TÌNH HUỐNG 833: TRANH CHẤP CỔ TỨC – XUNG ĐỘT GIỮA CỔ ĐÔNG VÀ BAN LÃNH ĐẠO

TÌNH HUỐNG 833: TRANH CHẤP CỔ TỨC – XUNG ĐỘT GIỮA CỔ ĐÔNG VÀ BAN LÃNH ĐẠO

Trong hoạt động của công ty cổ phần, cổ tức không chỉ là lợi ích tài chính mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi của cổ đông và định hướng phát triển doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi cổ đông mong muốn được chia lợi nhuận, còn ban lãnh đạo ưu tiên giữ lại nguồn vốn để tái đầu tư, bất đồng rất dễ phát sinh. Nếu không được giải quyết minh bạch, tranh chấp cổ tức có thể làm gia tăng xung đột nội bộ, ảnh hưởng đến niềm tin và hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây dưới góc độ pháp lý liên quan để làm rõ quy trình, từ đó đưa ra bài học hữu ích.

Tóm tắt tình huống thực tế

Công ty cổ phần A vừa kết thúc một năm kinh doanh có lợi nhuận. Một nhóm cổ đông đề nghị công ty chia cổ tức bằng tiền mặt theo tỷ lệ cao, trong khi Hội đồng quản trị cho rằng cần giữ lại phần lớn lợi nhuận để mở rộng sản xuất và thanh toán các khoản nợ.

Điều lệ công ty quy định việc phân phối lợi nhuận phải tuân thủ nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông và các điều kiện pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, các bên bất đồng về tỷ lệ cổ tức, thời điểm chi trả và thẩm quyền quyết định. Nhóm cổ đông cho rằng quyền lợi của mình bị xem nhẹ, còn ban lãnh đạo lo ngại việc chi trả quá lớn sẽ ảnh hưởng đến dòng tiền và kế hoạch kinh doanh.

Mâu thuẫn dần chuyển thành xung đột nội bộ, làm giảm sự hợp tác giữa cổ đông và ban lãnh đạo, đặt ra yêu cầu phải giải quyết tranh chấp trên cơ sở pháp luật và Điều lệ công ty.

Góc nhìn pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

Theo Điều 135 Luật Doanh nghiệp năm 2020, được sửa đổi, bổ sung năm 2025, việc trả cổ tức của công ty cổ phần phải tuân thủ các điều kiện luật định. Cụ thể, công ty chỉ được trả cổ tức của cổ phần phổ thông khi đã hoàn thành nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định, trích lập các quỹ và bù đắp lỗ trước đó theo pháp luật, đồng thời bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản đến hạn sau khi trả cổ tức.

Về thẩm quyền, Đại hội đồng cổ đông quyết định mức cổ tức hằng năm của từng loại cổ phần theo khoản 2 Điều 138 Luật Doanh nghiệp. Hội đồng quản trị có trách nhiệm kiến nghị mức cổ tức và tổ chức thực hiện việc chi trả theo quy định pháp luật và nghị quyết có liên quan.

Điều lệ công ty có vai trò xác định cơ chế quản trị, trình tự thông qua quyết định và các quy định nội bộ phù hợp pháp luật. Tuy nhiên, Điều lệ không được loại bỏ hoặc hạn chế trái pháp luật quyền của cổ đông. Nếu phát sinh bất đồng, các bên cần đối chiếu Điều lệ, nghị quyết Đại hội đồng cổ đông, báo cáo tài chính và hồ sơ phân phối lợi nhuận để xác định quyền, nghĩa vụ cụ thể.

Bài học pháp lý: Không phải cứ công ty có lợi nhuận là cổ đông đương nhiên được yêu cầu chia cổ tức theo mức mình mong muốn. Việc chi trả phải đúng thẩm quyền, đúng điều kiện và đúng trình tự pháp luật.

Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Khủng hoảng”

Tranh chấp cổ tức thường bắt nguồn từ sự khác biệt về lợi ích và kỳ vọng. Cổ đông mong muốn thu hồi lợi ích đầu tư trong ngắn hạn, trong khi ban lãnh đạo có thể ưu tiên tăng trưởng dài hạn và duy trì nguồn lực tài chính. Khi thiếu thông tin hoặc không được giải thích thỏa đáng, bất đồng dễ biến thành nghi ngờ, quy kết trách nhiệm và mất niềm tin.

Nếu xung đột kéo dài, doanh nghiệp có thể rơi vào khủng hoảng quản trị: các quyết định quan trọng bị trì hoãn, cổ đông chia thành các nhóm đối lập và hoạt động điều hành bị ảnh hưởng.

Vì vậy, ban lãnh đạo cần công khai căn cứ xác định lợi nhuận có thể phân phối, giải thích rõ phương án chia cổ tức hoặc giữ lại lợi nhuận, đồng thời tạo điều kiện để cổ đông trao đổi trên tinh thần tôn trọng và bình đẳng. Minh bạch thông tin và đối thoại có trách nhiệm là chìa khóa ngăn xung đột lợi ích trở thành khủng hoảng nội bộ.

Giải pháp toàn diện của Chuyên gia

Để giải quyết tranh chấp cổ tức, doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp sau:

Rà soát pháp lý: Đối chiếu Luật Doanh nghiệp, Điều lệ, nghị quyết Đại hội đồng cổ đông và hồ sơ tài chính để xác định rõ thẩm quyền, điều kiện và nghĩa vụ chi trả.

Đối thoại và thương lượng: Tổ chức trao đổi minh bạch giữa cổ đông và ban lãnh đạo, làm rõ nhu cầu lợi ích trước mắt và kế hoạch phát triển dài hạn.

Hoàn thiện Điều lệ: Quy định rõ quy trình đề xuất, biểu quyết, công bố thông tin và tổ chức thực hiện quyết định về cổ tức, bảo đảm phù hợp pháp luật.

Giải quyết tranh chấp đúng trình tự: Nếu thương lượng không đạt kết quả, các bên có thể sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp theo thỏa thuận và quy định pháp luật, bao gồm khởi kiện tại cơ quan có thẩm quyền khi đáp ứng điều kiện.

Góc nhìn chuyên gia: Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại:

Website: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/

Hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.