Pháp luật về kinh tế
TÌNH HUỐNG 573: CÔNG TY BỊ ĐỐI THỦ CẠNH TRANH NHÁI TÊN GỌI?
Th9
TÌNH HUỐNG 573: CÔNG TY BỊ ĐỐI THỦ CẠNH TRANH NHÁI TÊN GỌI?
Tên gọi là một trong những dấu hiệu đầu tiên giúp khách hàng nhận biết doanh nghiệp trên thị trường. Khi thương hiệu đã tạo được uy tín, việc đối thủ sử dụng tên gọi tương tự có thể khiến khách hàng nhầm lẫn về nguồn gốc sản phẩm, dịch vụ hoặc mối quan hệ giữa hai doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp không chủ động đăng ký và bảo vệ các dấu hiệu nhận diện, tranh chấp có thể phát sinh và gây thiệt hại cả về pháp lý lẫn thương mại.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cho vấn đề này.
I. TÓM TẮT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
Công ty M hoạt động trong lĩnh vực cung cấp giải pháp công nghệ. Sau nhiều năm kinh doanh, tên “M” đã trở nên quen thuộc với khách hàng. Công ty sử dụng tên này trên website, tài liệu quảng cáo, sản phẩm và các nền tảng mạng xã hội.
Alpha cho rằng tên gọi đã được thị trường nhận diện nên không thực hiện rà soát đầy đủ tình trạng bảo hộ đối với các dấu hiệu liên quan.
Một thời gian sau, một doanh nghiệp mới thành lập là “M Technology” bắt đầu hoạt động trong cùng lĩnh vực.
Doanh nghiệp này sử dụng tên gọi gần giống Alpha, đồng thời thiết kế logo có cách trình bày tương tự và quảng cáo trên Internet bằng các từ khóa liên quan đến “M”.
Một số khách hàng liên hệ với M để hỏi liệu hai công ty có phải cùng hệ thống hay không. Một số khách hàng khác mua dịch vụ của doanh nghiệp mới nhưng cho rằng đó là dịch vụ của M.
Công ty M yêu cầu đối thủ chấm dứt việc sử dụng tên gọi. Tuy nhiên, đối thủ cho rằng tên của họ khác với tên M và họ đã đăng ký doanh nghiệp hợp pháp. Tranh chấp bắt đầu phát sinh.
Vấn đề đặt ra là: Việc đăng ký tên doanh nghiệp có đồng nghĩa với quyền sử dụng tên gọi đó trong mọi trường hợp? Alpha có thể sử dụng cơ chế bảo hộ sở hữu trí tuệ để bảo vệ tên thương hiệu của mình hay không?
II. GÓC NHÌN PHÁP LÝ – “LÁ CHẮN VỮNG CHẮC”
- Cần xác định tên gọi đang được bảo hộ dưới hình thức nào
Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005( sửa đổi, bổ sung 2009,2019,2022,2025), tên gọi của doanh nghiệp có thể liên quan đến nhiều cơ chế bảo hộ khác nhau, đặc biệt là nhãn hiệu và tên thương mại.
Do đó, M trước hết phải xác định mình đang có quyền đối với dấu hiệu nào và căn cứ bảo hộ là gì.
- Tên thương mại được bảo hộ nếu đáp ứng điều kiện luật định
Theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005( sửa đổi, bổ sung 2009,2019,2022,2025), tên thương mại được bảo hộ nếu có khả năng phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh.
Tên thương mại được bảo hộ thông qua việc sử dụng hợp pháp, không hoàn toàn giống cơ chế đăng ký của nhãn hiệu.
Vì vậy, M cần chứng minh quá trình sử dụng tên gọi, lĩnh vực kinh doanh, phạm vi hoạt động và mức độ nhận biết trên thị trường.
- Nếu tên gọi đã được đăng ký nhãn hiệu, M có cơ sở bảo vệ mạnh hơn
Nếu “M” đã được đăng ký và được cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu cho nhóm hàng hóa, dịch vụ liên quan, M có thể sử dụng quyền của chủ sở hữu nhãn hiệu để xử lý hành vi sử dụng dấu hiệu có khả năng xâm phạm quyền.
Việc đánh giá phải căn cứ vào dấu hiệu, hàng hóa/dịch vụ và khả năng gây nhầm lẫn theo quy định của pháp luật.
