TÌNH HUỐNG SỐ 965: DOANH NGHIỆP GIA DỤNG TỰ Ý DÁN NHÃN TEM CHUẨN CHUẨN MÔI TRƯỜNG SINH THÁI “ECOLABEL” GIẢ MẠO LÊN SẢN PHẨM GIA DỤNG BÁN VÀO CHUỖI SIÊU THỊ GIÁ CAO?

TÌNH HUỐNG SỐ 965: DOANH NGHIỆP GIA DỤNG TỰ Ý DÁN NHÃN TEM CHUẨN CHUẨN MÔI TRƯỜNG SINH THÁI “ECOLABEL” GIẢ MẠO LÊN SẢN PHẨM GIA DỤNG BÁN VÀO CHUỖI SIÊU THỊ GIÁ CAO?

Trong xu hướng “tiêu dùng xanh”, một con tem sinh thái trên bao bì có thể khiến sản phẩm bán chạy hơn và được bán với giá cao hơn hẳn. Chính vì vậy, không ít doanh nghiệp đã tự ý “mượn” tem chứng nhận mà chưa từng được cấp, biến niềm tin của người tiêu dùng thành lợi thế kinh doanh bất chính.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

1: Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Công ty TNHH Gia dụng A (do ông Nguyễn Văn A làm giám đốc, trụ sở tại xã X, tỉnh Y) sản xuất các dòng nước rửa chén, hộp đựng thực phẩm và đồ gia dụng bằng nhựa. Đầu năm 2026, để “lên đời” sản phẩm, Công ty A tự in và dán tem “Ecolabel” cùng dòng chữ “thân thiện môi trường, được chứng nhận” lên khoảng 30.000 sản phẩm, trong khi chưa từng được tổ chức nào cấp chứng nhận. Nhờ con tem này, hàng được nhập vào chuỗi siêu thị B với giá cao hơn khoảng 30% so với sản phẩm cùng loại.

Công ty TNHH C, doanh nghiệp cùng ngành, đã bỏ nhiều năm và hàng trăm triệu đồng để đạt chứng nhận môi trường thật, nhanh chóng bị sụt giảm đơn hàng tại chính chuỗi siêu thị này. Sau khi mua mẫu kiểm tra, Công ty C phát hiện tem giả và gửi văn bản yêu cầu Công ty A gỡ bỏ. Ông A trả lời rằng con tem “chỉ mang tính trang trí, ai cũng làm vậy” và vẫn tiếp tục xuất hàng.

Đại diện Công ty C vô cùng bức xúc, không biết nên xử lý thế nào để vừa bảo vệ quyền lợi, vừa không làm đổ vỡ quan hệ làm ăn trong ngành.

2: Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Xét về mặt pháp luật, lập luận “tem chỉ để trang trí” của ông A hoàn toàn không đứng vững. Hành vi của Công ty A đồng thời vi phạm pháp luật về chất lượng sản phẩm và có thể xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ:

1. Quy định của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa:

Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2007, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 78/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2026), quy định các hành vi bị cấm tại Điều 8. Luật sửa đổi bổ sung thêm hành vi thông tin, quảng cáo sai sự thật về chất lượng, nguồn gốc sản phẩm, đồng thời tiếp tục cấm giả mạo, sử dụng trái phép giấy chứng nhận, dấu chứng nhận chất lượng. Nhà sản xuất phải chịu trách nhiệm về chất lượng và về tính trung thực của thông tin ghi trên nhãn hàng hóa của mình. Việc tự dán tem “đạt chuẩn môi trường” khi chưa được chứng nhận là thông tin sai sự thật, đánh lừa người tiêu dùng.

2. Quy định của Luật Sở hữu trí tuệ:

Luật Sở hữu trí tuệ, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 131/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/04/2026), xác định việc sử dụng dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu (kể cả nhãn hiệu chứng nhận) đang được bảo hộ cho hàng hóa cùng loại mà không được phép, gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa, là hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu (Điều 129). Chủ thể quyền, hoặc người được ủy quyền hợp pháp, có thể yêu cầu áp dụng các biện pháp: buộc chấm dứt hành vi xâm phạm, buộc xin lỗi và cải chính công khai, buộc bồi thường thiệt hại, buộc loại bỏ hoặc tiêu hủy tem, nhãn, hàng hóa vi phạm.

