Việc tự ý lưu trữ và sử dụng hình ảnh nhạy cảm của khách hàng để quảng cáo thương mại không chỉ xâm phạm quyền đối với hình ảnh mà còn đặt ra vấn đề nghiêm trọng về quyền riêng tư và bí mật cá nhân.

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Một nữ khách hàng thực hiện phẫu thuật hút mỡ đùi tại một bệnh viện thẩm mỹ quốc tế. Trong quá trình thực hiện thủ thuật, cơ sở này đã quay lại một đoạn clip cận cảnh quá trình phẫu thuật có hình ảnh nhạy cảm của khách hàng.

Sau đó, bệnh viện tự ý lưu trữ và sử dụng đoạn clip này để dựng video quảng cáo, đăng tải trên TikTok và chạy quảng cáo thương mại mà không có sự đồng ý của khách hàng về việc sử dụng hình ảnh cho mục đích này. Khi phát hiện hình ảnh của mình xuất hiện trên mạng xã hội, khách hàng yêu cầu gỡ bỏ nội dung và làm rõ trách nhiệm của cơ sở.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về quyền đối với hình ảnh và quyền về đời sống riêng tư

Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 ghi nhận quyền của cá nhân đối với hình ảnh; việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được sự đồng ý của người đó, đặc biệt khi sử dụng vì mục đích thương mại.

Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình. Việc thu thập, lưu giữ, sử dụng và công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư của cá nhân về nguyên tắc phải được sự đồng ý của người đó, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2. Nguyên tắc tôn trọng quyền riêng tư và sự đồng ý của người bệnh

Khoản 20 Điều 7 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023:

“ Quảng cáo vượt quá phạm vi hành nghề hoặc vượt quá phạm vi hoạt động chuyên môn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; lợi dụng kiến thức y học để quảng cáo gian dối về khám bệnh, chữa bệnh.”

Áp dụng vào tình huống:

• Đoạn clip ghi lại quá trình phẫu thuật có hình ảnh nhạy cảm của khách hàng là thông tin gắn trực tiếp với đời sống riêng tư và hoạt động khám, chữa bệnh của người bệnh. Việc cơ sở tự ý sử dụng clip để đăng TikTok và chạy quảng cáo thương mại, nếu không có sự đồng ý phù hợp của khách hàng, có dấu hiệu xâm phạm quyền đối với hình ảnh và quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân.

Kết luận pháp lý: Nếu xác định bệnh viện thẩm mỹ tự ý sử dụng hình ảnh, clip nhạy cảm của khách hàng khi chưa được đồng ý, hành vi có thể xâm phạm quyền đối với hình ảnh theo Điều 32 và quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân theo Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015. Khách hàng có quyền yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm và thực hiện các quyền khác theo quy định pháp luật.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Hành vi tự ý sử dụng clip phẫu thuật nhạy cảm để trục lợi thương mại có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến danh dự, sự riêng tư và tâm lý của khách hàng. Người bệnh tìm đến cơ sở y tế với kỳ vọng được bảo vệ sức khỏe và thông tin cá nhân, chứ không phải trở thành nội dung quảng cáo khi chưa cho phép. Đối với đội ngũ y tế, đây cũng là bài học về đạo đức nghề nghiệp: sự đồng ý của người bệnh phải được tôn trọng thực chất, rõ ràng và đúng phạm vi.

Về khía cạnh quản trị rủi ro tài sản

Sự việc cho thấy lỗ hổng trong quản lý dữ liệu hình ảnh và nội dung truyền thông của cơ sở. Bệnh viện cần kiểm soát chặt việc quay, lưu trữ, truy cập và sử dụng hình ảnh người bệnh; phân định rõ nội dung phục vụ chuyên môn với nội dung được phép sử dụng cho quảng cáo. Khi phát sinh sự cố, cần nhanh chóng ngừng sử dụng, gỡ bỏ nội dung vi phạm, bảo toàn dữ liệu liên quan và rà soát trách nhiệm của những cá nhân, bộ phận tham gia.

Thông điệp: Người bệnh không phải là “tài sản quảng cáo” của cơ sở y tế. Một hình ảnh được tạo ra trong quá trình điều trị có thể chứa đựng những thông tin riêng tư đặc biệt nhạy cảm. Tôn trọng sự đồng ý của người bệnh chính là giới hạn đạo đức và pháp lý mà mọi cơ sở khám, chữa bệnh phải đặt lên hàng đầu.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Ngăn chặn ngay việc phát tán hình ảnh: Cơ sở cần dừng ngay việc sử dụng clip, quảng cáo và các nội dung liên quan đến hình ảnh của khách hàng; chủ động kiểm tra những tài khoản, nền tảng và chiến dịch quảng cáo đang sử dụng dữ liệu này để hạn chế việc tiếp tục lan truyền.
2. Bước 2 – Bảo toàn chứng cứ và xác định phạm vi sử dụng: Khách hàng cần lưu giữ các hình ảnh, video, đường dẫn, thời điểm đăng tải và nội dung quảng cáo để làm căn cứ bảo vệ quyền lợi. Phía bệnh viện cũng cần bảo toàn hồ sơ, lịch sử truy cập và quá trình xử lý dữ liệu để xác định ai đã quay, lưu trữ, chỉnh sửa và đưa nội dung lên mạng.
3. Bước 3 – Làm rõ phạm vi đồng ý của khách hàng: Cơ sở cần kiểm tra giấy tờ, biểu mẫu hoặc thỏa thuận liên quan đến việc ghi hình. Cần phân biệt rõ sự đồng ý cho mục đích chuyên môn với sự đồng ý cho mục đích truyền thông, quảng cáo. Không thể mặc nhiên suy đoán rằng khách hàng đồng ý sử dụng hình ảnh nhạy cảm của mình để chạy quảng cáo thương mại.
4. Bước 4 – Tiếp nhận yêu cầu và khắc phục quyền lợi của khách hàng: Khi khách hàng yêu cầu chấm dứt việc sử dụng hình ảnh, cơ sở cần nghiêm túc tiếp nhận, xử lý việc gỡ bỏ và phối hợp giải quyết các yêu cầu hợp pháp của khách hàng. Nếu phát sinh thiệt hại do hành vi xâm phạm, trách nhiệm dân sự cần được xem xét theo quy định pháp luật.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.