TÌNH HUỐNG 69: HỌC SINH LỚP 1 BỊ CÔ GIÁO CHỦ NHIỆM DÙNG GHIM BẤM GHIM VÀO TAI VÌ TỘI KHÔNG CHỊU NGỒI YÊN NGHE GIẢNG: TỘI DANH HÌNH SỰ NÀO ĐƯỢC ÁP DỤNG ĐỐI VỚI HÀNH VI BẠO HÀNH TRẺ EM NGHIÊM TRỌNG NÀY?

“Có những hành vi sai phạm trong giáo dục không còn nằm trong giới hạn của kỷ luật học đường hay vi phạm đạo đức nghề nghiệp thông thường, mà đã trở thành hành vi xâm phạm thân thể, nhân phẩm và sự an toàn của trẻ em cần phải được xử lý bằng pháp luật hình sự.”

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại Trường Tiểu học X, huyện B, tỉnh C, trong giờ học buổi sáng, em Nguyễn Văn A, học sinh lớp 1, do hiếu động, liên tục quay xuống nói chuyện với bạn và không tập trung nghe giảng.

Trong lúc mất bình tĩnh, cô giáo chủ nhiệm đã sử dụng ghim bấm giấy ghim vào phần vành tai của học sinh nhằm mục đích răn đe và buộc em phải ngồi yên trong lớp.

Hành vi này khiến em A bị chảy máu, đau đớn, hoảng loạn và không dám tiếp tục đến trường trong nhiều ngày sau đó.

Sau khi sự việc được phụ huynh phát hiện và đăng tải lên mạng xã hội, dư luận bày tỏ sự phẫn nộ và yêu cầu cơ quan chức năng xử lý nghiêm hành vi bạo hành trẻ em trong môi trường giáo dục.

Vấn đề đặt ra là:

Hành vi của giáo viên có thể bị xử lý hình sự hay chỉ dừng lại ở xử lý kỷ luật và xử phạt hành chính?

2. Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
3. Trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, sức khỏe và nhân phẩm

Theo Điều 12 của Luật Trẻ em năm 2016:

“Trẻ em có quyền được bảo vệ tính mạng, được bảo đảm tốt nhất các điều kiện sống và phát triển.”

Khoản 1, khoản 2, khoản 3 và khoản 8 Điều 6 của Luật Trẻ em năm 2016 cũng nghiêm cấm hành vi:

• Bạo lực đối với trẻ em;
• Hành hạ, ngược đãi trẻ em;
• Xâm phạm thân thể, danh dự, nhân phẩm của trẻ em dưới mọi hình thức.

2. Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015 — Tội hành hạ người khác

Điều 140 Bộ luật Hình sự 2015 quy định:

“Điều 140. Tội hành hạ người khác

1. Người nào đối xử tàn ác hoặc làm nhục người lệ thuộc mình nếu không thuộc các trường hợp quy định tại Điều 185 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:
3. a) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không có khả năng tự vệ;
4. b) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 11% trở lên;
5. c) Đối với 02 người trở lên.”

Để áp dụng Điều 140, cơ quan tiến hành tố tụng thường xem xét các yếu tố như:

• Quan hệ lệ thuộc giữa người thực hiện hành vi và người bị hại;
• Tính chất tàn ác, xúc phạm hoặc kéo dài của hành vi;
• Mức độ tổn thương thể chất và tinh thần gây ra cho nạn nhân;
• Việc hành vi mang tính cá biệt hay diễn ra nhiều lần, có hệ thống.

Trong môi trường giáo dục, giáo viên là người có vị trí quản lý, giám sát và giáo dục học sinh nên tồn tại yếu tố lệ thuộc trong quan hệ giữa hai bên.

3. Khả năng áp dụng các tội danh khác của Bộ luật Hình sự

Nếu hành vi gây thương tích dẫn đến tổn hại sức khỏe có tỷ lệ thương tật đạt ngưỡng luật định hoặc thuộc các trường hợp định khung khác, cơ quan điều tra còn có thể xem xét dấu hiệu của các tội danh khác như tội cố ý gây thương tích theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Việc xác định chính xác tội danh cuối cùng thuộc thẩm quyền của cơ quan điều tra, viện kiểm sát và tòa án trên cơ sở kết quả giám định thương tích và chứng cứ thu thập được.

Áp dụng vào tình huống

Trong tình huống này, hành vi dùng ghim bấm ghim vào tai học sinh lớp 1 hoàn toàn không phải là biện pháp giáo dục hay kỷ luật được pháp luật cho phép.

Đây là hành vi tác động trực tiếp đến thân thể của trẻ bằng vật sắc nhọn, gây đau đớn về thể chất và tạo ra tổn thương tâm lý nghiêm trọng đối với một học sinh mới chỉ 6 hoặc 7 tuổi.

Đặc biệt, học sinh lớp 1 là nhóm trẻ có khả năng tự bảo vệ bản thân rất hạn chế và có mức độ lệ thuộc rất lớn vào giáo viên chủ nhiệm trong môi trường học đường.

Do đó, nếu kết quả điều tra xác định hành vi của giáo viên mang tính ngược đãi, hành hạ hoặc đối xử tàn ác đối với học sinh lệ thuộc mình thì Điều 140 Bộ luật Hình sự về Tội hành hạ người khác là một trong những căn cứ pháp lý có thể được xem xét áp dụng đối với vụ việc này.

