TÌNH HUỐNG SỐ 498: TRANH CHẤP QUYỀN TÁC GIẢ PHẦN MỀM: HAI LẬP TRÌNH VIÊN HỢP TÁC VIẾT APP HỌC TIẾNG ANH, MỘT NGƯỜI ÂM THẦM ĐỔI MẬT KHẨU GOOGLE PLAY ĐỂ THU LỢI RIÊNG

TÌNH HUỐNG SỐ 498: TRANH CHẤP QUYỀN TÁC GIẢ PHẦN MỀM: HAI LẬP TRÌNH VIÊN HỢP TÁC VIẾT APP HỌC TIẾNG ANH, MỘT NGƯỜI ÂM THẦM ĐỔI MẬT KHẨU GOOGLE PLAY ĐỂ THU LỢI RIÊNG

LUẬT ÁP DỤNG NĂM 2026

• Luật Sở hữu trí tuệ 2005, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 131/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/04/2026. 
• Bộ luật Dân sự 2015, đặc biệt Điều 504–509 về hợp đồng hợp tác, tài sản, quyền hưởng lợi và nghĩa vụ của thành viên hợp tác. 
• Luật An ninh mạng 2025 số 116/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/07/2026. 
• Trường hợp có dấu hiệu chiếm đoạt, truy cập hoặc can thiệp trái phép thì xem xét thêm Bộ luật Hình sự và pháp luật về an toàn thông tin, giao dịch điện tử.

I. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ

A và B là hai lập trình viên cùng hợp tác xây dựng ứng dụng học tiếng Anh. Hai bên cùng đóng góp công sức, mã nguồn, chi phí và thỏa thuận chia doanh thu.

Ứng dụng được đưa lên Google Play bằng tài khoản do A quản lý. Khi ứng dụng bắt đầu có doanh thu, A tự ý đổi mật khẩu, loại B khỏi quyền quản trị, tiếp tục khai thác ứng dụng và nhận toàn bộ doanh thu.

Tranh chấp phát sinh về quyền tác giả, quyền sở hữu phần mềm, quyền quản trị tài khoản, quyền hưởng doanh thu và trách nhiệm pháp lý của A.

II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”

1. Xác định tác giả và đồng tác giả

Theo Luật SHTT hiện hành, chương trình máy tính được bảo hộ quyền tác giả. Cần xác định A và B có trực tiếp sáng tạo phần mềm hay không để xác định tư cách tác giả, đồng tác giả.

Căn cứ chứng minh gồm:

• mã nguồn; 
• lịch sử Git/commit; 
• tài liệu thiết kế; 
• email, tin nhắn; 
• phân công công việc; 
• chứng cứ về quá trình sáng tạo. 

Việc A nắm tài khoản Google Play không đồng nghĩa A sở hữu toàn bộ quyền tác giả.

2. Xác định chủ sở hữu và quyền khai thác

Phải phân biệt tác giả với chủ sở hữu quyền tác giả. Cần kiểm tra hợp đồng để xác định quyền tài sản, quyền khai thác thương mại và tỷ lệ hưởng doanh thu.

Nếu A và B cùng hợp tác, Điều 504 BLDS 2015 là căn cứ xác định quan hệ hợp tác; các quyền, nghĩa vụ về đóng góp, quản lý và hưởng lợi phải được thực hiện theo thỏa thuận và pháp luật.

3. Điều khoản hợp đồng cần thiết

Hợp đồng cần quy định:

• Đối tượng: phần mềm, mã nguồn, dữ liệu và tài khoản Google Play. 
• SHTT: tác giả, đồng tác giả, chủ sở hữu và quyền khai thác. 
• Quản trị tài khoản: không tự ý đổi mật khẩu, xóa quyền hoặc chuyển ứng dụng. 
• Doanh thu: tài khoản nhận tiền, tỷ lệ chia và thời hạn đối soát. 
• Bảo mật: mật khẩu, 2FA và quyền truy cập. 
• Chấm dứt hợp tác: xử lý mã nguồn, tài khoản và doanh thu. 

