BÀI TUYÊN TRUYỀN, GIÁO DỤC PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI (LUẬT SỐ 41/2024/QH15)

BÀI TUYÊN TRUYỀN, GIÁO DỤC PHỔ BIẾN PHÁP LUẬT VỀ LUẬT BẢO HIỂM XÃ HỘI (LUẬT SỐ 41/2024/QH15)

LỜI MỞ ĐẦU

Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 7 ngày 29 tháng 6 năm 2024. Nhằm giúp cán bộ, hội viên, người lao động và toàn thể nhân dân trên địa bàn nắm rõ các điểm mới cốt lõi, bảo vệ quyền lợi chính đáng cũng như thực hiện đúng nghĩa vụ tham gia an sinh xã hội, Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị trân trọng giới thiệu bài tuyên truyền phổ biến pháp luật về các điểm quan trọng của Luật BHXH 2024.

1. PHẠM VI ĐIỀU CHỈNH VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG AN SINH ĐA TẦNG
2. Phạm vi điều chỉnh rộng mở: Luật BHXH 2024 quy định toàn diện về quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân; đăng ký tham gia và quản lý thu, đóng; các chế độ BHXH bắt buộc, BHXH tự nguyện, trợ cấp hưu trí xã hội, bảo hiểm hưu trí bổ sung và quản lý quỹ.
3. Chính sách phát triển hệ thống BHXH đa tầng: Nhà nước xây dựng hệ thống BHXH đa tầng hướng tới bao phủ toàn dân (Trợ cấp hưu trí xã hội → BHXH bắt buộc & tự nguyện → BHXH hưu trí bổ sung). Đồng thời, khuyến khích các địa phương căn cứ vào điều kiện kinh tế – xã hội để hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH tự nguyện và hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.
4. NHỮNG ĐIỂM MỚI QUAN TRỌNG VỀ ĐỐI TƯỢNG VÀ ĐIỀU KIỆN HƯỞNG LƯƠNG HƯU
5. Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Luật số 41/2024/QH15 đã bổ sung thêm nhiều nhóm đối tượng tham gia BHXH bắt buộc:

 

• Người làm việc theo HĐLĐ từ đủ 01 tháng trở lên (kể cả trường hợp thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành).

 

• Người làm việc không trọn thời gian có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức căn cứ đóng BHXH thấp nhất.

 

• Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh.

 

• Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, thành viên HĐQT, Giám đốc/Tổng giám đốc hợp tác xã… kể cả trường hợp không hưởng tiền lương.

 

2. Giảm thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu xuống 15 năm

• Nội dung nổi bật: Người lao động khi nghỉ việc có thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên (thay vì 20 năm như trước đây) và đủ tuổi nghỉ hưu thì đã đủ điều kiện được hưởng lương hưu hằng tháng.

 

• Quy định này gia tăng cơ hội cho những người tham gia BHXH muộn hoặc quá trình đóng không liên tục sớm được hưởng lương hưu ổn định khi về già.

 

III. BỔ SUNG CHẾ ĐỘ TRỢ CẤP HƯU TRÍ XÃ HỘI VÀ HỖ TRỢ NGƯỜI LÀM VIỆC TỰ DO

1. Chế độ Trợ cấp hưu trí xã hội (Chương III):
   • Công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng, được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế (BHYT) và hỗ trợ chi phí mai táng khi qua đời.

 

• Công dân thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi cũng thuộc đối tượng được hưởng chính sách này.

 

2. Quyền lợi mới cho người tham gia BHXH tự nguyện:
   • Bên cạnh các chế độ Hưu trí, Tử tuất và BH tai nạn lao động, người tham gia BHXH tự nguyện lần đầu tiên được bổ sung thêm chế độ trợ cấp thai sản.

 

• Mức trợ cấp một lần khi sinh con bằng 02 lần mức tham chiếu cho mỗi con.

 

3. Chế độ đối với người chưa đủ tuổi hưởng hưu trí xã hội:
   • Người lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội: Nếu không nhận BHXH 01 lần thì có quyền lựa chọn hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình và được Ngân sách Nhà nước đóng Bảo hiểm y tế trong thời gian hưởng trợ cấp.

 

1. ĐẨY MẠNH CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ

• Sổ bảo hiểm xã hội điện tử: Sổ BHXH được cấp bằng bản điện tử và bản giấy có giá trị pháp lý như nhau. Chậm nhất là ngày 01/01/2026, thực hiện cấp sổ BHXH bằng bản điện tử.

+ 1

• Giao dịch điện tử toàn diện: Cơ quan BHXH bảo đảm điều kiện thực hiện toàn bộ giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH chậm nhất vào ngày 01/01/2027, tạo điều kiện cắt giảm thủ tục hành chính, tối ưu hóa sự thuận tiện cho người dân.

 

1. NGHIÊM CẤM VÀ XỬ LÝ VI PHẠM TRỐN ĐÓNG, CHẬM ĐÓNG BHXH

Luật BHXH 2024 quy định chi tiết và khắt khe hơn nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động:

 

• Các hành vi bị cấm (Điều 9): Chậm đóng, trốn đóng BHXH; chiếm dụng tiền BHXH; gian lận hồ sơ; cầm cố, mua bán, thế chấp sổ BHXH dưới mọi hình thức…

 

• Biện pháp xử lý khắt khe (Điều 40, Điều 41):
  • Bắt buộc đóng đủ số tiền chậm đóng/trốn đóng và nộp tiền lãi chậm đóng 0,03%/ngày.

 

• • Xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

 

• • Không xem xét trao tặng các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng đối với đơn vị vi phạm.

 

KẾT LUẬN VÀ THÔNG ĐIỆP TUYÊN TRUYỀN

Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 mang tính nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm lớn của Đảng và Nhà nước trong việc hoàn thiện lưới an sinh xã hội toàn dân.

 

Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị khuyến nghị mỗi cán bộ, giáo viên, người lao động và nhân dân:

1. Chủ động tìm hiểu, nắm vững quyền lợi và nghĩa vụ của bản thân đối với chính sách BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.

 

2. Tích cực tham gia BHXH ngay từ khi còn trẻ để tạo nền tảng tài chính an toàn, tự chủ khi về già.

 

3. Chung tay giám sát, phản ánh các hành vi trốn đóng, gian lận BHXH để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người lao động.