ƯU ĐÃI THUẾ NHẬP KHẨU THEO NGHỊ ĐỊNH 143/2026/NĐ-CP (THỰC HIỆN HIỆP ĐỊNH CEPA VIỆT NAM – UAE).Ngọc Anh

ƯU ĐÃI THUẾ NHẬP KHẨU THEO NGHỊ ĐỊNH 143/2026/NĐ-CP (THỰC HIỆN HIỆP ĐỊNH CEPA VIỆT NAM – UAE): DOANH NGHIỆP VÀ NGƯỜI DÂN ĐƯỢC HƯỞNG LỢI GÌ?

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế và mở rộng bản đồ thương mại tự do sang khu vực Trung Đông, việc Việt Nam ký kết và thực thi Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện với Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) – Hiệp định CEPA – là một bước ngoặt chiến lược. UAE không chỉ là trung tâm tài chính, thương mại năng động bậc nhất vùng Vịnh mà còn là cửa ngõ giao thương quan trọng kết nối Việt Nam với thị trường Trung Đông và Châu Phi.

Để cụ thể hóa các cam kết cắt giảm thuế quan, ngày 05/05/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 143/2026/NĐ-CP quy định Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định CEPA giai đoạn 2026 – 2027. Nghị định này mở ra cơ hội vàng cho hoạt động xuất nhập khẩu, giảm chi phí đầu vào cho sản xuất và gia tăng sự lựa chọn hàng hóa chất lượng cho người tiêu dùng.

Dưới góc nhìn tích hợp Pháp luật – Tâm lý – Quản trị của ThS. Nguyễn Hữu Long, bài viết phổ biến pháp luật này sẽ giải mã những nội dung quan trọng nhất của Nghị định 143/2026/NĐ-CP và mang đến những lời khuyên thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

I. BỐI CẢNH THỰC TẾ – NHỮNG “ĐIỂM NGHẼN” TRONG GIAO THƯƠNG VỚI KHU VỰC TRUNG ĐÔNG 

Thực tế giao thương giữa Việt Nam và các quốc gia Trung Đông thời gian qua cho thấy nhiều rào cản chi phí và tâm lý khiến tiềm năng thương mại chưa được khai thác tương xứng:

Câu chuyện gánh nặng thuế quan nguyên liệu: Anh Hoàng Nam (Bình Dương), chủ một doanh nghiệp sản xuất nhựa và hóa chất, chia sẻ trước đây việc nhập khẩu nguyên liệu chất dẻo, hóa dầu hay năng lượng từ UAE phải chịu mức thuế nhập khẩu ưu đãi thông thường (MFN). Mức thuế này đẩy giá thành sản phẩm đầu ra lên cao, giảm sức cạnh tranh của hàng Việt Nam khi xuất khẩu ngược lại hoặc tiêu thụ nội địa.

Câu chuyện e ngại thủ tục và rủi ro truy thu: Chị Khánh Vân (TP.HCM), đại diện một công ty logistics, tỏ ra băn khoăn về quy trình chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và thời điểm áp dụng thuế ưu đãi khi một Hiệp định mới có hiệu lực nhưng văn bản hướng dẫn ban hành sau. Tâm lý lo lắng về việc nộp thừa thuế nhưng khó hoàn trả khiến nhiều doanh nghiệp chần chừ mở rộng nguồn hàng từ UAE.

Tâm lý chung của cộng đồng doanh nghiệp khi tiếp cận thị trường mới là sự thận trọng trước chi phí thuế và thủ tục hành chính. Nghị định 143/2026/NĐ-CP ra đời chính là “đòn bẩy” tháo gỡ hoàn toàn các rào cản này.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC” TỪ NGHỊ ĐỊNH 143/2026/NĐ-CP

Nghị định 143/2026/NĐ-CP tạo lập hành lang pháp lý minh bạch cho việc áp dụng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt (gọi tắt là thuế suất CEPA). Dưới đây là các điểm cốt lõi doanh nghiệp và người dân cần nắm vững:

1. Lộ trình áp dụng thuế suất CEPA giai đoạn 2026 – 2027 (Điều 3)

Biểu thuế kèm theo Nghị định chi tiết theo cấp mã 8 số của Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam. Thuế suất CEPA được phân kỳ rõ ràng:

Giai đoạn 2026: Áp dụng cho các tờ khai đăng ký từ ngày 03/02/2026 đến hết ngày 31/12/2026.

Giai đoạn 2027: Áp dụng từ ngày 01/01/2027 đến hết ngày 31/12/2027.

(Lưu ý: Các mặt hàng có ký hiệu “” tại cột thuế suất sẽ không được hưởng ưu đãi thuế CEPA tại thời điểm tương ứng).

2. 3 Điều kiện bắt buộc để hàng hóa được hưởng thuế suất ưu đãi CEPA (Điều 4)

Để được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt CEPA, hàng hóa nhập khẩu phải đáp ứng đủ 3 điều kiện:

Thuộc Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt ban hành kèm theo Nghị định.

Được nhập khẩu từ Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) vào Việt Nam (hoặc từ khu phi thuế quan của Việt Nam nhập khẩu vào thị trường nội địa – Điều 5).

