Những “thử thách tự sát” lan truyền trong các nhóm kín trên không gian mạng đang trở thành hiểm họa âm thầm đối với học sinh. Khi giáo viên phát hiện một học sinh lớp 8 có nhiều vết rạch cứa ở cổ tay do bị lôi kéo tham gia thử thách nguy hiểm, đây không còn là câu chuyện kỷ luật học đường mà là tình huống khẩn cấp đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa nhà trường, gia đình, cơ quan chức năng và chuyên gia tâm lý để bảo vệ tính mạng, sức khỏe và quyền trẻ em.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Trong giờ học Thể dục, giáo viên chủ nhiệm phát hiện một học sinh lớp 8 có nhiều vết rạch cứa sâu còn rớm máu ở cổ tay. Sau khi được động viên, em cho biết mình đã tham gia một “thử thách” trong nhóm kín trên mạng xã hội. Người điều hành nhóm liên tục giao các nhiệm vụ nguy hiểm, từ thức khuya, tự gây đau đớn cho bản thân đến đe dọa sẽ công khai thông tin cá nhân nếu không tiếp tục thực hiện các thử thách.

Gia đình hoàn toàn không biết sự việc, trong khi em học sinh có biểu hiện lo âu, sợ hãi, thu mình và không muốn tiếp xúc với mọi người.

Liệu trách nhiệm của nhà trường chỉ dừng lại ở việc thông báo cho phụ huynh, hay còn phải triển khai các biện pháp bảo vệ trẻ trước nguy cơ xâm hại trên không gian mạng?

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về bảo vệ trẻ em trước thông tin độc hại trên không gian mạng

Theo điểm a) khoản 2 Điều 6 Luật An ninh mạng năm 2025, pháp luật nghiêm cấm việc sử dụng không gian mạng để đăng tải, truyền đưa hoặc tổ chức phát tán các thông tin kích động, lôi kéo, xúi giục thực hiện hành vi gây nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe của người khác, trong đó có các nội dung cổ súy tự sát, tự gây thương tích hoặc các thử thách nguy hiểm. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để xử lý các cá nhân, tổ chức tạo lập hoặc điều hành các nhóm kín phát tán “thử thách tự sát” trên môi trường mạng.

2. Nguyên tắc bảo vệ người học và trẻ em trong môi trường giáo dục

Theo khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025):

“ Điều 89. Trách nhiệm của nhà trường

1.Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.”

Áp dụng vào tình huống

• Trong vụ việc này: Học sinh là nạn nhân của nội dung độc hại trên không gian mạng. Giáo viên chủ nhiệm phải coi đây là tình huống bảo vệ trẻ khẩn cấp, không phải lỗi vi phạm kỷ luật thông thường. Nhà trường cần nhanh chóng phối hợp với phụ huynh, chuyên gia tâm lý, cơ sở y tế và cơ quan chức năng để bảo đảm an toàn cho học sinh. Tuyệt đối không công khai hình ảnh, thương tích hoặc thông tin cá nhân của em trước tập thể lớp nhằm tránh tổn thương tâm lý thứ cấp.

Kết luận pháp lý: Đối chiếu điểm a) khoản 2 Điều 6 Luật An ninh mạng năm 2025 và khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) việc lôi kéo học sinh tham gia các “thử thách tự sát” trên không gian mạng là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm; đồng thời nhà trường có trách nhiệm chủ động bảo vệ người học, giữ bí mật thông tin cá nhân và phối hợp các lực lượng liên quan để can thiệp kịp thời, bảo đảm an toàn cho trẻ.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Những học sinh tham gia các “thử thách tự sát” thường không xuất phát từ mong muốn nổi loạn mà có thể đang gặp khủng hoảng tâm lý, cô đơn, thiếu kỹ năng từ chối hoặc bị thao túng tinh thần qua môi trường mạng. Nếu giáo viên chỉ phê bình hoặc quy kết đây là hành vi vi phạm nội quy, trẻ rất dễ thu mình, giấu kín tổn thương và tiếp tục chịu sự kiểm soát của đối tượng xấu. Điều quan trọng nhất là tạo cho học sinh cảm giác được lắng nghe, được bảo vệ và được giúp đỡ. Mỗi lời nói, thái độ và cách ứng xử của giáo viên lúc này đều có thể ảnh hưởng đến quá trình phục hồi tâm lý của trẻ.

Về khía cạnh quản trị rủi ro

“Mối nguy hại tự sát học đường mạng” đang trở thành rủi ro mới trong quản trị an toàn trường học. Vì vậy, nhà trường cần xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp khi phát hiện học sinh có dấu hiệu tự gây thương tích hoặc bị lôi kéo trên không gian mạng. Việc quản trị cần tập trung vào các nội dung: Kích hoạt ngay cơ chế phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm, chuyên gia tâm lý học đường và Ban Giám hiệu để đánh giá mức độ nguy cơ và hỗ trợ học sinh.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để bảo vệ học sinh trước các “thử thách tự sát” trên không gian mạng, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp:

1. Bước 1 – Can thiệp khẩn cấp và bảo vệ an toà: Đưa học sinh đến bộ phận y tế để xử lý vết thương, đồng thời bố trí giáo viên và chuyên gia tâm lý hỗ trợ ngay, tuyệt đối không để học sinh ở một mình khi đánh giá còn nguy cơ tiếp tục tự gây hại.
2. Bước 2 – Phối hợp đa ngành: Thông báo cho phụ huynh, phối hợp với chuyên gia tâm lý, cơ sở y tế và cơ quan chức năng để xác minh nguồn phát tán thử thách độc hại, ngăn chặn nguy cơ lan rộng trong học sinh.
3. Bước 3 – Tăng cường giáo dục an toàn số: Đưa nội dung nhận diện các thử thách nguy hiểm, kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng và kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ vào các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, đồng thời xây dựng kênh tư vấn tâm lý bảo mật để học sinh dễ dàng chia sẻ khi gặp khủng hoảng.

Thông điệp: “Đằng sau một vết rạch trên cổ tay có thể là lời kêu cứu thầm lặng của một đứa trẻ. Phát hiện sớm, bảo vệ đúng cách và can thiệp kịp thời chính là chìa khóa để ngăn chặn những bi kịch không thể đảo ngược.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.