Pháp luật về khoa học giáo dục
TÌNH HUỐNG 270: GIÁO VIÊN THCS LẬP NHÓM ZALO KÍN NÓI XẤU, DÙNG NGÔN TỪ BẬY BẠ LĂNG MẠ NHỤC MẠ MỘT HỌC SINH CÁ BIỆT TRONG LỚP TRƯỚC TẬP THỂ BAN CÁN SỰ LỚP NHẰM CÔ LẬP TẨY CHAY TRẺ?
Th8
Khi người thầy biến không gian trao đổi giáo dục thành nơi xúc phạm học sinh, tổn thương tinh thần có thể trở thành vết thương khó nhìn thấy.
1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)
Một giáo viên THCS lập nhóm Zalo kín với một số thành viên ban cán sự lớp để trao đổi về một học sinh thường xuyên vi phạm nội quy. Tuy nhiên, thay vì trao đổi theo hướng giáo dục, giáo viên nhiều lần dùng lời lẽ thô tục, miệt thị, nói xấu và xúc phạm học sinh trước các thành viên trong nhóm.
Giáo viên còn yêu cầu một số học sinh hạn chế chơi, nói chuyện và làm việc chung với em nhằm tạo áp lực để em “tự thay đổi”. Sau khi biết sự việc, học sinh trở nên mặc cảm, sợ đến lớp, né tránh bạn bè và có biểu hiện muốn nghỉ học.
Phụ huynh cho rằng đây không còn là biện pháp giáo dục mà là hành vi làm nhục, cô lập học sinh và yêu cầu nhà trường làm rõ trách nhiệm của giáo viên.
Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích một tình huống thực tế dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.
2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”
- Quy định về trách nhiệm của nhà trường
Theo khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025), nhà trường có trách nhiệm thực hiện quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội trong các hoạt động giáo dục, đồng thời bảo đảm an toàn cho người dạy và người học.
Quy định này đặt ra trách nhiệm cho nhà trường trong việc xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và kiểm soát cách thức ứng xử trong quan hệ giáo viên – học sinh.
- Nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ người học
Khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025):
“ 1. Nhà trường có trách nhiệm thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục, quy tắc ứng xử; chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để tổ chức hoặc tham gia các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của nhà trường, bảo đảm an toàn cho người dạy và người học; thông báo về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh cho cha mẹ hoặc người giám hộ.”
Áp dụng vào tình huống:
Trong vụ việc này, việc giáo viên sử dụng nhóm Zalo kín để miệt thị, xúc phạm học sinh và định hướng các bạn cùng lớp cô lập em, nếu được xác minh, không còn là cách thức giáo dục phù hợp mà có dấu hiệu đi ngược quy tắc ứng xử trong môi trường học đường.
Đặc biệt, việc sử dụng vị trí của giáo viên để tác động đến tập thể học sinh nhằm cô lập một em có thể làm gia tăng tổn thương tâm lý và ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường giáo dục.
Kết luận pháp lý: Theo khoản 1 Điều 89 Luật Giáo dục 2019, nhà trường có trách nhiệm thực hiện quy tắc ứng xử và bảo đảm an toàn cho người học. Khi có phản ánh về hành vi xúc phạm, cô lập học sinh, nhà trường cần xác minh khách quan, bảo vệ học sinh và xem xét trách nhiệm của giáo viên theo quy định và quy chế có liên quan.
3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”
Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)
Việc một giáo viên công khai hoặc bán công khai miệt thị học sinh trước tập thể có thể khiến trẻ cảm thấy bị hạ thấp, mất giá trị và mất niềm tin vào thầy cô, bạn bè. Nếu kéo dài, học sinh có thể thu mình, sợ đến trường hoặc né tránh giao tiếp.
Học sinh “cá biệt” càng cần phương pháp giáo dục phù hợp, đối thoại và hỗ trợ thay vì bị gắn nhãn, xúc phạm hoặc cô lập. Kỷ luật đúng nghĩa phải giúp học sinh sửa đổi hành vi, không biến lỗi lầm thành lý do để làm tổn thương nhân phẩm.
Về khía cạnh quản trị rủi ro
Vụ việc đặt ra nguy cơ xúc phạm danh dự nghiêm trọng, bạo lực tinh thần học đường làm trẻ khủng hoảng tâm lý, bỏ học; vi phạm nghiêm trọng đạo đức, quy tắc nhà giáo; đồng thời tạo rủi ro cho nhà trường trong quy trình xử lý kỷ luật.
Nhà trường cần bảo toàn thông tin liên quan, xác minh nội dung trao đổi trong nhóm, lấy ý kiến các bên liên quan và lập hồ sơ vụ việc. Việc xử lý phải khách quan, bảo vệ học sinh, đồng thời bảo đảm quyền giải trình của giáo viên.
- Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long
Để giải quyết vụ việc vừa đúng pháp luật vừa bảo đảm tính nhân văn, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất 03 giải pháp:
- Bước 1 – Bảo vệ học sinh: Chấm dứt ngay việc cô lập, gây áp lực đối với học sinh; phối hợp với gia đình để hỗ trợ tâm lý và ổn định việc học.
- Bước 2 – Xác minh và xử lý: Kiểm tra thông tin, nội dung trao đổi, xác định mức độ vi phạm và thực hiện quy trình xem xét trách nhiệm, kỷ luật nếu có căn cứ.
- Bước 3 – Khôi phục môi trường giáo dục: Giáo viên cần được hướng dẫn về kỷ luật tích cực, giao tiếp sư phạm và quy tắc ứng xử; nhà trường tăng cường cơ chế tiếp nhận phản ánh để ngăn ngừa bạo lực tinh thần học đường.
Thông điệp: “Giáo dục một học sinh chưa tốt cần sự kiên nhẫn; nhưng làm tổn thương em để buộc em thay đổi có thể khiến giáo dục đánh mất chính giá trị nhân văn của mình.”
GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:
Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.