 10 ĐIỂM MỚI NGƯỜI DÂN NHẤT ĐỊNH PHẢI BIẾT KHI MUA SẮM, GIAO DỊCH TRÊN MẠNG

Trong những năm gần đây, mua sắm trực tuyến, thanh toán điện tử và các giao dịch trên nền tảng số đã trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể mua từ thực phẩm, quần áo đến các dịch vụ tài chính, giáo dục hay y tế. Tuy nhiên, cùng với sự thuận tiện đó là nhiều rủi ro như hàng giả, hàng kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật, lừa đảo trực tuyến, lộ lọt thông tin cá nhân hay khó khăn khi khiếu nại, đòi bồi thường.

Để tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, Quốc hội đã ban hành Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 (Luật số 19/2023/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/7/2024. Luật được sửa đổi toàn diện, bổ sung nhiều quy định mới phù hợp với thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh kinh doanh trên môi trường số ngày càng phát triển.

Dưới đây là những điểm mới quan trọng tác động trực tiếp đến mỗi người dân.

1. Người tiêu dùng được bảo vệ nhiều hơn trong mua sắm trực tuyến

Một trong những điểm nổi bật của Luật là lần đầu tiên quy định cụ thể về giao dịch từ xa, bao gồm các giao dịch được thực hiện qua internet, ứng dụng điện tử hoặc các phương tiện mà người mua không được trực tiếp xem, kiểm tra sản phẩm trước khi quyết định mua.

Điều này có ý nghĩa rất lớn bởi hiện nay phần lớn người dân đều mua sắm trên các sàn thương mại điện tử hoặc mạng xã hội. Khi xảy ra tranh chấp, người tiêu dùng sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để yêu cầu bảo vệ quyền lợi của mình.

2. Thông tin cá nhân được bảo vệ chặt chẽ hơn

Không ít người từng gặp tình trạng vừa đăng ký mua hàng thì liên tục nhận được các cuộc gọi quảng cáo, tin nhắn mời chào hoặc thông tin cá nhân bị chia sẻ cho nhiều đơn vị khác.

Luật mới quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh chỉ được thu thập, lưu trữ và sử dụng thông tin của người tiêu dùng khi đã thông báo rõ mục đích, phạm vi sử dụng và được người tiêu dùng đồng ý, trừ một số trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định. Đồng thời, doanh nghiệp phải bảo đảm an toàn dữ liệu và có trách nhiệm bảo vệ thông tin của khách hàng.

Đặc biệt, người tiêu dùng có quyền yêu cầu:

• Kiểm tra thông tin của mình;
• Chỉnh sửa nếu thông tin không chính xác;
• Xóa thông tin;
• Yêu cầu ngừng chia sẻ cho bên thứ ba khi không còn nhu cầu.

Đây là bước tiến quan trọng trong bảo vệ quyền riêng tư của người dân.

3. Người bán không được lừa dối, ép buộc hay quấy rối khách hàng

Luật quy định rõ hàng loạt hành vi bị nghiêm cấm như:

• Quảng cáo sai sự thật;
• Cung cấp thông tin không đầy đủ hoặc gây hiểu nhầm;
• Đánh tráo hàng hóa;
• Ép buộc mua hàng;
• Yêu cầu thanh toán khi chưa có thỏa thuận;
• Gọi điện, nhắn tin quấy rối để chào bán sản phẩm;
• Thu thập và sử dụng trái phép thông tin cá nhân.

Những quy định này giúp hạn chế tình trạng người dân bị làm phiền bởi các cuộc gọi quảng cáo không mong muốn hoặc bị lừa mua những sản phẩm không đúng như giới thiệu.

4. Người có ảnh hưởng (KOL, KOC, Influencer) phải minh bạch khi quảng cáo

Hiện nay, nhiều người tiêu dùng quyết định mua sản phẩm dựa trên lời giới thiệu của các KOL, KOC hoặc người nổi tiếng.

Luật quy định người có ảnh hưởng khi giới thiệu sản phẩm phải thông báo rõ cho người tiêu dùng biết nếu nội dung đó được tài trợ hoặc hợp tác quảng cáo.

Quy định này giúp người dân phân biệt giữa trải nghiệm thực tế và nội dung quảng cáo, từ đó đưa ra quyết định tiêu dùng khách quan hơn.

