TÌNH HUỐNG SỐ 128: TRẺ MẦM NON BỊ BẠN CẮN BẦM TÍM VÌ CÔ GIÁO NGỦ QUÊN: PHỤ HUYNH CÓ QUYỀN ÉP TRƯỜNG ĐUỔI VIỆC GIÁO VIÊN?

Giấc ngủ trưa tại trường mầm non là thời điểm trẻ cần được nạp lại năng lượng trong sự giám sát an toàn tuyệt đối. Thế nhưng, sự lơ là, chợp mắt ngủ quên của giáo viên trực trưa đôi khi lại dẫn đến những tai nạn đau xót, như việc trẻ bị bạn học cắn đến bầm tím cơ thể. Đứng trước những vết thương rớm máu của con, sự thịnh nộ của phụ huynh là điều hoàn toàn dễ hiểu. Tuy nhiên, việc phụ huynh dùng áp lực để “ép” Ban giám hiệu phải đuổi việc giáo viên ngay lập tức lại đặt ra một bài toán hóc búa về ranh giới pháp luật và nghệ thuật quản trị nhân sự học đường.

Hãy cùng phân tích tình huống nhạy cảm này dưới góc nhìn pháp lý để bảo vệ quyền lợi của trẻ, đồng thời làm rõ quy trình kỷ luật lao động công bằng, minh bạch.

1. Tóm tắt tình huống thực tế

Văn phòng tư vấn pháp luật tiếp nhận một hồ sơ tranh chấp bồi thường và kỷ luật tại trường mầm non với diễn biến như sau:

• Sự việc: Trong giờ ngủ trưa tại một lớp mầm non (độ tuổi 3 tuổi), cô giáo được phân công trực lớp đã mệt mỏi và ngủ gục tại bàn giáo viên. Trong lúc đó, hai bé thức giấc và tranh giành gối với nhau.
• Tai nạn xảy ra: Do không có cô giáo can thiệp kịp thời, một bé đã dùng răng cắn liên tiếp vào cánh tay và vai của bạn cùng lớp. Tiếng khóc của nạn nhân mới làm cô giáo giật mình tỉnh dậy.
• Hậu quả: Nạn nhân bị nhiều vết cắn rất sâu, in hằn dấu răng rớm máu và bầm tím diện rộng trên cánh tay, tâm lý trẻ vô cùng hoảng sợ.
• Tranh chấp phát sinh: Phát hiện sự việc khi đón con, phụ huynh nạn nhân bùng nổ cơn thịnh nộ. Họ lao vào phòng Hiệu trưởng, đập bàn yêu cầu nhà trường phải ra quyết định sa thải, đuổi việc cô giáo này ngay lập tức. Phụ huynh đe dọa nếu trường không đuổi việc cô giáo, họ sẽ khởi kiện ra tòa và đưa sự việc lên mạng xã hội. Cô giáo thì khóc lóc nhận lỗi, giải thích do làm việc quá sức và đang mang thai những tháng đầu nên cơ thể mệt mỏi dẫn đến ngủ thiếp đi.

2. Góc nhìn Pháp lý 

Việc phụ huynh yêu cầu bồi thường là hoàn toàn có cơ sở, nhưng việc “ép” đuổi việc giáo viên lại vượt quá thẩm quyền của họ. Trách nhiệm và chế tài được pháp luật quy định phân minh như sau:

Thứ nhất, trách nhiệm bồi thường do người dưới 15 tuổi gây ra tại trường (Bộ luật Dân sự 2015):

• Trọng tâm pháp lý (Điều 586 và Điều 600): Pháp luật quy định người dưới 15 tuổi chưa có năng lực hành vi dân sự. Nếu gây thiệt hại trong thời gian trường học trực tiếp quản lý, pháp nhân (nhà trường) phải bồi thường, trừ khi chứng minh được mình không có lỗi. Đồng thời, nhà trường phải bồi thường thiệt hại do nhân viên của mình (cô giáo) gây ra trong lúc thực thi nhiệm vụ.
• Áp dụng vào tình huống: Vết cắn do học sinh khác gây ra, nhưng nguyên nhân sâu xa là do “lỗi lơ là giám sát” của cô giáo. Do đó, nhà trường có nghĩa vụ đền bù dân sự toàn bộ chi phí y tế khám chữa vết cắn và tổn thất tinh thần cho bé bị nạn, không được đùn đẩy trách nhiệm cho gia đình bé đã cắn bạn.

Thứ hai, vi phạm quy chế chuyên môn và an toàn cho trẻ (Điều 83 Luật Giáo dục 2019, sửa đổi 2025):

• Trọng tâm pháp lý: Luật yêu cầu cơ sở giáo dục và nhà giáo phải có trách nhiệm bảo đảm cho người học được học tập trong môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.. Việc giáo viên trực trưa ngủ quên là hành vi vi phạm quy chế chuyên môn, thiếu trách nhiệm trong công tác chăm sóc trẻ.