4. Trách nhiệm pháp lý của A

Nếu A tự ý đổi mật khẩu và giữ toàn bộ doanh thu, có thể phát sinh:

• trách nhiệm do vi phạm hợp đồng hợp tác; 
• trách nhiệm liên quan đến xâm phạm quyền tác giả/quyền tài sản nếu khai thác phần mềm trái quyền; 
• nghĩa vụ hoàn trả khoản lợi ích/doanh thu thuộc về B; 
• trách nhiệm về an ninh, an toàn thông tin nếu có hành vi truy cập, can thiệp hoặc chiếm quyền kiểm soát trái phép. 

Không được mặc nhiên kết luận A phạm tội chỉ vì đổi mật khẩu; phải chứng minh đầy đủ hành vi và dấu hiệu cấu thành theo luật.

III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ – “CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”

1. Tâm lý

Nguyên nhân sâu xa là mất niềm tin, thiếu minh bạch doanh thu và bất đồng về công sức đóng góp. Khi ứng dụng phát sinh dòng tiền, quyền Admin có thể trở thành công cụ tạo ra bất cân bằng quyền lực.

2. Giáo dục

Cần xây dựng nguyên tắc: Quyền Admin không phải quyền sở hữu; người giữ mật khẩu không được tự biến tài sản chung thành tài sản riêng.

Lập trình viên phải tôn trọng quyền SHTT, minh bạch doanh thu và bảo vệ tài sản số chung.

3. Quản trị

Không để một người kiểm soát đồng thời: mã nguồn + Google Play + tài khoản thanh toán.

Cần áp dụng:

• phân quyền; 
• 2FA; 
• tài khoản quản trị dự phòng; 
• Git và lịch sử commit; 
• nhật ký truy cập; 
• đối soát doanh thu định kỳ. 

IV. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG

Bước 1 – Bảo toàn chứng cứ

Ngay khi phát hiện sự việc phải lưu:

• email Google; 
• ảnh chụp màn hình; 
• lịch sử đăng nhập; 
• Git/commit; 
• hợp đồng; 
• tin nhắn; 
• báo cáo doanh thu; 
• sao kê thanh toán. 

Không tự ý xâm nhập lại tài khoản bằng phương thức trái phép.

Bước 2 – Lập vi bằng điện tử

Có thể lập vi bằng để ghi nhận hiện trạng ứng dụng, email, tài khoản, doanh thu và nội dung trao đổi điện tử. Vi bằng chỉ ghi nhận sự kiện, không tự xác định quyền sở hữu phần mềm.

Bước 3 – Khiếu nại Google

Gửi yêu cầu qua kênh hỗ trợ chính thức của Google Play, cung cấp chứng cứ về quyền quản trị và quan hệ hợp tác, đề nghị hỗ trợ khôi phục quyền truy cập hợp pháp và bảo vệ ứng dụng.

Bước 4 – Yêu cầu A khắc phục

Yêu cầu A:

1. Khôi phục quyền quản trị; 
2. Chấm dứt việc tự ý khai thác; 
3. Không xóa hoặc chuyển ứng dụng; 
4. Cung cấp báo cáo doanh thu; 
5. Đối soát và hoàn trả phần doanh thu thuộc B; 
6. Bảo toàn mã nguồn, dữ liệu và tài khoản; 
7. Bồi thường nếu gây thiệt hại thực tế. 

Bước 5 – Giải quyết tranh chấp

Ưu tiên: Thương lượng → hòa giải → khởi kiện tại Tòa án.

Nếu có căn cứ cho rằng A đang tiếp tục tẩu tán tài sản, thay đổi dữ liệu hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng, có thể xem xét yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời theo điều kiện luật định.

Nếu có dấu hiệu tội phạm về chiếm đoạt tài sản hoặc xâm nhập, can thiệp trái phép vào hệ thống thông tin thì trình báo cơ quan có thẩm quyền.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/ hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.