Một chiếc xích đu tưởng chừng vô hại nhưng bị bỏ mặc trong tình trạng xuống cấp có thể trở thành “bẫy tai nạn” ngay trong sân trường. Khi sự thờ ơ trong công tác bảo trì khiến học sinh bị thương nặng, trách nhiệm pháp lý của nhà trường được xác định như thế nào? Hãy cùng Chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích tình huống dưới đây để tìm ra giải pháp hài hòa cả về lý lẫn tình.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Trước thời điểm năm học mới bắt đầu, khu vui chơi của một trường tiểu học công lập vẫn được đưa vào sử dụng dù nhiều thiết bị đã xuống cấp. Một chiếc xích đu có phần dây xích bị gỉ sét nghiêm trọng, có dấu hiệu mòn và mất khả năng chịu lực nhưng không được kiểm tra, thay thế hoặc bảo trì.

Trong giờ ra chơi, một học sinh lớp 4 sử dụng xích đu thì dây xích bất ngờ bị đứt khiến em ngã mạnh xuống nền sân trường, bị gãy xương đòn vai và phải nhập viện điều trị. Gia đình học sinh cho rằng nhà trường đã lơ là trong việc bảo đảm an toàn cơ sở vật chất, yêu cầu nhà trường bồi thường toàn bộ chi phí điều trị cùng các thiệt hại phát sinh.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra

Theo Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015, pháp nhân phải bồi thường thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ được pháp nhân giao; sau khi đã bồi thường, nếu người có lỗi thì pháp nhân có quyền yêu cầu hoàn trả theo quy định của pháp luật. Đối với nhà trường công lập, việc quản lý, kiểm tra và bảo đảm an toàn hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ học sinh là trách nhiệm thuộc phạm vi hoạt động của đơn vị.

2. Nguyên tắc bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất phục vụ hoạt động giáo dục

Khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025):

“ Điều 89. Trách nhiệm của nhà trường

1.Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.”

Áp dụng vào tình huống

• Nhà trường biết hoặc phải biết hệ thống xích đu đã bị gỉ sét, xuống cấp nhưng không tiến hành kiểm tra, thay thế hoặc bảo dưỡng trước khi đưa học sinh sử dụng. Thiết bị bị đứt xích là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc học sinh bị ngã và gãy xương đòn vai. Thiệt hại xảy ra trong thời gian học sinh đang được nhà trường quản lý.

Kết luận pháp lý: Nếu xác định nguyên nhân tai nạn xuất phát từ việc nhà trường không thực hiện đầy đủ trách nhiệm quản lý, bảo trì và bảo đảm an toàn đối với trang thiết bị vui chơi trong khuôn viên trường thì nhà trường có trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo Điều 605 Bộ luật Dân sự năm 2015, đồng thời việc không bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất an toàn cũng không phù hợp với yêu cầu quy định tại khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025).

3. Góc nhìn tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Tai nạn trong trường học không chỉ gây tổn thương thể chất mà còn để lại những sang chấn tâm lý đối với trẻ nhỏ. Sau sự cố, học sinh có thể hình thành tâm lý sợ vận động, lo lắng khi tham gia các hoạt động ngoại khóa hoặc mất cảm giác an toàn tại trường học. Đối với phụ huynh, niềm tin vào môi trường giáo dục cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Trong đạo đức nghề nghiệp giáo dục, bảo đảm sự an toàn của học sinh luôn là giá trị ưu tiên hàng đầu. Việc chủ động nhận trách nhiệm, phối hợp điều trị, động viên học sinh và minh bạch trong xử lý sự cố là cách ứng xử cần thiết để giảm thiểu tổn thương cho gia đình và cộng đồng.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Sự cố cho thấy lỗ hổng trong công tác quản trị tài sản và bảo trì cơ sở vật chất trường học. Nhà trường cần xây dựng quy trình kiểm tra định kỳ toàn bộ khu vui chơi trước mỗi năm học, lập hồ sơ theo dõi tuổi thọ thiết bị, thay thế ngay các hạng mục có dấu hiệu gỉ sét, nứt gãy hoặc mất an toàn, đồng thời tạm ngừng sử dụng các thiết bị chưa bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật. Sau khi tai nạn xảy ra, nhà trường cần nhanh chóng phối hợp cùng gia đình thực hiện quy trình bồi hoàn chi phí y tế, viện phí, phục hồi chức năng và các khoản thiệt hại hợp lý khác theo quy định của pháp luật; đồng thời tổ chức rà soát toàn bộ cơ sở vật chất để phòng ngừa những rủi ro tương tự.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để hạn chế các tai nạn học đường do cơ sở vật chất xuống cấp, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp:

1. Bước 1 – Chuẩn hóa quy trình kiểm định an toàn trước năm học mới: Tất cả khu vui chơi, thiết bị vận động phải được kiểm tra, bảo trì và thay thế khi không còn bảo đảm tiêu chuẩn an toàn trước khi đưa học sinh sử dụng.
2. Bước 2 – Thiết lập hệ thống quản trị rủi ro tài sản trường học: Mỗi thiết bị cần có hồ sơ quản lý, lịch bảo trì định kỳ, người chịu trách nhiệm và cơ chế kiểm tra đột xuất nhằm phát hiện sớm các nguy cơ mất an toàn.
3. Bước 3 – Hoàn thiện cơ chế ứng phó và bồi thường khi xảy ra tai nạn: Nhà trường cần xây dựng quy trình sơ cứu, cấp cứu, thông báo cho phụ huynh, phối hợp điều trị, giải quyết bồi thường minh bạch và rút kinh nghiệm để phòng ngừa tái diễn.

Thông điệp: “Một mắt xích gỉ sét bị bỏ quên có thể trở thành nguyên nhân của cả một chuỗi hậu quả pháp lý, tâm lý và giáo dục. An toàn học đường không bắt đầu từ sau khi xảy ra tai nạn, mà phải được bảo đảm ngay từ công tác quản trị, bảo trì và phòng ngừa rủi ro.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.