Ngoài trách nhiệm hình sự, giáo viên còn có thể phải đối mặt với:

• Trách nhiệm kỷ luật viên chức hoặc người lao động trong ngành giáo dục;
• Trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu học sinh phát sinh chi phí điều trị hoặc tổn thất tinh thần;
• Các biện pháp quản lý nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về giáo dục và viên chức.

Kết luận pháp lý

Qua phân tích có thể thấy, hành vi dùng ghim bấm ghim vào tai học sinh lớp 1 là hành vi có dấu hiệu xâm phạm nghiêm trọng đến thân thể, sức khỏe và nhân phẩm của trẻ em.

Trong trường hợp cơ quan điều tra xác định có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, giáo viên thực hiện hành vi có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 140 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) về Tội hành hạ người khác, hoặc tội danh khác phù hợp với tính chất, mức độ hậu quả thực tế của vụ việc.

Đồng thời, cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý giáo dục có trách nhiệm phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý vụ việc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh bị hại theo quy định của pháp luật.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Góc nhìn tâm lý

Đối với một học sinh lớp 1, giáo viên chủ nhiệm thường là người các em tin tưởng chỉ sau cha mẹ.

Khi chính người mà trẻ tin tưởng lại trở thành người gây đau đớn cho mình, hậu quả không chỉ là vết thương trên cơ thể mà còn có thể là nỗi sợ trường học, sợ giáo viên và mất cảm giác an toàn trong thời gian dài.

Góc nhìn giáo dục

Pháp luật và đạo đức nghề nghiệp đều đã khẳng định rõ:

Không tồn tại bất kỳ hình thức giáo dục nào cho phép sử dụng bạo lực thể chất đối với trẻ em.

Quan niệm “thương cho roi cho vọt” không thể trở thành căn cứ để hợp thức hóa hành vi xâm hại thân thể học sinh trong môi trường giáo dục hiện đại.

Góc nhìn quản trị

Sự việc đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác quản trị nhân sự trong trường học:

• Tăng cường sàng lọc năng lực nghề nghiệp và năng lực quản trị cảm xúc của giáo viên;
• Thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh an toàn từ học sinh và phụ huynh;
• Rà soát hệ thống camera và quy trình giám sát nội bộ;
• Tập huấn định kỳ về kỷ luật tích cực và bảo vệ trẻ em;
• Kịp thời chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền khi có dấu hiệu tội phạm.

Bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là trách nhiệm pháp lý và đạo đức của toàn bộ hệ thống giáo dục.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Dựa trên các nguyên tắc bảo hộ quyền trẻ em, luật tố tụng hình sự và quy trình quản trị khủng hoảng bạo lực học đường, khi phát hiện hành vi bạo hành trẻ em trong khuôn viên nhà trường, trật tự ưu tiên và tiến trình xử lý khẩn cấp cần được thiết lập như sau:

ƯU TIÊN TỐI THƯỢNG:

• Bảo đảm an toàn và hỗ trợ y tế ngay cho học sinh bị hại: Cách ly ngay lập tức học sinh khỏi nguồn nguy hiểm (người có hành vi bạo hành) để bảo vệ an toàn thân thể. Kích hoạt quy trình kiểm tra y tế, sơ cứu và chuyển tuyến điều trị lâm sàng nếu có thương tích thực thể. Tính mạng và sự an toàn của đứa trẻ là mệnh lệnh tuyệt đối.

CÁC BƯỚC TRIỂN KHAI TIẾP THEO:

1. Lập biên bản, bảo quản chứng cứ và tài liệu liên quan: Ghi nhận sự việc một cách trung thực, trực quan. Khẩn trương niêm phong, bảo quản các chứng cứ vật chất, dữ liệu camera giám sát hoặc các tài liệu liên quan để làm cơ sở phân định trách nhiệm, tuyệt đối không được che giấu hay hủy hoại chứng cứ.
2. Thông báo cho phụ huynh và cơ quan quản lý giáo dục: Thực hiện trách nhiệm giải trình minh bạch. Nhà trường có nghĩa vụ thông báo khẩn cấp cho người đại diện theo pháp luật của học sinh để phối hợp bảo vệ trẻ, đồng thời báo cáo nhanh bằng văn bản lên Phòng/Sở Giáo dục và Đào tạo để xin ý chỉ đạo và giám sát.
3. Phối hợp với cơ quan chức năng khi có dấu hiệu tội phạm: Nếu hành vi bạo hành có dấu hiệu cấu thành tội phạm (xâm phạm thân thể, danh dự, nhân phẩm trẻ em theo Bộ luật Hình sự), nhà trường phải chủ động chuyển giao hồ sơ, phối hợp chặt chẽ với Cơ quan Điều tra và các lực lượng chức năng để xử lý nghiêm minh theo đúng trình tự pháp luật.
4. Tổ chức hỗ trợ tâm lý cho học sinh sau sự việc: Giai đoạn phục hồi và khắc phục hậu quả dài hạn. Nhà trường cần phối hợp với các chuyên gia tâm lý học đường để triển khai các liệu pháp can thiệp, giải tỏa sang chấn tinh thần, giúp học sinh sớm ổn định tâm lý để tái hòa nhập môi trường học tập.

Thông điệp của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long:

“Kỷ luật có thể giúp trẻ trưởng thành, nhưng bạo lực chỉ tạo ra nỗi sợ hãi. Không có bài học nào đáng giá đến mức phải đánh đổi bằng sự an toàn của một đứa trẻ.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.