5. Doanh nghiệp phải công khai thông tin sản phẩm rõ ràng hơn

Khi bán hàng, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải cung cấp đầy đủ các thông tin quan trọng như:

• Giá bán;
• Nguồn gốc xuất xứ;
• Công dụng;
• Thành phần;
• Điều kiện bảo hành;
• Phương thức giao hàng;
• Phương thức thanh toán;
• Hướng dẫn sử dụng.

Nếu thông tin không đúng như công bố hoặc quảng cáo, người tiêu dùng có quyền yêu cầu đổi trả hoặc bồi thường theo quy định của pháp luật.

6. Quyền bảo hành của người tiêu dùng được bảo đảm tốt hơn

Luật quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong thời gian bảo hành.

Nếu sản phẩm không thể sửa chữa hoặc đã sửa chữa nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục hỏng, doanh nghiệp phải đổi sản phẩm mới hoặc hoàn lại tiền cho người tiêu dùng. Đồng thời, doanh nghiệp phải chịu chi phí vận chuyển sản phẩm đến nơi bảo hành và ngược lại nếu thuộc trách nhiệm bảo hành.

Quy định này góp phần hạn chế tình trạng doanh nghiệp kéo dài thời gian bảo hành hoặc từ chối trách nhiệm.

7. Hàng hóa có khuyết tật phải được thu hồi

Nếu phát hiện sản phẩm có nguy cơ gây mất an toàn cho người sử dụng, doanh nghiệp phải:

• Dừng cung cấp sản phẩm;
• Công khai thông tin về việc thu hồi;
• Thực hiện thu hồi theo đúng quy định;
• Báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Nhờ đó, người tiêu dùng sẽ được cảnh báo sớm và giảm nguy cơ sử dụng các sản phẩm gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản.

8. Người tiêu dùng dễ bị tổn thương được ưu tiên bảo vệ

Luật dành nhiều chính sách bảo vệ đối với:

• Trẻ em;
• Người cao tuổi;
• Người khuyết tật;
• Phụ nữ mang thai hoặc nuôi con nhỏ;
• Người mắc bệnh hiểm nghèo;
• Hộ nghèo;
• Đồng bào dân tộc thiểu số và người sinh sống tại vùng khó khăn.

Các doanh nghiệp phải ưu tiên tiếp nhận, xử lý yêu cầu và không được lợi dụng sự hạn chế của các nhóm đối tượng này để xâm phạm quyền lợi của họ.

9. Người tiêu dùng có thêm nhiều quyền để tự bảo vệ mình

Luật tiếp tục khẳng định và mở rộng các quyền cơ bản của người tiêu dùng như:

• Được bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe và tài sản;
• Được cung cấp đầy đủ thông tin;
• Được lựa chọn sản phẩm và đơn vị cung cấp;
• Được yêu cầu bồi thường thiệt hại;
• Được khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện khi quyền lợi bị xâm phạm;
• Được tư vấn, hỗ trợ về kiến thức và kỹ năng tiêu dùng.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để mỗi người dân chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

10. Người dân cần làm gì để tự bảo vệ quyền lợi?

Để hạn chế rủi ro trong quá trình mua sắm và sử dụng dịch vụ, mỗi người dân nên:

• Chỉ mua hàng tại các địa chỉ uy tín.
• Kiểm tra kỹ nguồn gốc, xuất xứ và thông tin sản phẩm.
• Đọc kỹ điều kiện giao dịch trước khi thanh toán.
• Yêu cầu hóa đơn hoặc chứng từ mua bán.
• Lưu lại tin nhắn, hợp đồng hoặc hình ảnh giao dịch làm căn cứ khi cần khiếu nại.
• Không cung cấp thông tin cá nhân cho các website hoặc ứng dụng không rõ nguồn gốc.
• Chủ động phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Kết luận

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 không chỉ bổ sung nhiều quy định phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế số mà còn đặt người tiêu dùng vào vị trí trung tâm của mọi giao dịch. Những quy định mới về bảo vệ dữ liệu cá nhân, quản lý giao dịch trực tuyến, trách nhiệm của doanh nghiệp, người có ảnh hưởng và cơ chế xử lý khiếu nại sẽ góp phần xây dựng môi trường tiêu dùng minh bạch, an toàn và văn minh hơn.

Mỗi người dân hãy chủ động tìm hiểu pháp luật, tiêu dùng thông minh, giữ lại đầy đủ chứng từ giao dịch và mạnh dạn lên tiếng khi quyền lợi bị xâm phạm. Hiểu luật chính là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của chính mình và góp phần xây dựng một thị trường lành mạnh, công bằng vì lợi ích của mọi người.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.