TÌNH HUỐNG SỐ 75: GIÁO VIÊN TIỂU HỌC DÙNG THƯỚC KẺ ĐÁNH VÀO TAY HỌC SINH ĐỂ PHẠT LỖI VIẾT CHỮ XẤU: XỬ LÝ KỶ LUẬT HÀNH CHÍNH HAY BUỘC THÔI VIỆC HÀNH VI BẠO LỰC SƯ PHẠM?

Quan niệm “thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi” từng bám rễ rất sâu trong tư duy giáo dục của nhiều thế hệ. Tuy nhiên, trong môi trường giáo dục hiện đại và nhà nước pháp quyền, bất kỳ hành vi xâm phạm thân thể nào đối với trẻ em đều không thể được bao biện bằng danh nghĩa “giáo dục”. Khi một giáo viên dùng thước đánh học sinh, câu hỏi đặt ra đối với cơ quan quản lý không chỉ là răn đe thế nào, mà là áp dụng mức kỷ luật nào cho đúng luật: Khiển trách, cảnh cáo hay tước bỏ hoàn toàn quyền đứng bục giảng?

Hãy cùng phân tích một tình huống pháp lý nhức nhối về bạo lực sư phạm để làm rõ các chế tài áp dụng cho viên chức ngành giáo dục.

1. Tóm tắt tình huống thực tế

Văn phòng tư vấn pháp luật tiếp nhận một hồ sơ yêu cầu tư vấn từ Ban giám hiệu một trường tiểu học công lập với nội dung như sau:

• Sự việc: Trong giờ Luyện chữ đẹp, do một học sinh lớp 2 liên tục viết sai ô ly và bôi bẩn vở, cô giáo chủ nhiệm đã mất bình tĩnh và dùng thước kẻ gỗ đánh nhiều nhát vào lòng bàn tay học sinh để “phạt cảnh cáo”.
• Hậu quả: Bàn tay học sinh bị tấy đỏ, sưng nhẹ. Đáng lo ngại hơn, sau sự việc, học sinh này khóc lóc, hoảng loạn, sợ hãi và nhất quyết từ chối việc đến trường.
• Phản ứng của các bên: Phụ huynh phát hiện sự việc đã vô cùng phẫn nộ, làm đơn gửi Ban giám hiệu và Phòng Giáo dục yêu cầu phải buộc thôi việc cô giáo ngay lập tức vì hành vi bạo hành trẻ em. Trong khi đó, cô giáo giải trình rằng mình không có ác ý, chỉ vì quá áp lực thành tích vở sạch chữ đẹp và muốn rèn giũa học sinh nên mới dùng biện pháp trách phạt truyền thống.

2. Góc nhìn Pháp lý 

Dưới góc độ pháp lý, hành vi của cô giáo đã vi phạm nghiêm trọng các quy chuẩn nghề nghiệp. Việc định khung hình thức xử lý cần căn cứ vào các quy định sau:

Thứ nhất, vi phạm nghĩa vụ cốt lõi của nhà giáo:

Điều 83 Luật Giáo dục 2019 quy định rất rõ quyền của người học. Cụ thể hành vi dùng thước đánh học sinh của giáo viên đã vi phạm trực tiếp quyền cơ bản của trẻ: đó là quyền được tôn trọng tuyệt đối về thân thể và nhân phẩm, được giáo dục bằng các phương pháp tích cực để phát triển bản thân trong một môi trường học tập an toàn, lành mạnh và hoàn toàn không có bạo lực.

Thứ hai, chế tài xử phạt vi phạm hành chính:

Hành vi này bị điều chỉnh bởi Điều 28 Nghị định 04/2021/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Cụ thể, hành vi xâm phạm thân thể người học (nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, đồng thời áp dụng hình thức phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động giảng dạy từ 01 tháng đến 06 tháng.

Thứ ba, mức độ xử lý kỷ luật viên chức:

