Một lời quảng cáo hấp dẫn về chương trình liên kết quốc tế có thể mở ra cơ hội học tập cho người học, nhưng cũng có thể trở thành chiếc bẫy khiến nhiều người mất tiền, mất thời gian và đánh đổi cả tương lai nếu thông tin không đúng sự thật.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Một trường đại học tư thục tổ chức tuyển sinh chương trình liên kết đào tạo quốc tế và quảng cáo sau khi tốt nghiệp, sinh viên sẽ được cấp bằng của một trường đại học danh tiếng tại Hoa Kỳ. Nhà trường giới thiệu đây là chương trình có giá trị quốc tế, giúp người học dễ dàng làm việc hoặc học tiếp ở nước ngoài nên thu hút rất đông thí sinh đăng ký với mức học phí cao.

Tuy nhiên, sau khi nhập học, nhiều sinh viên phát hiện trường đại học nước ngoài được giới thiệu thực chất không nằm trong hệ thống các cơ sở giáo dục được công nhận, không được kiểm định hợp pháp và văn bằng không có giá trị sử dụng theo quy định của quốc gia sở tại. Nhiều học viên bức xúc yêu cầu hoàn trả học phí, đồng thời phản ánh vụ việc đến cơ quan quản lý giáo dục để làm rõ trách nhiệm của nhà trường.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về điều kiện liên kết đào tạo với nước ngoài

Theo điểm a khoản 2 Điều 28 Luật Giáo dục đại học 2025, chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài chỉ được tổ chức khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật, trong đó cơ sở giáo dục đại học nước ngoài tham gia liên kết và văn bằng được cấp phải bảo đảm tính hợp pháp theo quy định.

Quy định này nhằm bảo đảm chất lượng đào tạo, tính minh bạch của hoạt động liên kết quốc tế và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người học trước các chương trình đào tạo không bảo đảm điều kiện pháp lý.

2. Nguyên tắc bảo đảm tính trung thực, minh bạch trong hoạt động giáo dục đại học

Điểm a khoản 2 Điều 28 Luật Giáo dục đại học 2025:

“ 2. . Cơ sở giáo dục đại học phát triển tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua các hình thức sau đây:

a) Hợp tác, thu hút chuyên gia, nhà khoa học ở trong và ngoài nước;”

Áp dụng vào tình huống

• Việc sinh viên tin tưởng đăng ký học, đóng học phí lớn và chỉ phát hiện sự thật khi đã theo học không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội học tập, việc làm và giá trị văn bằng trong tương lai. Khi có căn cứ xác định hành vi vi phạm, cơ quan quản lý giáo dục cần tiến hành kiểm tra toàn diện chương trình liên kết, xác minh tính pháp lý của đối tác nước ngoài và xử lý theo đúng quy định.

Kết luận pháp lý: Theo điểm a khoản 2 Điều 28 Luật Giáo dục đại học 2025, hoạt động liên kết đào tạo với nước ngoài phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Trường hợp cơ sở giáo dục quảng cáo chương trình liên kết với cơ sở giáo dục nước ngoài không được công nhận hoặc không đủ điều kiện pháp lý thì tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử lý theo quy định; đồng thời phải chịu trách nhiệm đối với quyền và lợi ích hợp pháp của người học khi phát sinh thiệt hại.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Dưới góc độ tâm lý và giáo dục, người học luôn đặt niềm tin vào uy tín của cơ sở giáo dục khi lựa chọn chương trình đào tạo. Khi phát hiện chương trình liên kết không đúng như quảng cáo, học viên dễ rơi vào trạng thái thất vọng, mất niềm tin, hoang mang và cảm thấy bị lừa dối. Không ít người phải từ bỏ kế hoạch nghề nghiệp hoặc tiếp tục bỏ thêm chi phí để học lại tại một cơ sở giáo dục khác.

Đạo đức trong giáo dục đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải trung thực, minh bạch và đặt lợi ích của người học lên hàng đầu. Việc sử dụng thông tin không đúng sự thật để thu hút tuyển sinh không chỉ làm ảnh hưởng đến quyền lợi của sinh viên mà còn làm suy giảm uy tín của hệ thống giáo dục đại học.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Khi có dấu hiệu vi phạm, cần thực hiện quy trình thu thập chứng cứ phục vụ khởi tố hình sự chủ đầu tư nếu có căn cứ theo quy định của pháp luật. Người học cần lưu giữ hợp đồng đào tạo, biên lai học phí, tài liệu quảng cáo, email, tin nhắn, bản ghi tư vấn tuyển sinh và các chứng cứ điện tử khác để phục vụ quá trình xác minh của cơ quan có thẩm quyền. Đây là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người học và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Kiểm tra tính pháp lý của chương trình liên kết trước khi tuyển sinh

Các cơ sở giáo dục cần công khai đầy đủ quyết định cho phép liên kết đào tạo, thông tin về đối tác nước ngoài, tình trạng kiểm định và giá trị pháp lý của văn bằng để người học dễ dàng kiểm chứng trước khi đăng ký.

2. Bước 2 – Tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động liên kết đào tạo quốc tế

Cơ quan quản lý cần thường xuyên kiểm tra các chương trình liên kết, xử lý nghiêm hành vi quảng cáo sai sự thật hoặc tổ chức đào tạo không đủ điều kiện; đồng thời công khai danh sách các chương trình liên kết hợp pháp để người học dễ dàng tra cứu.

3. Bước 3 – Chủ động bảo vệ quyền lợi của người học

Khi phát hiện chương trình có dấu hiệu không hợp pháp, người học cần nhanh chóng lưu giữ chứng cứ, gửi phản ánh đến cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý có thẩm quyền; đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình xác minh nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.

Thông điệp: Một tấm bằng quốc tế chỉ có giá trị khi được xây dựng trên nền tảng pháp lý minh bạch và chất lượng đào tạo được công nhận. Kiểm chứng thông tin trước khi đăng ký học chính là cách bảo vệ tài sản, thời gian và tương lai của mỗi người học.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.