Thứ ba, quyền xử lý kỷ luật lao động thuộc về Người sử dụng lao động (Điều 11 Nghị định 172/2025/NĐ-CP và điểm i khoản 2 Điều 69 Nghị định 145/2020/NĐ-CP:

• Trọng tâm pháp lý: Phụ huynh là “khách hàng/người tiêu dùng dịch vụ giáo dục”, có quyền khiếu nại, tố cáo, đòi bồi thường, nhưng không có quyền ra lệnh hay ép buộc sa thải nhân sự. Quyền xử lý kỷ luật thuộc về Hội đồng kỷ luật của nhà trường. Việc áp dụng hình thức “Buộc thôi việc” chỉ được thực hiện khi viên chức vi phạm ở mức độ “đặc biệt nghiêm trọng” theo khung quy định. Một lỗi ngủ quên  thường chưa đủ cơ sở pháp lý để áp dụng mức án sa thải ngay lập tức, việc sa thải trái luật có thể khiến nhà trường bị giáo viên kiện ngược.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị 

Về khía cạnh Tâm lý & Giáo dục:

Chúng ta hoàn toàn thấu hiểu sự xót xa, bức xúc đỉnh điểm của cha mẹ khi nhìn thấy con mình mang đầy vết thương. Da thịt con trẻ mỏng manh, một vết cắn sâu không chỉ gây đau đớn mà còn tiềm ẩn rủi ro nhiễm trùng. Trẻ sẽ sinh ra tâm lý hoảng loạn, sợ hãi bóng tối hoặc sợ đến trường. Cảm xúc phẫn nộ của cha mẹ là phản ứng bảo vệ con cái bản năng và chính đáng.

Về khía cạnh Quản trị học đường:

Tuy nhiên, đối với Hiệu trưởng, sự việc đặt ra rủi ro quản trị nhân sự và yêu cầu quy trình xử lý kỷ luật lao động nhân văn nhưng nghiêm minh. Nếu Hiệu trưởng hèn nhát đuổi việc giáo viên chỉ để chiều lòng sức ép phụ huynh, đó là sự vi phạm luật lao động và tạo ra tiền lệ “phụ huynh điều hành trường học”. Ngược lại, nếu xử lý quá nhẹ, phụ huynh sẽ đánh mất niềm tin. Người quản lý giỏi phải nhìn ra nguyên nhân gốc rễ để xử lý thấu tình đạt lý, kỷ luật đúng người đúng tội mà không dồn người lao động vào đường cùng.

4. Giải pháp toàn diện 

Để giải quyết khủng hoảng, xoa dịu phụ huynh và giữ vững kỷ cương quản trị, Chuyên gia kiến nghị Ban giám hiệu thực thi ngay quy trình 3 bước sau:

Bước 1 – Xoa dịu phụ huynh và Thực thi bồi thường dân sự:

• Hiệu trưởng trực tiếp cùng cô giáo xin lỗi gia đình một cách chân thành. Tuyệt đối không bao biện.
• Nhà trường chịu 100% chi phí y tế: Đưa trẻ đi bệnh viện vệ sinh vết thương, mua thuốc chống sẹo và hỗ trợ chi phí tổn thất tinh thần.
• Giải thích nhẹ nhàng với phụ huynh về giới hạn pháp luật: “Nhà trường cam kết sẽ xử lý kỷ luật cô giáo nghiêm khắc nhất theo luật định. Tuy nhiên, mong gia đình hiểu, việc sa thải một nhân sự phải dựa trên Hội đồng kỷ luật và Bộ luật Lao động, trường không thể tự ý đuổi việc trái luật”.

Bước 2 – Tổ chức Hội đồng kỷ luật nghiêm minh nhưng nhân văn:

• Đình chỉ công tác trực trưa của cô giáo để phụ huynh yên tâm.
• Hình thức kỷ luật phù hợp nhất là Cảnh cáo, cắt thi đua khen thưởng toàn năm học, hạ bậc lương và luân chuyển sang làm công tác hỗ trợ không trực tiếp chăm sóc trẻ trong một thời gian. Quyết định kỷ luật này phải được gửi bản sao thông báo công khai cho phụ huynh biết.

Bước 3 – Vá lỗ hổng quản trị và Thiết lập quy trình trực chéo:

• Nguyên nhân tai nạn có phần từ hệ thống quản lý. Ban giám hiệu phải lập tức thay đổi quy chế: Giờ ngủ trưa bắt buộc phải có tối thiểu 02 giáo viên trực chéo trong một lớp.
• Lắp đặt màn hình camera giám sát giờ ngủ trực tiếp tại phòng Ban giám hiệu để liên tục kiểm tra trạng thái của giáo viên trực, không để tình trạng ngủ gục lặp lại.

Thông điệp đúc kết: “Bảo vệ an toàn cho trẻ là mệnh lệnh tối cao của giáo dục mầm non, nhưng quản trị con người cũng cần đến sự thượng tôn pháp luật và lòng trắc ẩn. Một bản án kỷ luật nghiêm minh sẽ răn đe sự lơ là, nhưng một cách hành xử nhân văn mới giữ lại được cái đạo của nghề giáo trong những lúc giông bão nhất.”

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.