- Đăng ký doanh nghiệp không đồng nghĩa với quyền sở hữu trí tuệ
Việc cơ quan đăng ký kinh doanh chấp thuận một tên doanh nghiệp không mặc nhiên xác lập quyền sở hữu đối với nhãn hiệu hoặc loại trừ quyền của chủ thể sở hữu trí tuệ khác.
Do đó, đối thủ không thể chỉ dựa vào việc tên doanh nghiệp đã được đăng ký để khẳng định rằng việc sử dụng tên gọi tương tự luôn hợp pháp.
- Hành vi nhái tên gây nhầm lẫn có thể dẫn đến tranh chấp
Nếu đối thủ sử dụng dấu hiệu tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thương mại hoặc nhãn hiệu được bảo hộ của M, công ty M có thể yêu cầu chấm dứt hành vi và áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền theo Luật Sở hữu trí tuệ 2005( sửa đổi, bổ sung 2009,2019,2022,2025).
Trong trường hợp có dấu hiệu của cạnh tranh không lành mạnh, doanh nghiệp cũng cần xem xét quy định pháp luật cạnh tranh có liên quan.
Kết luận pháp lý
Nếu công ty M chứng minh được quyền đối với “M” dưới dạng tên thương mại hoặc nhãn hiệu và chứng minh việc sử dụng “M Technology” của đối thủ gây nhầm lẫn hoặc xâm phạm quyền, M có cơ sở yêu cầu đối thủ chấm dứt hành vi vi phạm và áp dụng biện pháp bảo vệ quyền theo pháp luật.
Ngược lại, nếu M chưa đăng ký nhãn hiệu và không chứng minh đầy đủ quyền đối với tên thương mại, việc xử lý sẽ khó khăn hơn.
Không nên chỉ đăng ký tên doanh nghiệp; doanh nghiệp cần chủ động xác lập và quản lý quyền sở hữu trí tuệ đối với các dấu hiệu nhận diện quan trọng.
III. GÓC NHÌN TÂM LÝ – GIÁO DỤC – QUẢN TRỊ
“CHÌA KHÓA NHÂN VĂN”
Sai lầm của M là cho rằng “tên này đã được khách hàng biết đến thì không ai có thể sử dụng giống mình”.
Trên thực tế, giá trị thương hiệu chỉ thực sự được bảo vệ tốt khi doanh nghiệp có chiến lược pháp lý đi kèm.
Một tên gọi càng được thị trường nhận biết thì càng cần được:
- đăng ký bảo hộ phù hợp;
- kiểm tra khả năng xung đột;
- theo dõi việc sử dụng trên thị trường;
- xử lý sớm khi xuất hiện dấu hiệu tương tự.
Doanh nghiệp cũng cần giáo dục nhân viên nhận biết những dấu hiệu có nguy cơ gây nhầm lẫn và thông báo ngay cho bộ phận phụ trách SHTT.
IV. GIẢI PHÁP TOÀN DIỆN CỦA CHUYÊN GIA NGUYỄN HỮU LONG
Một là, rà soát toàn bộ tên gọi và dấu hiệu nhận diện. Xác định tên thương mại, nhãn hiệu, logo và các dấu hiệu quan trọng của doanh nghiệp.
Hai là, đăng ký bảo hộ sớm. Ưu tiên đăng ký nhãn hiệu đối với những tên gọi có giá trị thương mại.
Ba là, tra cứu trước khi sử dụng. Kiểm tra các nhãn hiệu, tên thương mại tương tự trước khi đưa một thương hiệu mới ra thị trường.
Bốn là, theo dõi thị trường. Thường xuyên phát hiện doanh nghiệp hoặc sản phẩm sử dụng dấu hiệu tương tự.
Năm là, lưu giữ chứng cứ sử dụng thương hiệu. Lưu hợp đồng, hóa đơn, quảng cáo, website, bao bì và các tài liệu chứng minh quá trình sử dụng.
Sáu là, xử lý tranh chấp theo từng cấp độ. Ưu tiên thương lượng, yêu cầu chấm dứt hành vi; nếu cần thiết, sử dụng các cơ chế xử lý vi phạm và biện pháp tố tụng theo quy định pháp luật.
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc về pháp lý hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi cho chuyên gia tại: https://tuvanphapluattamlygiaoduc.vn/gui-cau-hoi-den-chuyen-gia/
hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.