Với tư cách là một viên chức nhà nước, cô giáo phải chịu sự điều chỉnh của Luật Viên chức 2025. Căn cứ theo Điều 7 và Điều 8 về nghĩa vụ và đạo đức nghề nghiệp của viên chức, hành vi đánh học sinh là sự vi phạm quy tắc ứng xử. Tuy nhiên, để xem xét áp dụng hình thức “Buộc thôi việc” theo Điều 35 Luật Viên chức 2025 như yêu cầu của phụ huynh, Hội đồng kỷ luật cần đánh giá tính chất, mức độ hậu quả. Hình thức “Buộc thôi việc” thường áp dụng cho hành vi vi phạm đặc biệt nghiêm trọng (như bạo hành gây thương tích nặng, cấu thành tội phạm hình sự). Trong trường hợp này, nếu đây là vi phạm lần đầu, thương tích chỉ ở mức độ phần mềm (sưng đỏ) và cô giáo có thái độ thành khẩn, việc áp dụng hình thức kỷ luật Cảnh cáo kèm theo đình chỉ giảng dạy (chuyển làm công tác khác) sẽ đúng với nguyên tắc tương xứng của pháp luật viên chức hơn là tước đoạt hoàn toàn “cần câu cơm” của họ ngay lập tức.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị 

Về khía cạnh Tâm lý & Giáo dục:

“Thương cho roi cho vọt” là một ngụy biện độc hại trong giáo dục hiện đại. Cú đánh bằng thước có thể làm sưng tay vài ngày, nhưng vết sẹo tâm lý để lại là sự sợ hãi, ghét bỏ trường lớp, và cảm giác không an toàn khi tiếp xúc với giáo viên. Trẻ em ở độ tuổi tiểu học rất nhạy cảm; bạo lực sư phạm không giúp trẻ viết chữ đẹp hơn, nó chỉ dạy trẻ rằng: Kẻ mạnh có quyền dùng vũ lực để ép buộc kẻ yếu. Đây là sự thất bại của nghệ thuật sư phạm.

Về khía cạnh Quản trị học đường:

Sự việc là một tiếng chuông cảnh báo cho Ban giám hiệu về việc quản trị chất lượng giáo viên. Áp lực thành tích (lớp phải 100% vở sạch chữ đẹp) đôi khi chính là nguyên nhân gián tiếp đẩy giáo viên vào con đường mất kiểm soát cảm xúc. Quản trị giáo dục không chỉ là đưa ra nội quy cấm đoán, mà phải là quá trình liên tục đào tạo, chuyển hóa phương pháp giảng dạy từ “kỷ luật trừng phạt” sang “kỷ luật tích cực”.

4. Giải pháp toàn diện

Để giải quyết thấu tình đạt lý, đảm bảo tính răn đe của pháp luật nhưng vẫn mang tính giáo dục nhân văn, Chuyên gia kiến nghị Ban giám hiệu thực hiện quy trình sau:

Bước 1 – Xử lý khủng hoảng khẩn cấp:

Ban giám hiệu cần lập tức ra quyết định tạm đình chỉ công tác giảng dạy của cô giáo để phục vụ việc xác minh; đồng thời cùng cô giáo trực tiếp đến nhà học sinh để công khai xin lỗi phụ huynh và hỗ trợ chăm sóc tâm lý cho trẻ, cam kết đảm bảo môi trường an toàn tuyệt đối khi trẻ quay lại trường.

Bước 2 – Tổ chức Hội đồng kỷ luật viên chức đúng luật:

Thành lập Hội đồng kỷ luật theo quy định của Luật Viên chức 2025. Dựa trên mức độ vi phạm, Hội đồng có thể cân nhắc ra quyết định kỷ luật ở mức Cảnh cáo (kéo dài thời hạn nâng lương, không xếp loại thi đua). Đồng thời, báo cáo vụ việc lên chính quyền địa phương để ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính (phạt tiền và đình chỉ giảng dạy có thời hạn) theo Nghị định 04/2021/NĐ-CP. Việc chưa áp dụng “Buộc thôi việc” cần được giải thích rõ ràng với phụ huynh dựa trên cơ sở luật định để họ thấu hiểu.

Bước 3 – Triển khai chiến dịch “Kỷ luật tích cực”:

Nhà trường cần biến sự cố này thành bài học cải tổ toàn diện. Mời chuyên gia tâm lý giáo dục về tập huấn bắt buộc cho 100% giáo viên nhà trường về kỹ năng “Kỷ luật tích cực” – phương pháp giáo dục dựa trên sự tôn trọng, thấu hiểu nguyên nhân hành vi của trẻ thay vì trừng phạt thể xác. Đồng thời, rà soát và giảm bớt các chỉ tiêu thi đua hình thức gây áp lực ảo cho giáo viên.

Thông điệp đúc kết: “Bạo lực không bao giờ là điểm khởi đầu cho sự trưởng thành. Một nhà giáo thực thụ là người biết dùng sự kiên nhẫn để mài giũa những nét chữ còn non nớt, chứ không phải dùng đòn roi để khắc sự sợ hãi vào tâm hồn trẻ thơ.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.