BÀI 1 NGÀY 7-8-2026: NHỮNG ĐIỂM MỚI MANG TÍNH ĐỘT PHÁ CỦA LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT CÔNG AN NHÂN DÂN NĂM 2023: GÓC NHÌN TOÀN DIỆN VỀ QUẢN TRỊ VÀ TÂM LÝ – XÃ HỘI

NHỮNG ĐIỂM MỚI MANG TÍNH ĐỘT PHÁ CỦA LUẬT SỬA ĐỔI, BỔ SUNG MỘT SỐ ĐIỀU CỦA LUẬT CÔNG AN NHÂN DÂN NĂM 2023: GÓC NHÌN TOÀN DIỆN VỀ QUẢN TRỊ VÀ TÂM LÝ – XÃ HỘI

Trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, lực lượng Công an nhân dân (CAND) giữ vai trò trọng yếu trong bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, vướng mắc từ thực tiễn công tác, Quốc hội khóa XV tại kỳ họp thứ 5 đã thông qua Luật số 21/2023/QH15 (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công an nhân dân).

Dưới góc nhìn tích hợp Pháp luật – Tâm lý – Giáo dục của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị, bài viết này sẽ phân tích sâu sắc những nội dung cốt lõi của Luật số 21/2023/QH15 và mang đến những giá trị thiết thực cho cộng đồng, xã hội.

1. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG YÊU CẦU CẤP THIẾT TỪ THỰC TIỄN CÔNG TÁC CÔNG AN

Thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự và xây dựng lực lượng CAND trong tình hình mới đặt ra nhiều yêu cầu khách quan đòi hỏi hành lang pháp lý phải không ngừng hoàn thiện:

• Áp lực và yêu cầu chuyên môn hóa cao: Các địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh trật tự, các đơn vị trực tiếp chiến đấu đòi hỏi cơ chế phân cấp, phân quyền và cấp bậc hàm cao nhất để phát huy hiệu quả lãnh đạo, chỉ huy.
• Bài toán nguồn nhân lực chất lượng cao và chính sách đãi ngộ: Việc giữ chân các sĩ quan có trình độ chuyên môn sâu (giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, chuyên gia cao cấp) cũng như điều chỉnh hạn tuổi phục vụ cao nhất phù hợp với Bộ luật Lao động và lộ trình cải cách chính sách bảo hiểm xã hội là yêu cầu tất yếu khách quan.

Luật số 21/2023/QH15 ra đời chính là “chìa khóa pháp lý” kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn này, tạo động lực mạnh mẽ để xây dựng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

1. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – NHỮNG ĐIỂM MỚI CƠ BẢN CỦA LUẬT SỐ 21/2023/QH15

Luật số 21/2023/QH15 mang đến nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng liên quan đến thăng cấp bậc hàm, trần quân hàm, hạn tuổi phục vụ và chế độ chính sách đối với sĩ quan, hạ sĩ quan, công nhân công an:

1. Quy định mới về điều kiện xét thăng cấp bậc hàm Đại tá lên Thiếu tướng
   • Theo khoản 1 Điều 1 Luật số 21/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 22 Luật Công an nhân dân), sĩ quan được xét thăng cấp bậc hàm từ Đại tá lên Thiếu tướng phải còn ít nhất đủ 03 năm công tác.
   • Trường hợp không còn đủ 03 năm công tác, việc thăng cấp bậc hàm do Chủ tịch nước quyết định khi có yêu cầu.
2. Hoàn thiện quy định về chức vụ, chức danh có cấp bậc hàm cao nhất là Cấp tướng và Thượng tá
   • Luật bổ sung, làm rõ số lượng cụ thể đối với chức vụ Thượng tướng (không quá 07, bao gồm Thứ trưởng Bộ Công an không quá 06 và sĩ quan biệt phái giữ chức vụ Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội).
   • Quy định chi tiết số lượng vị trí Thiếu tướng đối với Cục trưởng, Giám đốc Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương loại I trọng điểm, phức tạp về an ninh trật tự, diện tích rộng, dân số đông (số lượng không quá 11), cùng các chức vụ tương đương khác.
   • Bổ sung quy định nâng cấp bậc hàm cao hơn 01 bậc đối với Trưởng phòng và tương đương ở đơn vị trực thuộc Bộ có chức năng trực tiếp chiến đấu, tham mưu nghiên cứu hướng dẫn nghiệp vụ toàn lực lượng, Trung đoàn trưởng và một số chức vụ tại Công an TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh.
3. Điều chỉnh tăng hạn tuổi phục vụ cao nhất của hạ sĩ quan, sĩ quan và công nhân công an
   • Điểm a khoản 5 Điều 1 Luật số 21/2023/QH15 điều chỉnh hạn tuổi phục vụ cao nhất của hạ sĩ quan, sĩ quan:
     • Hạ sĩ quan: 47 tuổi;
     • Cấp úy: 55 tuổi;
     • Thiếu tá, Trung tá: nam 57 tuổi, nữ 55 tuổi;
     • Thượng tá: nam 60 tuổi, nữ 58 tuổi;
     • Đại tá, Cấp tướng: nam 62 tuổi, nữ 60 tuổi.
   • Lộ trình nghỉ hưu đối với nam sĩ quan cấp bậc Đại tá, Cấp tướng và nữ sĩ quan cấp Thượng tá, Đại tá được thực hiện theo lộ trình về tuổi nghỉ hưu đối với người lao động quy định tại Bộ luật Lao động. Đồng thời, luật bổ sung cơ chế kéo dài tuổi phục vụ đối với sĩ quan có đủ phẩm chất, chuyên môn giỏi, sức khỏe tốt hoặc các trường hợp giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, chuyên gia cao cấp.
   • Hạn tuổi phục vụ cao nhất của công nhân công an được quy định là: nam 62 tuổi, nữ 60 tuổi theo lộ trình và được áp dụng chế độ chính sách như công nhân quốc phòng.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

