Một nhóm chat tưởng như “riêng tư” nhưng lại trở thành công cụ gieo rắc sự kỳ thị, chia rẽ tập thể và xâm phạm nghiêm trọng quyền được tôn trọng của người học. Liệu giáo viên có phải chịu trách nhiệm pháp lý khi lợi dụng môi trường mạng để thao túng tâm lý học sinh và tạo nên hành vi bắt nạt tập thể?

1. Tóm tắt tình huống thực tế (The Case)

Tại một trường THPT, giáo viên phụ trách đội tuyển học sinh giỏi đã âm thầm lập nhóm chat kín trên Messenger với một số học sinh trong đội tuyển. Trong nhóm, giáo viên thường xuyên nói xấu, dùng nhiều từ ngữ nhạy cảm để hạ thấp danh dự của một học sinh giỏi thuộc đội tuyển môn khác, đồng thời định hướng các thành viên xa lánh, không hợp tác và tẩy chay em trong các hoạt động học tập.

Sau một thời gian, học sinh này liên tục bị cô lập, chịu nhiều áp lực tinh thần, kết quả học tập sa sút và phải điều trị tâm lý. Khi phụ huynh phát hiện nội dung nhóm chat, gia đình đã gửi đơn đề nghị nhà trường xác minh và xử lý trách nhiệm của giáo viên theo quy định của pháp luật.

Hãy cùng chuyên gia ThS. Nguyễn Hữu Long phân tích tình huống dưới đây để tìm ra giải pháp vẹn toàn cả về lý lẫn tình.

2. Góc nhìn Pháp lý – “Lá chắn vững chắc”

1. Quy định của pháp luật về bảo vệ trẻ em, quyền của người học và an toàn trên không gian mạng

Theo quy định tại Luật Trẻ em năm 2016, Luật Giáo dục năm 2019 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và Luật An ninh mạng 2025, pháp luật nghiêm cấm các hành vi lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc trẻ em vi phạm pháp luật hoặc xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác; đồng thời quy định nhà giáo phải tôn trọng, đối xử công bằng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp nhằm bảo đảm người học được tôn trọng, bình đẳng và phát triển toàn diện.

Theo quy định tại khoản 5 Điều 6 Luật Trẻ em 2016:

“Sử dụng, rủ rê, xúi giục, kích động, lợi dụng, lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc trẻ em thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác.”

Quy định nhà giáo phải giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng, đối xử công bằng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người học. Tại khoản 2 Điều 83 Luật Giáo dục 2019 (sửa đổi, bổ sung 2025):

“Được tôn trọng; bình đẳng về cơ hội giáo dục và học tập; được phát triển tài năng, năng khiếu, sáng tạo, phát minh; được cung cấp đầy đủ thông tin về việc học tập, rèn luyện của mình.”

Theo điểm e) khoản 1 Điều 15 Luật An ninh mạng 2025

“Hành vi khác cố ý xâm phạm bí mật nhà nước, bí mật công tác, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư.”

Áp dụng vào tình huống:

• Trong tình huống trên, việc giáo viên lập nhóm chat kín trên messenger để nói xấu, cô lập và dùng ngôn từ nhạy cảm ép các thành viên đội tuyển tẩy chay một học sinh giỏi môn khác có dấu hiệu vi phạm các quy định nêu trên. Hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm và tâm lý của học sinh mà còn trái với trách nhiệm, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của nhà giáo.

Kết luận pháp lý: Trong tình huống trên, giáo viên lập nhóm chat kín trên messenger để nói xấu, cô lập và dùng ngôn từ nhạy cảm ép các thành viên đội tuyển tẩy chay một học sinh giỏi môn khác không chỉ trái với chuẩn mực đạo đức nhà giáo mà còn có dấu hiệu vi phạm các quy định về bảo vệ trẻ em, bảo vệ người học và an toàn trên không gian mạng. Gia đình học sinh có quyền đề nghị nhà trường và cơ quan có thẩm quyền xác minh, xử lý vụ việc theo quy định của pháp luật, đồng thời yêu cầu áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh bị ảnh hưởng.

