Sự cố người bệnh trốn khỏi khu vực quản lý, gây thương tích cho người dân đặt ra vấn đề về trách nhiệm quản lý người bệnh và nghĩa vụ bồi thường thiệt hại của bệnh viện.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại một bệnh viện tâm thần, một bệnh nhân thuộc diện đặc biệt được bố trí quản lý tại khu vực biệt giam. Trong quá trình trực, do sơ suất trong công tác quản lý, giám sát, bệnh nhân đã trốn ra khỏi khu vực này và tiếp cận khu dân cư nằm cạnh ranh bệnh viện.

Sau đó, bệnh nhân sử dụng dao đâm một người dân đang sinh sống gần bệnh viện, khiến nạn nhân bị thương nặng, phải nhập viện điều trị. Sự việc gây hoang mang cho người dân trong khu vực và đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của bệnh viện khi để người bệnh thoát khỏi phạm vi quản lý và gây thiệt hại cho người khác.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về trách nhiệm quản lý người bệnh và bồi thường thiệt hại

Khoản 1 Điều 71 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 đặt ra yêu cầu đối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc quản lý người bệnh thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh theo quy định pháp luật.

Việc người bệnh tâm thần gây thương tích cho người khác không đồng nghĩa bệnh viện đương nhiên phải chịu toàn bộ trách nhiệm. Cần xác định tình trạng pháp lý của người bệnh, phạm vi trách nhiệm quản lý của bệnh viện và có hay không có lỗi trong việc giám sát, quản lý người bệnh.

2. Nguyên tắc xác định trách nhiệm dựa trên lỗi quản lý và thiệt hại thực tế

Điều 606 Bộ luật Dân sự 2015:

“ 1. Cá nhân, pháp nhân xâm phạm thi thể phải bồi thường thiệt hại.

2. Thiệt hại do xâm phạm thi thể gồm chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại.

3. Người chịu trách nhiệm bồi thường khi thi thể bị xâm phạm phải bồi thường theo quy định tại khoản 2 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho những người thân thích thuộc hàng thừa kế thứ nhất của người chết, nếu không có những người này thì người trực tiếp nuôi dưỡng người chết được hưởng khoản tiền này. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa đối với mỗi thi thể bị xâm phạm không quá ba mươi lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.”

Áp dụng vào tình huống:

• Nếu có căn cứ cho thấy bệnh viện được giao quản lý người bệnh nhưng để bệnh nhân trốn ra ngoài do thiếu trách nhiệm trong việc giám sát, bảo đảm an toàn, đồng thời hành vi này dẫn đến thiệt hại cho người dân, trách nhiệm bồi thường cần được xem xét trên cơ sở quy định pháp luật dân sự và các quy định có liên quan.

Kết luận pháp lý: Bệnh viện có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường nếu xác định có lỗi trong công tác quản lý, giám sát người bệnh và lỗi đó có quan hệ với thiệt hại xảy ra. Việc bồi thường cần căn cứ vào thiệt hại thực tế của người bị thương và trách nhiệm của các chủ thể liên quan, không thể chỉ dựa vào việc bệnh nhân là người đang điều trị tại bệnh viện.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Khủng hoảng an ninh trật tự tại khu dân cư cạnh bệnh viện có thể khiến người dân lo lắng, sợ hãi và mất cảm giác an toàn. Vì vậy, bệnh viện cần chủ động phối hợp với gia đình người bệnh và cơ quan chức năng, đồng thời có thái độ cầu thị, minh bạch và tôn trọng đối với nạn nhân. Người bị thương cần được quan tâm, hỗ trợ trong phạm vi trách nhiệm của bệnh viện; không nên né tránh hoặc đổ lỗi khi chưa làm rõ nguyên nhân sự cố.

Về mặt giáo dục đạo đức nghề nghiệp, đội ngũ nhân viên phải nhận thức rằng quản lý người bệnh có nguy cơ gây nguy hiểm cho bản thân hoặc cộng đồng không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Sự cố cho thấy lỗ hổng trong quy trình giám sát, bảo an của hộ lý trực và hệ thống kiểm soát khu vực điều trị. Bệnh viện cần rà soát việc phân công trực, kiểm soát cửa ra vào, giám sát người bệnh thuộc nhóm nguy cơ cao và cơ chế báo động khi phát hiện người bệnh bỏ trốn. Đồng thời, cần xây dựng phương án phối hợp nhanh với lực lượng chức năng và khu dân cư khi xảy ra sự cố.

Thông điệp: An toàn của người bệnh và an toàn của cộng đồng phải được đặt trong cùng một hệ thống quản trị.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Ưu tiên bảo vệ nạn nhân và kiểm soát tình huống: Bệnh viện cần phối hợp ngay với cơ sở cấp cứu, cơ quan công an và các lực lượng liên quan để bảo đảm an toàn cho người dân, đồng thời hỗ trợ nạn nhân tiếp cận điều trị kịp thời. Không để việc tranh luận trách nhiệm làm chậm quá trình cấp cứu và bảo vệ người bị hại.
2. Bước 2 – Phối hợp truy tìm và đưa người bệnh trở lại khu vực quản lý: Khi phát hiện người bệnh thuộc diện quản lý đặc biệt bỏ trốn, bệnh viện phải nhanh chóng kích hoạt phương án ứng phó, thông báo cho người có trách nhiệm và phối hợp với cơ quan chức năng. Việc xử lý cần đặt mục tiêu hạn chế tối đa nguy cơ người bệnh tiếp tục gây nguy hiểm cho bản thân hoặc cộng đồng.
3. Bước 3 – Kiểm tra toàn bộ quy trình quản lý người bệnh: Bệnh viện cần rà soát hồ sơ, ca trực, việc bàn giao người bệnh, hệ thống cửa khóa, camera, nhân sự giám sát và các điều kiện bảo đảm an toàn tại khu vực quản lý. Nếu phát hiện sai sót của nhân viên, cần xác định rõ nguyên nhân, mức độ vi phạm và trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận.
4. Bước 4 – Xác định và thực hiện trách nhiệm bồi thường: Thiệt hại của người dân cần được xác định trên cơ sở thực tế, bao gồm các khoản thiệt hại hợp pháp phát sinh do việc bị xâm phạm sức khỏe. Bệnh viện và các chủ thể có trách nhiệm cần phối hợp giải quyết quyền lợi của nạn nhân theo đúng căn cứ pháp luật, tránh để người bị hại phải tự mình gánh chịu hậu quả từ một sự cố quản lý mà họ không gây ra.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.