Dưới lăng kính đa ngành của ThS. Nguyễn Hữu Long, Luật số 21/2023/QH15 không chỉ là văn bản pháp lý mang tính chuyên ngành mà còn ẩn chứa những giá trị nhân văn sâu sắc về tâm lý và quản trị nguồn nhân lực:

1. Phân tích góc nhìn Tâm lý xã hội và Động lực cống hiến
   • Việc nâng hạn tuổi phục vụ và tối ưu hóa các điều kiện thăng cấp bậc hàm giúp đội ngũ cán bộ, chiến sĩ yên tâm công tác, cống hiến lâu dài, loại bỏ tâm lý lo âu về “trần tuổi nghỉ hưu sớm” khi đang ở độ chín về năng lực và kinh nghiệm thực tiễn.
   • Sự ghi nhận xứng đáng về mặt pháp lý tạo ra hiệu ứng tâm lý tích cực, khơi dậy lòng tự hào, tinh thần trách nhiệm và sự gắn kết bền chặt của mỗi cán bộ, chiến sĩ đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.
2. Phân tích góc nhìn Quản trị nguồn nhân lực hiện đại
   • Dưới góc độ quản trị công, việc quy định rõ lộ trình, tiêu chí thăng quân hàm trước thời hạn, vượt bậc hay kéo dài thời gian công tác đối với các chuyên gia, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ thể hiện tư duy quản trị nhân tài tiên tiến. Nhà nước đã chuyển từ quản lý hành chính cứng nhắc sang quản trị dựa trên năng lực thực chất, giá trị cống hiến và nhu cầu thực tiễn của tổ chức.

1. LỜI KHUYÊN VÀ ĐỊNH HƯỚNG TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để các quy định của Luật số 21/2023/QH15 đi vào cuộc sống một cách đồng bộ, hiệu quả và lan tỏa những giá trị tích cực đến cộng đồng, ThS. Nguyễn Hữu Long đưa ra các định hướng quan trọng:

• Đối với các cơ quan quản lý và đơn vị chức năng: Cần nhanh chóng quán triệt, phổ biến sâu rộng nội dung luật đến toàn thể cán bộ, chiến sĩ; đồng thời khẩn trương ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành từ Chính phủ, Bộ Công an để đảm bảo tính thống nhất, minh bạch trong quá trình thực hiện.
• Đối với đội ngũ cán bộ, chiến sĩ CAND: Cần chủ động nghiên cứu, nắm vững các quy định mới về hạn tuổi, chế độ chính sách và tiêu chuẩn thăng cấp bậc hàm để không ngừng rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất chính trị, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Thông điệp nhân văn: “Hoàn thiện thể chế pháp luật về Công an nhân dân không chỉ là củng cố sức mạnh của lực lượng vũ trang mà còn là nền tảng vững chắc để xây dựng một xã hội kỷ cương, an bình, tạo môi trường thuận lợi nhất cho nhân dân lao động, phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật thuộc Hội Khoa học Tâm lý – Giáo dục tỉnh Quảng Trị. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi luôn đồng hành cùng cộng đồng trong việc phổ biến, đưa pháp luật vào đời sống thực tiễn.

Nếu quý cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có những vướng mắc pháp lý cần hỗ trợ, xin vui lòng liên hệ qua hệ thống website: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc số hotline: 0898.627.762 để được tư vấn kịp thời.