1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại một trường THCS, do không đồng tình với kết quả học tập của con, một phụ huynh đã sử dụng tài khoản mạng xã hội cá nhân livestream ngay trước cổng trường, liên tục chửi bới, xúc phạm cô giáo chủ nhiệm và công khai cáo buộc cô có hành vi “nhận hối lộ để đổi điểm” cho học sinh.

Phụ huynh không đưa ra được tài liệu hoặc chứng cứ xác thực chứng minh nội dung cáo buộc. Livestream nhanh chóng được nhiều người xem, bình luận và chia sẻ, khiến danh dự, uy tín của cô giáo bị ảnh hưởng, đồng thời gây mất trật tự và tạo tâm lý căng thẳng trong nhà trường.

Cô giáo đề nghị Ban Giám hiệu ghi nhận sự việc, bảo vệ danh dự, uy tín của mình và phối hợp với cơ quan chức năng để xác minh, xử lý hành vi của phụ huynh.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định về hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm

Phụ huynh có quyền bảo vệ quyền lợi chính đáng của con nhưng phải thực hiện bằng phương thức phù hợp. Nhà trường cũng phải tạo cơ chế tiếp nhận phản ánh minh bạch để hạn chế xung đột giữa gia đình và giáo viên.

Trong môi trường giáo dục, phụ huynh có quyền phản ánh, khiếu nại hoặc tố cáo nếu cho rằng giáo viên có hành vi sai phạm. Tuy nhiên, việc phản ánh phải dựa trên sự thật và được thực hiện đúng phương thức pháp luật, không được biến thành hành vi chửi bới, nhục mạ hoặc công khai hạ thấp danh dự người khác.

2. Nguyên tắc bảo vệ danh dự, uy tín và quyền phản ánh của phụ huynh

Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2025):

“ 1. Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;…..”

Áp dụng vào tình huống:

• Phụ huynh có quyền nghi ngờ hoặc phản ánh về việc chấm điểm nếu có căn cứ. Tuy nhiên, việc livestream chửi bới, dùng lời lẽ xúc phạm và công khai cáo buộc giáo viên nhận hối lộ khi chưa được kiểm chứng có thể xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của giáo viên. Nhà trường cần lưu giữ dữ liệu livestream, đường dẫn, nội dung bình luận, thời gian phát sóng và những người chứng kiến để làm căn cứ xác minh. Nếu nội dung “nhận hối lộ đổi điểm” là thông tin bịa đặt nhằm làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của giáo viên thì còn cần xem xét dấu hiệu của hành vi vu khống theo quy định pháp luật tương ứng.

Kết luận pháp lý: Hành vi chửi bới, nhục mạ công khai giáo viên có thể bị xem xét ,nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội làm nhục người khác. Riêng hành vi cố ý đưa ra thông tin sai sự thật nhằm xúc phạm hoặc gây thiệt hại đến danh dự, uy tín của cô giáo cần được xem xét theo quy định về tội vu khống. Không thể chỉ căn cứ vào việc livestream để mặc nhiên kết luận đã phạm tội; cơ quan có thẩm quyền phải xác minh nội dung, mức độ, mục đích và hậu quả cụ thể.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Xúc phạm danh dự, uy tín nhà giáo công khai trên mạng xã hội: Việc bị chửi bới, cáo buộc trước đông người có thể khiến giáo viên bị tổn thương tâm lý, mất uy tín nghề nghiệp và ảnh hưởng đến quan hệ với học sinh, phụ huynh. Tâm lý bênh con cực đoan: Yêu thương và bảo vệ con là chính đáng, nhưng không thể lấy đó làm lý do để xúc phạm giáo viên hoặc công khai những cáo buộc chưa được kiểm chứng. Nhà trường cần hướng phụ huynh đến phương thức đối thoại, khiếu nại, tố cáo đúng quy trình thay vì giải quyết mâu thuẫn bằng livestream và công kích cá nhân. Đồng thời, nhà trường phải nghiêm túc xác minh nội dung phản ánh nếu có dấu hiệu tiêu cực trong việc chấm điểm, tránh tạo tâm lý bao che hoặc đối đầu giữa phụ huynh và giáo viên.

Về khía cạnh quản trị rủi ro nhà trường

Kiểm soát khủng hoảng: Ban Giám hiệu cần nhanh chóng ghi nhận sự việc, bảo vệ giáo viên và tránh để xung đột lan rộng trong cộng đồng phụ huynh, học sinh. Bảo toàn chứng cứ: Lưu giữ bản ghi livestream, ảnh chụp màn hình, bình luận, lượt chia sẻ và các tài liệu liên quan; không tự ý chỉnh sửa hoặc phát tán lại nội dung xúc phạm. Phối hợp cơ quan công an: Khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, nhà trường và giáo viên có thể cung cấp tài liệu, lập hồ sơ sự việc và phối hợp với cơ quan công an để xác minh, xử lý theo thẩm quyền. Xử lý đúng pháp luật: Không nên tự ý “kết tội” phụ huynh hoặc công khai danh tính người vi phạm; việc xác định trách nhiệm hình sự thuộc cơ quan có thẩm quyền.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

1. Bước 1 – Ghi nhận và ổn định tình hình: Ban Giám hiệu lập biên bản sự việc, bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh và giữ ổn định hoạt động của nhà trường.
2. Bước 2 – Bảo toàn chứng cứ: Lưu giữ đầy đủ nội dung livestream, tài khoản đăng tải, thời gian, bình luận và các tài liệu chứng minh mức độ ảnh hưởng đến giáo viên.
3. Bước 3 – Xác minh nội dung cáo buộc: Nhà trường cần kiểm tra độc lập việc chấm điểm, hồ sơ chuyên môn và các thông tin liên quan để làm rõ cáo buộc “nhận hối lộ đổi điểm”, tránh bỏ sót nếu phản ánh có căn cứ.
4. Bước 4 – Phối hợp cơ quan chức năng: Nếu có dấu hiệu xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc cố ý đưa thông tin sai sự thật, giáo viên và nhà trường cung cấp chứng cứ cho cơ quan có thẩm quyền để xem xét xử lý.
5. Bước 5 – Khôi phục môi trường giáo dục: Tổ chức đối thoại phù hợp, yêu cầu chấm dứt hành vi công kích, đồng thời xây dựng quy trình tiếp nhận khiếu nại, phản ánh của phụ huynh minh bạch và văn minh.

Thông điệp: Phụ huynh có quyền bảo vệ con và yêu cầu nhà trường giải trình, nhưng bảo vệ quyền lợi không đồng nghĩa với quyền xúc phạm hoặc vu cáo người khác. Mọi nghi ngờ về điểm số cần được giải quyết bằng chứng cứ, đối thoại và pháp luật; không nên biến cổng trường hay mạng xã hội thành nơi phán xét và kết tội một người.

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.