Áp dụng vào tình huống:

• Về nhãn mác: Công ty A chưa từng được cấp chứng nhận nhưng vẫn dán tem “Ecolabel”, đây là thông tin sai sự thật về chất lượng sản phẩm.
• Về mục đích trục lợi: Con tem giả giúp sản phẩm bán giá cao hơn khoảng 30% tại chuỗi siêu thị, gây thiệt hại cho người tiêu dùng và cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính như Công ty C.
• Về quyền sở hữu trí tuệ: Nếu nhãn “Ecolabel” hoặc dấu hiệu chứng nhận tương tự đang được bảo hộ hợp pháp tại Việt Nam, việc tự ý sử dụng là xâm phạm quyền; chủ sở hữu nhãn hiệu là người có quyền yêu cầu xử lý trước tiên.

Kết luận pháp lý: Công ty A có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo các nghị định xử phạt hiện hành, bị buộc gỡ bỏ tem giả, thu hồi, cải chính thông tin, nộp lại lợi nhuận bất hợp pháp. Bên bị thiệt hại có quyền yêu cầu bồi thường. Trường hợp quy mô lớn, thu lợi bất chính nghiêm trọng, hồ sơ còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự. Chuỗi siêu thị B cũng cần rà soát nguồn hàng để tránh liên đới trách nhiệm.

3: Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn” (The Human & Management)

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Câu nói “ai cũng làm vậy” là một kiểu hợp thức hóa sai trái bằng số đông, tâm lý quen gặp khi doanh nghiệp bị áp lực doanh số. Khi chỉ nhìn vào lợi nhuận trước mắt, người kinh doanh dễ quên rằng chữ “tín” mới là tài sản lớn nhất. Người tiêu dùng chọn mua sản phẩm xanh vì niềm tin dành cho môi trường và sức khỏe gia đình, nên khi bị lừa dối, họ mất niềm tin không chỉ vào một thương hiệu mà vào cả những cam kết “xanh” khác.

Giáo dục tinh thần kinh doanh trung thực phải bắt đầu từ chính người đứng đầu: cạnh tranh bằng chất lượng thật mới là nền tảng để doanh nghiệp đi xa.

Về khía cạnh Quản trị rủi ro

Đối với Công ty A, một con tem giả có thể kéo theo cả chuỗi hậu quả: bị phạt, bị thu hồi lô hàng, bị siêu thị chấm dứt hợp đồng, mất uy tín. Cái giá phải trả lớn hơn rất nhiều so với phần lợi nhuận tăng thêm. Đối với Công ty C, bài học là cần chủ động đăng ký bảo hộ, lưu giữ hồ sơ chứng nhận, theo dõi thị trường và có quy trình ứng phó khi bị hàng giả cạnh tranh. Đối với siêu thị B, cần thẩm định kỹ hồ sơ chứng nhận của nhà cung cấp với các sản phẩm quảng bá “xanh”.

4: Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để giải quyết vấn đề một cách thấu tình đạt lý, bảo vệ quyền lợi chính đáng và giảm thiểu thiệt hại cho các bên, Chuyên gia Nguyễn Hữu Long đưa ra phương án 3 bước như sau:

1. Bước 1 – Thu thập chứng cứ và gửi thông báo pháp lý: Công ty C mua mẫu sản phẩm có hóa đơn, lập vi bằng hoặc biên bản xác nhận, chụp ảnh tem tại quầy bán; đồng thời xác minh bằng văn bản với tổ chức cấp nhãn sinh thái về việc Công ty A chưa từng được cấp chứng nhận. Sau đó gửi thông báo yêu cầu Công ty A chấm dứt vi phạm, nêu rõ các căn cứ pháp lý nêu trên.
2. Bước 2 – Làm việc với siêu thị và hòa giải thiện chí: Gửi thông tin đến chuỗi siêu thị B để đề nghị tạm dừng bán lô hàng gắn tem giả. Với sự tham gia của đại diện siêu thị, Công ty C đề nghị Công ty A cam kết bằng văn bản: gỡ bỏ toàn bộ tem, thu hồi hàng, cải chính thông tin, bồi thường hợp lý. Đây là cách giữ hòa khí ngành hàng và nhanh nhất để bảo vệ người tiêu dùng.
3. Bước 3 – Tố cáo và khởi kiện (Giải pháp cuối cùng): Nếu Công ty A vẫn tiếp tục vi phạm, Công ty C gửi đơn tố cáo đến cơ quan quản lý thị trường để xử phạt, đồng thời có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền để yêu cầu chấm dứt xâm phạm và bồi thường thiệt hại, kèm đầy đủ chứng cứ về thiệt hại thực tế.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.