Đáp ứng các quy định về xuất xứ hàng hóa và có chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O) theo đúng quy định của Hiệp định CEPA và pháp luật hiện hành.

3. Cơ chế xử lý tiền thuế nộp thừa bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp (Điều 6)

Đối với các tờ khai hải quan hàng hóa nhập khẩu từ UAE đăng ký từ ngày 03/02/2026 (ngày Hiệp định CEPA có hiệu lực) đến trước ngày Nghị định 143/2026/NĐ-CP có hiệu lực: Nếu đáp ứng đủ điều kiện hưởng thuế CEPA nhưng đã tạm nộp theo mức thuế suất cao hơn, cơ quan hải quan sẽ xử lý hoàn trả tiền thuế nộp thừa theo quy định pháp luật về quản lý thuế.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ: “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN 

Dưới góc độ tích hợp của ThS. Nguyễn Hữu Long, Nghị định 143/2026/NĐ-CP không chỉ là văn bản quy phạm về thuế thuần túy mà còn mang giá trị quản trị kinh tế và tâm lý xã hội sâu sắc:

1. Phân tích góc nhìn Tâm lý xã hội: Kích hoạt tinh thần chủ động hội nhập

Giải tỏa nỗi lo chi phí cho doanh nghiệp: Mức thuế suất CEPA giảm sâu giúp doanh nghiệp tự tin, an tâm xây dựng kế hoạch kinh doanh dài hạn với các đối tác UAE mà không sợ rủi ro biến động thuế quan.

Mang lại lợi ích thiết thực cho người tiêu dùng: Việc giảm thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm thế mạnh từ UAE (như hóa dầu, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng cao cấp…) giúp kéo giảm giá thành thị trường, mang đến cho người dân Việt Nam thêm nhiều sự lựa chọn chất lượng với chi phí hợp lý.

2. Phân tích góc nhìn Quản trị doanh nghiệp & Giáo dục tinh thần tuân thủ

Về quản trị chuỗi cung ứng: Nghị định CEPA thúc đẩy tư duy quản trị hiện đại. Các doanh nghiệp Việt Nam được khuyến khích tái cấu trúc chuỗi cung ứng đầu vào, tận dụng nguồn nguyên nhiên liệu giá cạnh tranh từ Trung Đông để nâng cao năng lực sản xuất hàng xuất khẩu.

Về giáo dục tính tuân thủ quy tắc xuất xứ: Nghị định đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về chứng từ chứng nhận xuất xứ. Điều này giáo dục doanh nghiệp văn hóa làm việc chuẩn mực, nâng cao năng lực quản trị hồ sơ thương mại quốc tế, tránh các hành vi gian lận xuất xứ gây ảnh hưởng xấu đến uy tín quốc gia.

IV. LỜI KHUYÊN VÀ GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN TỪ CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Để doanh nghiệp và người dân thụ hưởng tối đa lợi lợi ích từ Nghị định 143/2026/NĐ-CP, ThS. Nguyễn Hữu Long đưa ra 4 lời khuyên hành động chiến lược:

Rà soát ngay danh mục hàng hóa và đối chiếu mã HS: Doanh nghiệp có hoạt động nhập khẩu từ UAE cần lập tức rà soát danh mục hàng hóa, đối chiếu mã HS 8 số trong Biểu thuế CEPA ban hành kèm Nghị định để xác định chính xác mức thuế ưu đãi cho năm 2026 và 2027.

Chủ động thực hiện thủ tục hoàn thuế nộp thừa: Doanh nghiệp có các tờ khai nhập khẩu từ UAE phát sinh từ ngày 03/02/2026 đến nay đã nộp thuế theo mức thuế MFN cao hơn cần nhanh chóng kiểm tra lại hồ sơ C/O, phối hợp với cơ quan hải quan làm thủ tục xử lý tiền thuế nộp thừa theo Điều 6.

Kiểm soát chặt chẽ Quy tắc xuất xứ (ROO): Làm việc chặt chẽ với đối tác xuất khẩu tại UAE để đảm bảo chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O) đáp ứng chính xác tiêu chí xuất xứ của Hiệp định CEPA. Hồ sơ xuất xứ minh bạch chính là “chìa khóa” quyết định để được hưởng ưu đãi thuế.

Chủ động tìm hiểu thị trường và đối tác UAE: Ngoài việc hưởng ưu đãi đầu vào nhập khẩu, các doanh nghiệp Việt Nam nên tận dụng cơ hội từ Hiệp định CEPA để đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam (nông sản, dệt may, da giày, điện tử) sang thị trường UAE giàu tiềm năng.

Thông điệp nhân văn:

“Mỗi một Hiệp định thương mại được thể chế hóa thành công không chỉ đơn thuần là sự cắt giảm các con số thuế quan, mà là việc mở ra những cánh cửa cơ hội mới, xây dựng niềm tin giao thương và nâng tầm vị thế thế chủ động hội nhập của doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.”

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, kinh tế, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống

Website: tuvanphapluattamlygiaoduc.vn

Số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.