3. Góc nhìn Tâm lý – Giáo dục – Quản trị – “Chìa khóa nhân văn”

Về khía cạnh tâm lý & giáo dục (Đạo đức ứng xử)

Sự tổn thương tinh thần sâu sắc khó chữa lành cho trẻ trỗi dậy từ việc bị giáo viên và bạn bè cô lập, nói xấu trên mạng. Sự ác ý này gây cú sốc nặng nề, khiến học sinh hoảng loạn, tự ti và xói mòn niềm tin vào môi trường học đường.

Hành vi kích động tẩy chay này thể hiện sự suy đồi nghiêm trọng đạo đức tư cách nhà giáo, làm đổ vỡ mối quan hệ giữa gia đình – nhà trường và là tấm gương xấu về nạn bắt nạt mạng trong cộng đồng.

Về khía cạnh Quản trị rủi ro tài sản

Bài học quản trị đắt giá ở đây chính là sự “chủ quan” trong quản lý nhân sự. Việc không kịp thời kích hoạt quy trình đình chỉ giảng dạy và sa thải viên chức vi phạm là sai lầm lớn trong quản trị học đường. Đối với nhà trường, việc xử lý nghiêm minh bằng văn bản pháp lý chính là cách duy nhất để đóng băng các rủi ro phát sinh trong tương lai.

4. Giải pháp toàn diện của Chuyên gia Nguyễn Hữu Long

Để giải quyết dứt điểm sự việc, xoa dịu khủng hoảng và chuẩn hóa lại môi trường quản lý học đường, ThS. Nguyễn Hữu Long đề xuất quy trình xử lý toàn diện theo 3 bước sau:

1. Bước 1 – Xử lý khẩn cấp, minh bạch: Ban Giám hiệu tạm đình chỉ công tác giáo viên để phục vụ xác minh; tổ chức đối thoại với gia đình học sinh, công khai trách nhiệm và xử lý nghiêm nếu có sai phạm. Đồng thời, cử chuyên gia tâm lý hỗ trợ, can thiệp kịp thời để ổn định tinh thần cho học sinh bị ảnh hưởng.
2. Bước 2 – Chấm dứt hành vi vi phạm, ổn định tập thể: Yêu cầu giải tán ngay nhóm chat kín có nội dung miệt thị; tổ chức sinh hoạt lớp với sự tham gia của nhà trường và chuyên gia tâm lý nhằm định hướng nhận thức, ngăn chặn hành vi tẩy chay, cô lập bạn học. Đồng thời, thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh và tư vấn tâm lý bảo đảm an toàn, bảo mật.
3. Bước 3 – Hoàn thiện cơ chế phòng ngừa: Rà soát, ban hành quy định quản lý các nhóm liên lạc trực tuyến giữa giáo viên và học sinh; tăng cường tập huấn về Luật Trẻ em, Luật Giáo dục, đạo đức nhà giáo và kỹ năng giáo dục tích cực, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, văn minh và tôn trọng học sinh.

Thông điệp: Bảo vệ một học sinh cũng chính là bảo vệ giá trị của giáo dục

GÓC NHÌN CHUYÊN GIA:

Bài viết này được xây dựng dựa trên sự tham vấn, tư vấn chuyên môn của ThS. Nguyễn Hữu Long – Chuyên gia Lãnh đạo, Pháp lý, Tâm lý & Giáo dục. Với tư duy tích hợp đa ngành, chúng tôi không chỉ mang lại lá chắn pháp lý vững chắc mà còn cung cấp giải pháp quản trị rủi ro và thấu cảm tâm lý toàn diện vì sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Nếu bạn hoặc tổ chức của bạn đang gặp phải những vướng mắc tương tự về đất đai hoặc học đường, hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua hotline hoặc để lại câu hỏi tại hệ thống website tuvanphapluattamlygiaoduc.vn hoặc qua số hotline: 0898.627.762 để được hỗ trợ kịp thời.